of 59345 LinkedIn

Provincie speelt cruciale rol bij aanpak energietransitie

Jos Benner Reageer

De rol van de provincie is binnen onze overheid het minst zichtbaar. Toch kan juist de provincie een cruciale rol spelen in de aanpak van grote maatschappelijke vraagstukken. In dit artikel delen we wat ons opviel over energietransitie in de recente coalitieakkoorden.

Voor 2050 willen we af van fossiele energie. Dat gaat opwarming van de aarde tegen en bevingen in Groningen. We verbeteren de luchtkwaliteit en worden (geopolitiek) minder afhankelijk van anderen. Via energiebesparing en lokale productie van duurzame energie houden we geld in de regio. Door dit slim te koppelen met gebiedsontwikkeling en lokale innovatiekracht maximeren we de maatschappelijke baten.

 

Tot zover de theorie. De praktijk is weerbarstig. Welke nieuwe energiebronnen gaan we gebruiken? Hoe krijgen we de energie bij iedereen en op elk moment? Wie gaan daar voor zorgen? Wie gaat het betalen? Hoe past het in het landschap, gebieds- en economische ontwikkeling? Wat vinden burgers, bedrijven en instellingen hiervan? Er veranderen meerdere systemen tegelijk. Als de verandering op één of meer van deze domeinen achterblijft - of niet aansluit op de rest – stagneert de transitie, vroeger of later.

 

De provincie staat letterlijk midden in de samenleving, tussen de omslag in de samenleving en die in beleid en wet- en regelgeving. Op provinciaal niveau komen alle veranderingenbij elkaar, bottom-up en top-down. Het goed verbinden vereist competenties en een integrale visie op het nieuwe energiesysteem en op hoe de provinciale stakeholders hierbij worden betrokken.

 

In de provinciale coalitieakkoorden komen we zo’n integrale visie (of zelfs de route daartoe) niet tegen, evenmin als de participatie van bedrijven, instellingen en burgers. Dat is een gemiste kans. In het beste geval wordt verwezen naar de regionale energiestrategie (RES), maar daarvan kan de bredere visie en het zorgdragen voor mede-eigenaarschap niet worden verwacht. Technisch-inhoudelijk kan de provincie samenwerken met de netbeheerder(s), althans zolang het gaat over elektriciteit en gas. De visie moet echter ook andere energieopties meenemen en de impact op de ruimtelijke ordening, economie, de stikstofproblematiek en verkeer en vervoer. De visievorming kan dus niet worden overgelaten aan de netbeheerder(s).

 

Alle provincies dienen snel een visie te vormen op het verduurzamen van hun energiesysteem en het gesprek hierover aangaan met hun provinciale stakeholders. Die visie moet integraal zijn (beleidsveld-overstijgend) en aansluiten bij onder meer het landschap, de kracht en identiteit van de provincie en de beoogde gebieds- en economische ontwikkeling.

 

Er is een duidelijke link en synergie met het proces van de Omgevingsvisie. Deze verbinding zou dan ook proactief gelegd en benut kunnen worden. Betrek de netbeheerder, burgers, bedrijven en andere stakeholders. Sluit waar mogelijk aan op hun wensen, belangen en mogelijkheden en bouw aan mede-eigenaarschap. Hou de visie open voor versterking en verfijning.

Mits dit goed wordt aangepakt, kan nog deze coalitieperiode worden gestart met de (voorbereiding van) de resulterende energie-infrastructurele aanpassingen, vanuit toekomstbestendig perspectief. Alleen dan blijven we op schema bij de transitie en kunnen we grote desinvesteringen voorkomen.

 

Jos Benner, senior adviseur bij Lysias Advies

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.