of 59147 LinkedIn

Een genuanceerd geluid over waterstof is hard nodig

Een genuanceerd geluid over waterstof is hard nodig. Waterstof is niet de heilige graal van de energietransitie. Het is een oplossing die naast vele andere zeker zijn rol gaat krijgen.
Over Morgen 2 reacties

Het FD publiceerde dat Havenbedrijf Amsterdam, Nouryon en Tata Steel Nederland een elektrolysefabriek willen bouwen om waterstof te produceren. Doel van Nouryon is om groene waterstof (waterstof gemaakt uit water gebruikmakend van duurzaam opgewekte elektriciteit) in te zetten voor de productie van grondstoffen zoals methanol en ammoniak. Tata steel gebruikt de zuurstof om het productieproces te verduurzamen.

Een mooie stap, want de industrie gebruikt nu grijze waterstof (gemaakt van aardgas) voor het vervaardigen van dergelijke grondstoffen. Maar van dat aardgas willen we juist af – in 2030 moet de Groningse gaskraan dicht en in 2050 willen we als Nederland volledig van het aardgas af in de gebouwde omgeving. Een goede ontwikkeling dus!

 

Voorstanders van waterstof zien dit molecuul echter niet alleen als grondstof voor de industrie. Voor hen is het de belofte voor de toekomst, die op vele manieren kan bijdragen aan een duurzame samenleving. Waterstof kan aardgas namelijk ook vervangen in de industrie en gebouwde omgeving om warmte te leveren. Het kan ingezet worden als buffer voor energieopslag. Of als transportbrandstof. Waterstof lijkt dus op papier een antwoord te hebben op veel grote uitdagingen in de energietransitie. Maar de rol van waterstof in de energietransitie vraagt om nuancering.

 

Wat we niet mogen vergeten, is dat waterstof een energiedrager en geen energiebron is. Waterstof uit water met elektriciteit als energiebron wordt nog nauwelijks toegepast. Dit proces, in combinatie met de verduurzaming van elektriciteit, is nodig om zogenaamde groene waterstof te maken. Groene waterstof is bovendien interessanter als het uit overschotten wordt gemaakt. Een groot deel van de duurzame elektriciteit wordt nu (en voorlopig) direct ingezet. In Duitsland, waar de totale duurzame energieproductie al op 36 procent van het totale energieaanbod ligt, is ook nog (lang) niet voldoende overschot om rendabel groene waterstof te maken. In 2017 was er in totaal een kleine week aan overschotten beschikbaar.

 

Groene waterstof is dus nu schaars en de vraag is of dat ooit verandert in Nederland. Als het gehele Nederlandse windpotentieel op de Noordzee (40 gigawatt) wordt gebruikt voor de productie van waterstof, levert dat maar 12 miljard kuub aardgasequivalent op, circa een derde van het huidige aardgasgebruik. Import van groene waterstof is een andere optie. Maar is er in het buitenland dan wel voldoende groene waterstof voor alle importerende landen en kan groene waterstof straks wel concurreren met grijze waterstof? Het zijn vragen waarop de antwoorden onzeker zijn. Het gevaar van deze onzekerheden is dat grijze waterstof de markt blijft domineren. Want als er wél vol ingezet wordt op een waterstofeconomie, maar groene waterstof op grote schaal uitblijft, zitten we vast aan grijze waterstof. En dus aan aardgas.

 

Laten we dus heel goed kijken waar waterstof noodzakelijk én efficiënt inzetbaar is, en waar alternatieven logischer zijn. Laten we beginnen met de transitie naar groene waterstof waar nu grijze waterstof wordt ingezet – de grondstoffenindustrie. De volgende stap is om waterstof uitsluitend in te zetten waar geen goed duurzaam alternatief beschikbaar is. Dit is naast de industrie de zwaardere transportsector, waar accu’s (voorlopig) in capaciteit tekort schieten. Denk hierbij aan vrachtwagens, maar ook aan vaartuigen en vliegtuigen.

 

Voor het leveren van warmte in de industrie en de gebouwde omgeving, voor opslag en voor personenvervoer zijn op dit moment al efficiënte en bewezen duurzame technieken op de markt, waarmee we volop aan de slag kunnen. Nu al zijn er warmtepompen en warmtebatterijen beschikbaar voor de gebouwde omgeving. Nu al kan de industrie op elektrische ketels gaan draaien en nu al kunnen we elektrisch vervoer inzetten om voor te sorteren op duurzame energielevering. Waterstof is in deze sectoren dus (nog) geen logische keuze. Dat er oudere wijken zijn die nu nog geen eenduidige oplossing kennen, is geen reden om massaal op waterstof in te zetten. We hoeven niet alles tegelijk op te lossen. Laten we in deze wijken eerst inzetten op energiebesparing en het aardgasnet voorlopig in stand houden. Op basis van de toekomstige ontwikkelingen kan dan nog in een later stadium worden besloten, welke oplossing het meest geschikt is.

 

Ten slotte een laatste woord over de inzet van aardgas en ‘blauwe’ waterstof. Dat we aardgas nog even nodig gaan hebben is onvermijdelijk, zeker in de industrie. Dat is echter nog geen reden om er ‘blauwe’ waterstof, ofwel waterstof uit aardgas met COopslag, van te maken. COopslag is vaak ook mogelijk bij de directe verbranding van aardgas. Een route met waterstof als tussenproduct is een inefficiënte omweg die zo veel mogelijk voorkomen moet worden.

 

Laten we leren van de waterstoffabrieken die nu gebouwd gaan worden en voorlopig voorzichtig zijn met de inzet van waterstof voor alle mogelijke toepassingen. Waterstof is niet de heilige graal van de energietransitie. Het is een oplossing die naast vele andere zeker zijn rol gaat krijgen.

 

Lees hier de onze Whitepaper

 

Contactpersonen:
Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jan (beleid) op
Ik ben benieuwd hoe het zit met de ontwikkelingen mbt een thoriumcentrale. Interessante stukken over gelezen, maar de laatste jaren hoor ik er niets meer van. Zou een enorm deel van de stroomproductie voor zn rekening kunnen nemen...
Door Karl Langeveld (adviseur omgevingsmanagement) op
Goed stuk, mooie weergave van alle relevante kwesties. Toch denk ik - tegen alle logica in - dat met name in oude binnensteden, waar een warmtenet niet mogelijk is (ondergrond is vol) en warmtepompen te weinig opbrengen, omdat voldoende isolatie praktisch onmogelijk is, waterstof in het gasnet een (niche) oplossing kan zijn, maar dan moet het wel groene zijn, anders is aardgas efficiënter dan grijze H2. Ik zie een foutje in figuur 2, daar staat als beginpunt aardgas, waar elektriciteit bedoeld is.

Contactgegevens

AfbeeldingOver Morgen

Kleine Koppel 26

3812 PH Amersfoort

+31 (0) 33 3036800

overmorgen.nl

Meer nieuws

Wilt u eens in gesprek met Over Morgen?
Neemt u gerust contact met ons op.

Whitepapers

Bloggers