of 61441 LinkedIn

‘Burgemeesters moeten pleiten voor legalisering drugs’

De aanpak van ondermijning zou zich niet alleen moeten toespitsen op de onderwereld, maar juist meer op de bovenwereld, vooral op de Zuidas, waar men massaal meewerkt aan belastingontwijking, aldus emeritus hoogleraar politicologie Joost Smiers. Drugscriminaliteit moet je bestrijden, maar drugs moet je legaliseren, want dan heb je er meer grip op. ‘Burgemeesters als Femke Halsema en Paul Depla zouden zich daar in Europa hard voor moeten maken.’

De aanpak van ondermijning zou zich niet alleen moeten toespitsen op de onderwereld, maar juist meer op de bovenwereld, vooral op de Zuidas, waar men massaal meewerkt aan belastingontwijking, aldus emeritus hoogleraar politicologie Joost Smiers. Drugscriminaliteit moet je bestrijden, maar drugs moet je legaliseren, want dan heb je er meer grip op. ‘Burgemeesters als Femke Halsema en Paul Depla zouden zich daar in Europa hard voor moeten maken.’


Het recent verschenen Pact voor de Rechtsstaat beoogt een sterke terugdringing van drugscriminaliteit in de komende tien jaar. Doel is een halvering. Hoe realistisch is dat? Wat is daarvoor nodig? Hoeveel aandacht en middelen zijn er voor de lokale aanpak en preventie in de wijken? Hoe staat het met bevoegdheden van burgemeesters en de strafrechtelijke aanpak? Is regulering/legalisering van drugs echt een heilloze weg? Deze en andere onderwerpen komen voorbij in een serie over ondermijning.



U schreef mij dat u zich tijdens het lezen van mijn interview met Wim van de Donk voortdurend afvroeg in welke wereld hij leeft: ‘Natuurlijk weet ik al te goed dat de criminaliteit, niet alleen in Brabant, de spuigaten uitloopt. Maar de illusie koesteren dat de war on drugs gewonnen kan worden, tart elke vorm van realisme. Het is jammer dat Wim van de Donk daar geen aandacht voor heeft.’ U wilt juist meer aandacht voor legalisering van drugs. Hoe bent u als politicoloog eigenlijk betrokken geraakt bij de onderwerpen drugs, criminaliteit en ondermijning?
‘Vroeger heb ik wel hasj gerookt met vrienden. Later kwam het gedoogbeleid. Dat is iets moois, maar er is iets raars aan de hand aan de achterkant. Dat hadden we toen meteen moeten regelen, maar dat is niet gebeurd. Daarop doken criminele groepen erin. Er kwamen meer banden met Latijns-Amerikaanse landen en met de globalisering kwam er meer transport. Al tien jaar zeg ik: de war on drugs is niet te winnen. We pakken nu de kleine boeren in de Andes, het geldsysteem is bedorven en mensen worden neergeschoten. En we hebben het over versnaperingen, want de meeste mensen die drugs gebruiken, gaan gewoon weer naar hun werk, misschien nog wel meer dan bij alcohol. Je voert een oorlog, omdat internationale verdragen jou verplichten om dat te doen, omdat de VS het willen. Maar kijk naar de Drooglegging. Daar zijn ze ook van teruggekomen. Wij zouden nu hetzelfde moeten doen bij drugs, maar dat durven we niet. Gedogen is mooi, maar nu is het genoeg. Of we gaan alle drugs verbieden of we gooien het open. De miljarden die aan bestrijding worden besteed is weggegooid geld en dat vernietigt onze economische situatie. Ik denk wel eens dat drugsbaronnen de rapporten leveren over de schadelijkheid van drugs, want zij hebben belang bij het verbod.’

Maar wat is uw band met het onderwerp?
‘Ik ben er toen veel over gaan schrijven. De globalisering brengt ons veel transport, maar ook veel criminaliteit: wapenhandel, vrouwenhandel, kinderhandel, orgaanhandel. Ik deed politicologisch onderzoek naar of we door moeten met copyright, zoals in de kunsten en in de farmacie. Conclusie: we moeten af van intellectuele eigendomsrechten om monopolies op kennis te voorkomen. We kunnen nu eenmaal niet alles bestrijden, dus moet je een afweging maken op de vraag: wat tast de samenleving aan? Voor het beschermen van intellectuele eigendomsrechten zijn hele verdragen, net als voor bestrijding van drugs. Het fundament is economisch. Maar zijn we ook zo assertief op fraude, corruptie en milieudelicten? Nee. Het is vergeefse energie te handhaven op intellectueel eigendom. Bij drugs gaat hetzelfde op: 70 procent van de opsporingscapaciteit gaat naar bestrijding van drugs. Dat is niet noodzakelijk, want de meeste mensen gebruiken het goed.’

Als we alle drugs zouden legaliseren, hoe zou dat dan moeten?
‘Burgemeesters moeten die oproep doen. Burgemeesters zoals Halsema en Depla zijn verstandig genoeg om dat te willen bepleiten. Als gezagsdragers dat gaan zeggen, dan is er een opening om de war on drugs te stoppen. Zij moeten pontificaal zeggen: deze aanpak is niet zinvol, we moeten naar legaliseren. Burgemeesters van Nederlandse steden moeten burgemeesters van andere Europese steden benaderen en samen zeggen zij: legalisering is de route die we moeten bewandelen. Ook commissarissen van politie zouden zich moeten aansluiten. Als je ziet dat er nu 13- en 14-jarigen jongeren worden gerekruteerd. Ook vanuit de gezondheidszorg zou er een oproep moeten komen.’

Maar hoe zou legalisering dan concreet moeten gebeuren?
‘Ik pleit voor een tweesporenbeleid, het uitroken van de criminele wereld op twee manieren. We moeten de criminaliteit blijven bestrijden, maar ook een datum voor legalisering vaststellen. Op die datum kan iedereen die dat wil zich in die markt begeven. Natuurlijk moet er wel kwaliteitskeuring zijn, zoals bij alle producten. Dit werkt aan twee kanten: het zuigt de waarde uit de criminele wereld naar de legale markt. In de Verenigde Staten zie je dat legalisatie van marihuana weinig problemen brengt. Ik denk dat de criminelen de nieuwe ondernemers wel met rust laten. Minister Grapperhaus roept steeds ‘bestrijden’, want hij denkt dat hij de strijd kan winnen. Ja, het doel is halveren, maar dat is ook onzin. Bestrijding van criminaliteit moet vooral plaatsvinden op de Zuidas. Daar zijn de problemen. Dat komt door het rare onderscheid tussen belastingontwijking en belastingontduiking. Bij het laatste betaal je geen belasting, bij het eerst betaal je ook geen belasting, maar kun je het legaal laten lijken. Wetten zijn nooit perfect. Ze kunnen nooit de complexe werkelijkheid duiden. Maar wat is de bedoeling van de wet? Niemand zegt dat de wet is gemaakt voor de gaten die erin zitten. Mijn punt is: ontduiking en ontwijking is hetzelfde. Het is even misdadig. Het Openbaar Ministerie zou notarissen en advocaten op de Zuidas moeten aanklagen, omdat ze crimineel gedrag aanjagen. Het is volstrekt misdadig handelen. De bedoeling van de wet is nooit om de gaatjes te gebruiken.’

Doelt u hier ook op ING die enkel een boete krijgt voor het niet grondig genoeg aanpakken van witwassen?
‘Die (oud-)bestuursvoorzitter Hamers zou voor de rechter moeten verschijnen. Als mensen de wet overtreden, moeten ze naar de rechter. Nu worden er naar Amerikaans voorbeeld deals gesloten. Een deel van het geld is dan maar vast binnen, denkt men. Maar hallo, dat gaat van ons geld af, van rekeninghouders, aandeelhouders en het personeel. Dat is onrechtvaardig. Pak dus ook mensen op de Zuidas aan die belastingontwijking faciliteren. Daarop moet Grapperhaus het Openbaar Ministerie aanspreken.’

Terug naar legalisering van drugs. Hoe ziet u die overgang naar legalisering dan voor u?
‘Je stelt een datum en gaat dan beginnen. Mensen moeten eerst bankrekeningen openen, bedrijven opzetten, materiaal inkopen. Er is wel de nodige marketing voor nodig dat het beter is goedgekeurd spul te gebruiken dan spul waarvan je niet weet wat het is, zoals nu. Als het legaal is, mag de NVWA het keuren en dan is het goed.’

En dan alleen in Nederland legaliseren?
‘Nee, Europees. In vind minimaal vier landen een kritische massa. En die zendingsarbeid moet dus door die verstandige burgemeesters worden verricht. Zij moeten de politiek ervan overtuigen.’

Deze serie begon vanwege het verschijnen van het Pact voor de Rechtsstaat. Daarin wordt een hardere aanpak van de drugscriminaliteit bepleit, waarvoor juist meer middelen nodig zijn.
‘Ik heb dat gelezen, maar vond het boek van Tops en Tromp leuker lezen. Zij geven namelijk wel alternatieven. Ze besteden anderhalve pagina aan legaliseren, maar zeggen niet hoe. Ik pleit voor een Taskforce Legalisering die uitvoert wat ik net heb gezegd en kijkt wat er moet worden veranderd. Noordanus denkt na veertig jaar nog steeds dat we drugscriminaliteit in tien jaar kunnen halveren. Dat is heel raar. Die ondermijning wordt steeds erger. Daar zit een hoop menselijke ellende. Je wint de strijd niet en je moet die ook niet willen winnen. Nogmaals: miljoenen mensen gebruiken het.’

Maar gaan er niet nog veel meer mensen gebruiken als het legaal is? En krijg je dan automatisch ook niet meer probleemgebruikers?
‘Dat denk ik niet. Nu wordt het je opgedrongen. Als drugs legaal worden aangeboden, krijg je een kritischer consument. Er zullen mensen in de problemen komen, maar dat is bij alcohol ook zo. Je kunt op de snelweg 110 of 180 rijden, maar je gaat daarom niet alle auto’s verbieden. Een aantal drugs hebben een verslavende werking, maar dat is nu ook zo en veel mensen gebruiken het. Misschien wel een miljoen. En zijn er grote problemen? De belasting die je heft op het product kun je gebruiken voor de zorg voor probleemgebruikers.’

Ik zag in publicaties dat u ook wel wordt weggelachen of niet serieus wordt genomen. Wat vindt u daarvan?
‘In een interview in HP/De Tijd gebruikten Paul Depla en politiechef Wilbert Paulissen mijn toen wat onduidelijke uitleg over het tweesporenbeleid. Ik wekte de indruk dat er bij legalisering meteen marktwerking kwam. Paulissen noemde drugs heel gevaarlijk en wilde extra miljoenen voor bestrijding. Depla zat er tussenin. Zeg gewoon dat legaliseren het doel is. Maak daar een kongsi over. Stel die taskforce in en noem een datum. Zo is het in Amerikaanse staten ook gegaan bij legalisering van marihuana. En rook ze uit van twee kanten: haal waarde weg bij criminelen, waardoor een groot deel naar de legale kant gaat. Koop goedgekeurd spul. En rook uit door in te zetten op bestrijding van criminaliteit en met name op die advocaten en notarissen. Pak de bovenwereld aan. Daarvoor moet je het OM behoorlijk optuigen.’

Hoe groot acht u de kans dat uw idee wordt opgepikt?
Toch wel twee derde, want ze weten het gewoon: die aanpak is niet schadelijker. Por de boel op en ga dan in conclaaf. Ik vroeg burgemeester Halsema hierin politieke moed te tonen, maar die wil het natuurlijk niet in haar eentje doen. Oud-regeringsleiders hebben eerder ook al gepleit voor de weg naar legalisering. Tops en Tromp hebben het genoemd. Je houdt veel meer politiekracht over voor de aanpak van milieumisdaden en foute medicijnen op de markt. Het verbod op drugs ondermijnt de fundamenten van onze samenleving. Weeg af of je vrouwenhandel, wapenhandel, milieufraude en sociale fraude wilt tolereren. Als je dat niet accepteert, kijk dan naar de opsporing. Alles wat niet relevant is, kan ervan af.’

Dat is een morele keuze.
‘Ja, vrouwenhandel, kinderhandel en milieudelicten tasten de samenleving aan en met het zwart geld wordt de samenleving kapotgemaakt. We moeten normalisering van belastingontwijking aanpakken, niet de normalisering van drugsgebruik.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
En.... dan maken we Joost Smiers minister president van de narcostaat Nederland. Deze 'hoogleraar' lijkt een beetje dement te worden. Snoeihard optreden en hoge straffen van/voor handelaren is een betere methode. Het is ook beter om een einde te maken aan alle drugsellende in de wereld en dat bereik je zeker niet door de deuren nog wijder open te zetten.
Door ben (jurist) op
Nog een kleine toevoeging; als een burgemeester pleit voor legalisering van drugs terwijl hij/zij verantwoordelijk is voor sluiting van drugspanden dan is de burgemeester toch al volslagen ongeloofwaardig als bestuursorgaan. Welke burgemeester gaat zichzelf zo ondergraven? Het parlement gaat over wetten.
Door Criticus op
De redenering is ook gebruikt bij legalisering van prostituie. Helaas is vrouwenhandel daar nog steeds aan de orde van de dag.
En als deze redenering echt zou werken, gaan we slavenhandel, dwangarbied en kinderprostitutie ook maar legaliseren, want dan trekken we het uit het illegale circuit en hebben er beter zicht op? En ja, sommige mensen komen dan in de problemen, maar ja, dat is bij alcohol en gokken ook zo...

Dhr Smiers gaat volgens mij voorbij aan de kern, het dat is in wezen een moreel vraagstuk. Bovendien getuigt het op zijn minst van een twijfelachtig beleid als roken al jaren ontmoedigd wordt wegens gezondheidsredenen, en tegelijkertijd drugs gelegaliseerd zou worden.
Door ben (jurist) op
De heer Smiers verbindt twee zaken met elkaar die niet met elkaar in verbinding staan. Asl belastingontwijking legaal is dan heb je geen instrument om het aan te pakken. Vind je belastingontwijking onwenselijk dan moet je wetgeing aanpassen. Maar ik zie niet in waarom het in verband wordt gebracht met drugscriminaliteit. Zomaar legaliseren van alle drugs (soft en hard) is niet iets waar ik achter sta. Legale cocaïne- en heroïne producenten, ziet u het voor zich? Dit terwijl de overheid zich heel activistisch opstelt om tabak in het verdomhoekje te krijgen? Dat de war on drugs zo goed als niet te winnen is daar kan ik het nog wel mee eens zijn. Mar dat we de normalisering van drugsgebruik niet moeten aanpakken vind ik een abjecte stelling. Door heel Nederland werken gemeenten, politie, OM, hulpverlening met hart en ziel om de drugsellende in te perken. Dan vind ik een proefballon zoals deze toch een klap in het gezicht. En ik geloof niet dat een paar burgemeesters de situatie gaan veranderen en mij is ook niet bekend dat Depla en Halsema hebben gepleit voor het legaliseren van drugs. Drugscriminaliteit en gebruik is een complex probleem en ik krijg de indruk dat deze politicoloog te vrijblijvend een mening in de discussie gooit zonder eeen grondige analyse of onderzoek.
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
Wat een geweldig artikel.
Het is mij uit het hart gegrepen.
Da maffia is in Amerika groot geworden door de drooglegging.
Legaliseren die handel dan kun je kwaliteitseisen stellen en belasting heffen. Je neemt bovendien de criminelen hun handel af. Het lijkt simpel maar dat is het ook.

Vacatures

Van onze partners