of 59162 LinkedIn

Overheid moet waakhond helpen

De controle van het lokale bestuur is nog voor het grootste deel afhankelijk van de regionale krant. De overheid kan niet werkloos toe blijven kijken.

De overheid kan niet werkloos toe blijven kijken bij de alsmaar dalende oplages van betaalde regionale kranten. Dat stelt Pieter Nieuwenhuijsen in het onderzoek 'Zorgen om lokale openbaarheid', uitgevoerd in opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Pers.

Controle

De journalistieke controle van het lokale bestuur is nog voor het grootste deel afhankelijk van de regionale krant, concludeert Nieuwenhuijsen, oud-hoofdredacteur van Binnenlands Bestuur. Andere media, zoals regionale omroepen en lokale nieuwssites, zijn volgens de onderzoeker vooralsnog niet in staat om de rol van de krant over te nemen.

 

Ontlezing

In tien jaar hebben de (regionale) kranten honderdduizenden lezers verloren en navenant dalen advertentie-inkomsten. Een nieuw duurzaam verdienmodel hebben de kranten nog niet gevonden. Oorzaken van het grote lezersverlies zijn onder meer ontlezing, toegenomen tijdsdruk (met name bij tweeverdieners), een vergrijzend en dus uitstervend lezersbestand en de concurrentie van 'gratis' nieuws op internet. Vele regionale titels zijn opgegaan in fusiekranten. Na tal van reorganisaties moeten de kranten het met aanzienlijk minder journalisten doen. Gemeenten constateren een teruggang in de omvang en kwaliteit van de berichtgeving.


Ondergrens

Volgens Nieuwenhuijsen komt de ‘kritische ondergrens’ voor de regionale dagbladen steeds dichterbij. Het verdwijnen van de kranten zou ‘een groot verlies betekenen aan economisch, sociaal en cultureel kapitaal’. De onderzoeker: ‘De sterkste journalistieke infrastructuur zit nog altijd bij de krant, maar brokkelt langzaam af. Die infrastructuur bouw je niet zomaar weer op.’ De onderzoeker vindt dat bestuurders per gebied periodiek onderzoek moeten laten doen naar ‘de staat van de lokale openbaarheid’, dat kan dienen als ‘een mooie basis voor een debat tussen politiek, media en wetenschappers. Het is tijd dat de stilte wordt doorbroken en het thema de maatschappelijke en politieke agenda’s bereikt.’

 

Ritueel klagen

Wat (lokale) overheden precies moeten doen om de kranten overeind te houden weet ook Nieuwenhuijsen niet. Hij is geen voorstander van staatssteun voor de pers, maar bestuurders zouden de kranten volgens hem niet aan hun lot moeten overlaten. ‘De overheid gaat niet over de media, maar er is wel een zorgplicht voor het functioneren van de (lokale) democratie. Een kritische journalistiek is daarvoor onontbeerlijk. Bestuurders moeten eens wat gaan doen in plaats van dat rituele geklaag over lege perstribunes.’

 

Lees meer in Binnenlands Bestuur 16

 

Verstuur dit artikel naar Google+