of 59162 LinkedIn

Van detentie naar inclusie

Gertrude van den Brink Reageer

Van de 30.000 mensen die jaarlijks in Nederlandse gevangenissen terecht komen, bestaat bij minstens 35 procent een vermoeden van een licht verstandelijke beperking (LVB). Daar mag nooit het beeld uit ontstaan dat een LVB leidt tot criminaliteit. Integendeel: op het moment dat er meer oog is voor erkenning en herkenning van een LVB, daalt de criminaliteit onder deze mensen en neemt ook de recidive af. 

Dat blijkt uit een  maatschappelijke business case die de gehandicaptensector heeft geïnitieerd in de regio Rotterdam. Maar het levert ook een forse besparing op. Gemeenten hebben een sleutelrol in onze opzet.

 

Vier jaar lang heeft het gehele ‘maatschappelijke veld’ meegewerkt aan dit project: werkgeversorganisaties, sportclubs, woningbouwverenigingen, justitie en zorgaanbieders zijn enkele van de betrokken partijen. Ze toonden onder regie van de gemeenten Rotterdam, Krimpen a/d IJssel en Dordrecht aan dat een integrale aanpak werkt.

 

Met speciale onderzoeksmethodieken werd in deze regio vastgesteld dat er 572 mensen met een LVB in detentie zitten. Al tijdens de detentieperiode kan deze groep worden voorbereid op een kansrijke terugkeer in de maatschappij. Met ondersteuning op het gebied van huisvesting, werk, inkomen en maatschappelijke ambities. Alleen al door in een vroeg stadium die richting in te slaan, voorkom je recidive. Ik sprak laatst een hoofdofficier van justitie die vindt dat dit proces al moet worden ingezet tijdens een politieverhoor. Om bij de bepaling van de straf al bijzondere voorwaarden te kunnen opleggen. In de VS gaat dit nog verder. Daar bestaan zogenoemde community courts. Rechters maken er in samenspraak met het ‘maatschappelijk veld’ slimme combi’s van straf en terugkeer in de maatschappij.

 

Dat gaat natuurlijk niet vanzelf. Het vergt investeringen, in alle opzichten. Inmiddels is duidelijk dat die zichzelf meer dan terugbetalen. Om te beginnen in maatschappelijk opzicht. De overlast neemt af, terwijl het gevoel van veiligheid in de samenleving stijgt. Maar ook de samenwerking in ‘de keten’ wordt sterker, waardoor niemand meer tussen wal en schip valt. Bovenal draagt de integrale aanpak bij aan inclusiedoelstellingen: een grote groep mensen met een beperking krijgt een verhoogde kans om in alle opzichten te gaan meedoen.

 

Een mooi verhaal, waar natuurlijk voorwaarden aan zijn verbonden. Misschien is de belangrijkste wel dat de regisseur zijn rol oppakt. Dat zal zeer stimulerend werken. Mijn boodschap aan gemeenten: leer deze mensen kennen. Laat vaststellen wie er met een LVB in detentie zit. En maak daar vervolgens werk van! Zorg voor een warme overdracht tussen detentie en maatschappij. En bewijs de samenleving een grote dienst.

 

Voor degenen die vatbaarder zijn voor besparingsdoelen heb ik ook goed nieuws. We hebben vier jaar gebouwd aan de business case. Dit leerde ons dat voor de groep van 572 gedetineerden in het eerste jaar een investering van € 5 miljoen nodig is. Maar in het tweede jaar ontstond al een kostenbesparing van € 12 miljoen en in het derde en vierde jaar nog eens twee keer € 15 miljoen. De ‘winst’ kwam dus uit op € 37 miljoen aan besparingen.

 

Stel nu eens dat alle gemeenten doordrongen raken van deze zeer sociale, effectieve en dus ook betaalbare vorm van integrale zorg. € 37 Miljoen besparing op 572 mensen betekent € 65.000 per persoon. We kunnen in Nederland jaarlijks 10.500 gedetineerden met een LVB identificeren en beter leren kennen. Er ligt dus ruim een half miljard aan besparingen voor het grijpen...

Verlaat de gevangenis zonder betalen. Waar wachten we nog op?

 

Gertrude van den Brink, bestuursvoorzitter Middin / bestuurder Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland

 

Verstuur dit artikel naar Google+