of 64621 LinkedIn

‘Politie moet niet in beeldenstrijd belanden’

Met het vrijgeven van dronebeelden van het insluiten van demonstranten tijdens de Woonopstand door de Rotterdamse politie met het doel zichzelf en haar optreden te verdedigen werpt de politie zich in een beeldenstrijd met het gevaar op framing. Dat vindt Marc Schuilenburg, hoogleraar Digital Surveillance aan Erasmus School of Law in Rotterdam. ‘De politie kiest ervoor niet alle beelden te laten zien, maar een selectie die haar zienswijze ondersteunt.’

Met het vrijgeven van dronebeelden van het insluiten van demonstranten tijdens de Woonopstand door de Rotterdamse politie met het doel zichzelf en haar optreden te verdedigen werpt de politie zich in een beeldenstrijd met het gevaar op framing. Dat vindt Marc Schuilenburg, hoogleraar Digital Surveillance aan Erasmus School of Law in Rotterdam. ‘De politie kiest ervoor niet alle beelden te laten zien, maar een selectie die haar zienswijze ondersteunt.’

Mag de politie zomaar dronebeelden van een demonstratie, in dit geval de uit de hand gelopen Woonopstand van 17 oktober j.l., publiek te maken met het doel om zichzelf en haar optreden te verdedigen?
‘Het is vrij nieuw. Niet volledig nieuw, want het is eerder gebeurd bij zaken met veel maatschappelijke ophef. Ze laten dan beelden zien van een arrestatie om het publiek te informeren over wat ze aan een bepaalde situatie hebben gedaan. De politie kan hier eigenstandig toe besluiten bij een maatschappelijk belang. Meestal gaat het om opsporing, maar het is vrij nieuw om ervoor te kiezen om met eigen beelden in de tegenaanval te gaan om de angel uit de discussie te halen over het optreden van de politie bij de Woonopstand.’

De Rotterdamse politiechef Fred Westerbeke zei ook dat het ongebruikelijk is om die beelden te delen, maar is daar ook toestemming voor nodig?
‘Er zijn wel regels voor, zeker voor beelden in de openbare ruimte. De Wet politiegegevens en de Wet bescherming persoonsgegevens gelden onder meer als je beelden vrijgeeft van mensen in de publieke ruimte. Je dient dan niet alleen gezichten van personen te ‘blurren’, maar ook de beelden zodanig bewerken dat er geen herkenningstekens in beeld komen, zoals een T-shirt met een bijzondere opdruk of het kenteken van een auto. Dat zijn belangrijke voorwaarden voor openbaarmaking. Aan de beelden te zien is dat wel gebeurd.’

Betekent dit dat de politie hiermee in zijn recht staat?
‘Nou, de kous is hiermee niet af. Met het vrijgeven van een selectie van de beelden loop je gevaar op framing. De politie kiest ervoor niet alle beelden, maar een selectie te laten zien die haar zienswijze ondersteunt. De vraag is dan: zijn die beelden dan wel zo volledig en neutraal mogelijk? Bij informatie in een proces-verbaal of rapport dient dat altijd het geval te zijn. De vraag is of dat nu ook is gebeurd. Er zijn alleen beelden vrijgegeven van toen er al een cordon om de betogers heen stond, niet van wat er daarvoor gebeurt. Je loopt zo het gevaar dat je in een beeldenstrijd verzeild raakt. Je legt als politie de verdenking op je dat je niet volledig bent. Daar schuilt een groot gevaar in. Je gebruikt beelden voor je eigen communicatie in plaats van om verantwoording af leggen over de gang van zaken op een feitelijke en volledige manier.’

Betekent dit dat de politie zichzelf hiermee geen dienst bewijst?
‘Ze geven onvoldoende rekenschap van het gevaar van het informeren van het publiek via beelden. Beelden zijn nooit neutraal, een selectie leidt altijd tot framing. Dat ontstaat al bij het vrijgeven, want de beelden zijn van na het cordon. De beelden spreken voor zichzelf, zegt Westerbeke dan, maar dat is een naïeve opvatting. De selectie heeft al plaatsgevonden. Het laat de verdenking op zich dat ze hun eigen gelijk willen bewijzen op basis van onvolledige beelden. Zo zie je niet waarom ze besloten in te grijpen.’

Wat vind je van het optreden van de politie bij de Woonopstand?
‘De rol van de politie bij demonstraties zou moeten zijn: de politie stelt zich professioneel op, is terughoudend met geweldgebruik en altijd gericht op de-escalatie. Of dat zo was, is hieruit niet af te leiden. De beelden beginnen pas na het besluit om het cordon te vormen. En dan kom ik bij het derde punt: de politie geeft als argument voor het ingrijpen dat die betogers wapens en vuurwerk bij zich zouden hebben. Daar hadden ze signalen over ontvangen. Uiteindelijk is er één boksbeugel gevonden. De informatiepositie was dus niet optimaal. Dat zegt ook iets over de professionaliteit van de politie.’

Hoe kwalificeer je het optreden dan?
‘Ik denk dat de politie onvoldoende heeft gedaan om het demonstratierecht te waarborgen door juist de-escalerend op te treden. Als je de signalen terugleest om in te grijpen, blijken die onjuist te zijn. De politie dient bij zichzelf te rade te gaan en te kijken of de risicoafweging wel goed was. Ik denk dat die verkeerd was.’

Tot slot, burgemeester Aboutaleb moet verantwoording afleggen over het politieoptreden. Hoe zou die hierop moeten reageren?
‘Donderdag is er een debat over in de Rotterdamse raad. Het is lastig te voorspellen hoe Aboutaleb daarin zal opereren. Tot nu toe heeft hij zich altijd weinig gelegen gelaten aan kritiek, kijk naar de kritiek van de VN op het woonbeleid of het volgen van bewoners van achterstandswijken met SyRi. Toch zou hij het fundamentele recht op demonstratie ferm moeten verdedigen. Je moet mensen niet ontmoedigen om te gaan demonstreren, bijvoorbeeld omdat het vertrouwen in het optreden van de politie nu op de helling te staat.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ruud (adviseur) op
Ik lees nergens terug dat het grondrecht tot betoging niet inhoud dat dit een vrijbrief is om vernielingen aan te richten dan wel geweldplegingen te verrichten. Demonstraties worden veelvuldig gekaapt door partijen die dat tot doel lijken te hebben. Dan kom je op het vlak van openbare orde en de veiligheid die verder reikt dan alleen het belang van betogers. Die raakt ook de veiligheid van burgers die zich in dat gebied bevinden en wonen.
In die kluwen van betogers kun je nog onmogelijk onderscheid aanbrengen in wie van goede zin is en wie niet. Ik geef het je te doen hier rechtvaardig op te treden met de belangen van een ieder in dat gebied.
Geweld door de politie mag altijd kritisch worden bekeken. Dat moet ook. Maar weeg ook die complexiteit mee.
En precies wat de hoogleraar de politie verwijt is dat juist die werkwijze van groeperingen, en deze beelden vooropgezet met dat doel tentoonspreiden. Deze kwade opzet als strategie / tactiek wordt als geheel buiten beschouwing gelaten. Maar is er gewoon.

Door Erik op
Ik ken de beelden niet. Wel zie regelmatig beelden voorbijkomen van politie die onschuldige demonstranten slaan( en ja dat valt te bewijzen). Het gevolg is dat burgers de politie niet meer vertrouwen. En we hebben elkaar zeker in deze tijd hard nodig.
Door Eric (Beleidsmedewerker) op
Zucht..... we leven helaas in een totaal gepolariseerde en 'verhufterde' maatschappij. Overbevolking, geen migratiebeleid, milieuproblematiek, hoge lastendruk voor de werkenden om het onbenutte arbeidspotentieel vooral onbenut te laten, etc. Reden om op hoge leeftijd (na de ook al te hoge pensioendatum) alsnog te emigreren voor een paar laatste rustige levensjaren?
Door Spijker (n.v.t.) op
Het lijkt mij geen enkel bezwaar om beelden van demonstraties die eindigen in geweld tegen de politie vrij te geven aan de publiciteit. Geweld plegen en vernielingen aanbrengen onder het mom van demonstreren zou moeten uitmonden in extra hoge straffen en sowieso in aansprakelijkheidstelling van de aangebrachte schade.

Vacatures

Klik hier voor alle vacatures

Van onze partners