of 63372 LinkedIn

Grapperhaus: MIT vervangt bestaande diensten niet

Er is geen aanleiding om de bouw en inrichting van het Multidisciplinair Interventie Team (MIT) te vertragen en te stoppen, schrijft demissionair minister Ferd Grapperhaus. Daarmee reageert hij op Kamervragen van de VVD naar aanleiding van zorgen bij de politie over werving door het MIT onder hun personeel. Die ‘roofbouw’ zou de aanpak van ondermijnende criminaliteit juist ondermijnen.

Er is geen aanleiding om de bouw en inrichting van het Multidisciplinair Interventie Team (MIT) te vertragen en te stoppen, schrijft demissionair minister Ferd Grapperhaus. Daarmee reageert hij op zorgen bij de politie over werving door het MIT onder hun personeel. Die ‘roofbouw’ zou de aanpak van ondermijnende criminaliteit juist ondermijnen. ‘Natuurlijk realiseer ik mij dat tot op zekere hoogte en tijdelijk sprake kan zijn van verdeling van schaarse expertise.’

Nieuw, noodzakelijk, gewenst
Maar in een uitgebreid antwoord op de vragen en in een bijgaande Kamerbrief legt Grapperhaus uit dat het MIT ‘nieuw, noodzakelijk en gewenst’ is door deelnemende organisaties en de Tweede Kamer. Het vormt immers een aanvulling op de huidige aanpak van ondermijnende criminaliteit. ‘Een effectieve, multidisciplinaire en datagedreven aanpak op (inter)nationaal niveau die met het MIT wordt beoogd, betekent het zoeken naar nieuwe verhoudingen en een nieuw evenwicht en kost daarom tijd.’

Geen vervanging, maar aanvulling
VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz-Zegerius noemt het ‘onwenselijk’ als het oprichten van het MIT ten koste gaat van ‘goed functionerende diensten zoals de Dienst Landelijke Recherche’ en dat dit kan betekenen dat de aanpak van ondermijning wordt ondermijnd. Ze wil weten hoe Grapperhaus voorkomt dat het MIT ‘parasiteert’ op andere diensten en hoe hij borgt dat het MIT een toevoeging vormt op de taakstellingen van die diensten. De demissionair minister stelt dat het MIT juist een door de betrokken diensten gevraagde aanvulling is op de bestaande diensten en niet als vervanging moet worden gezien.

Structureel geld
Om te voorkomen dat de bouw van het MIT ten koste gaat van capaciteit in deelnemende organisaties is er structureel geld beschikbaar gesteld, waarmee naast het MIT ook de specialistische diensten van de deelnemende organisaties gericht moeten worden versterkt ‘juist mede vanwege de mogelijke inzet ten behoeve van het MIT’, aldus Grapperhaus. Hoe effectief het MIT zal worden is dan weer aan de top van de deelnemende organisaties. ‘In het multidisciplinair sturingsmodel wordt het te bereiken effect en de inzet door het MIT op een aan te pakken fenomeen door de landelijke gezagen van de deelnemende organisaties in het MIT gezamenlijk bepaald.’

'Splijtzwam in samenwerking'
De vragen van Yesilgöz-Zegerius waren ingegeven door zorgen van de Nationale Politie die waren geuit in vertrouwelijke correspondentie die door NRC is ingezien en waarover het in januari berichtte. Het MIT zou ‘roofbouw’ te plegen op de politie omdat de organisatie ervaren agenten wegkoopt door hogere salarissen te bieden. Bij de Landelijke Recherche was daardoor ‘onrust’ ontstaan, viel er te lezen. Ook het Team High Tech Crime (THTC) heeft gewaarschuwd voor ‘afbraak’ van hun team. De ‘eenzijdige overname’ van de beste mensen door het MIT zou een ‘splijtzwam in de samenwerking’ zijn. NRC citeerde een ervaren rechercheur over de verhouding tussen het MIT en andere diensten: ‘Kritiek is niet toegestaan want het MIT is het paradepaardje van de minister en dit moet een succes worden.’

Te weinig coördinatie
Gevraagd naar wat eigenlijk de reden was van de oprichting van het MIT zegt Grapperhaus dat alle deelnemende organisaties in het MIT ‘van politie tot en met Douane, ieder voor zich en in verschillende vormen van samenwerkingsverbanden’, succesvol zijn. 'Maar er is nog onvoldoende zicht op criminele geldstromen en de werking van het criminele verdienmodel en bedrijfsprocessen, van de productie, smokkel, transport, handel tot witgewassen criminele investeringen.' Ook is de beschikbare capaciteit binnen de bestaande aanpak ‘schaars’ en opereren organisaties, soms zelfs afdelingen en diensten, nog ‘te weinig gecoördineerd’. Ook moet de internationale aanpak minder incidenteel van aard worden en ‘nog meer systemisch, probleemgericht en structureel integraal’.

Hoogwaardige analyses
Doel van het MIT is: blootleggen en duurzaam verstoren van criminele structuren, bedrijfsprocessen en verdienmodellen die verweven zijn met of misbruik maken van legale structuren en de legale economie. Meer specifiek gaat het om vormen van (inter)nationale georganiseerde, ondermijnende criminaliteit die een bedreiging vormen voor de democratische rechtsorde en nationale veiligheid. Meest vernieuwend van het MIT is volgens Grapperhaus dat er ‘op basis van toegang tot en eigen verwerving van relevante gegevens proactief hoogwaardige systeemgerichte analyses en integrale informatiebeelden kunnen worden gemaakt over criminele systemen die een bedreiging vormen voor de Nederlandse rechtsstaat’.

Nog geen wettelijke basis
De volle potentie van het MIT kan pas worden benut als het een zelfstandige entiteit is op basis van een wettelijke regeling met eigen bevoegdheden. Die wettelijke basis is er nog niet en daarom zal tot die tijd de minister van Justitie en Veiligheid, in afstemming met de ministers van Financiën en Defensie, een instellingsbesluit opstellen en vaststellen dat het MIT als nieuwe entiteit een eerste tijdelijke vorm geeft. Het MIT is nu ‘beheersmatig en organisatorisch’ ondergebracht bij de politie. Doordat aan organisaties die aan het MIT deelnemen 'geoormerkte capaciteit' wordt toegevoegd zijn gecoördineerde interventies in MIT-verband veel minder dan nu afhankelijk van de beschikbare capaciteit binnen die deelnemende diensten, aldus Grapperhaus.

Bewust gefaseerde opbouw
Hoe vervolgens de wijze van effect- en resultaatmeting wordt bepaald is onderdeel van de ontwerp- en de bouwfase van het MIT. Daarover legt het vierhoofdige programmateam verantwoording af aan de stuurgroep MIT met daarin het landelijk gezag van de diensten. De bouw van het team van honderden specialisten (ongeveer 300-400 medewerkers) is een complex proces dat een gefaseerde meerjarige opbouw kent, schrijft de demissionair minister. De vorming van het MIT moet een structurele uitbreiding van bestaande capaciteit van alle betrokken diensten zijn. Volgens Grapperhaus is bewust gekozen voor een gefaseerde opbouw, zodat ‘beter kan worden geborgd dat het werven van dergelijke expertise niet een te grote wissel trekt op de bestaande organisaties’. Deze bouwfase duurt naar verwachting tot eind 2022.

Twee derde personeel intern geworven
Intussen zijn de eerste 70 medewerkers gestart. Een derde daarvan is extern geworven, twee derde van de medewerkers komt uit de politieorganisatie, defensie, FIOD, Belastingdienst, Douane en OM. ‘Voor alle diensten geldt dat zij daarbij het geld gekregen hebben om die vacatures weer in te vullen.’ Omdat het MIT nog geen rechtspersoonlijkheid heeft, behouden medewerkers van de deelnemende diensten hun eigen arbeidsvoorwaarden, rechtspositie en aanstelling, afgezien van ingehuurde derden voor het MIT.

Pendelen
De inrichting van het MIT gebeurt op basis van een ‘budget-gestuurde werkwijze’. De werving voor het MIT vindt plaats op basis van kennis en kunde en wordt zoveel mogelijk buiten de betrokken diensten gedaan, 'maar voor een deel wel uit die diensten'. ‘Medewerkers van betrokken diensten en het MIT kunnen tussen het MIT en de moederorganisaties heen en weer gaan. Na een aantal jaar bij het MIT gewerkt te hebben, kunnen collega’s weer terug naar hun moederorganisaties keren. Zo houd je geborgd dat het MIT onlosmakelijk onderdeel zal zijn en blijven van zes moederorganisaties’, verzekert Grapperhaus.

Tijdelijk schaarse expertise
‘Natuurlijk realiseer ik mij dat tot op zekere hoogte en tijdelijk sprake kan zijn van verdeling van schaarse expertise’, erkent de demissionair minister. Ook daarom moet het MIT volgens hem bijdragen aan meer samenwerking, innovatie en flexibiliteit bij de deelnemende organisaties. ‘Het tijdelijk gemis van capaciteit is vanaf het begin af aan onderkend en wordt meegenomen in flankerend beleid.’ Het kabinet heeft voor het MIT bij de najaarsnota 2019 incidenteel 15 miljoen en bij de voorjaarsnota 2020 structureel 93 miljoen euro uitgetrokken. Daarvan is 85 miljoen voor het MIT zelf en 8 miljoen voor de ‘keteneffecten van het MIT’.

Start operationele trajecten
Eind dit jaar moeten er 130 fte in het MIT werkzaam zijn, eind 2022 moet dat zijn opgelopen tot 240 fte en eind 2023 moet het totale aantal van 300 tot 400 fte zijn bereikt. Naarmate de organisatie meer staat, gaat het werk voor een steeds groter gedeelte bestaan uit intelligence en operationele werkzaamheden. De komende maand start het MIT met zes operationele trajecten. Twee teams richten zich op financiële facilitators, twee teams op logistieke facilitators en twee teams op specifieke intelligence vraagstukken die verband houden met de systemische benadering van georganiseerde criminaliteit.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Vacatures

Van onze partners