of 59162 LinkedIn

Iedereen is verdachte

Stel: je hebt long- of leverkanker en je wilt in aanmerking komen voor een transplantatie. Je zorgverzekeraar drukt op de knop Bonuskaart. Hé, meneer koopt wel veel biertjes en veel shag. Verzoek afgewezen. Patiënt overleden.

Sciencefiction? Welnee, het kan allang. Sterker nog, het gebeurt allang. In 2001 kocht een bijstandstrekker meer dan zijn uitkering rechtvaardigde. Uitkeringsfraude dus. Bewijs: Bonuskaart van Albert Heijn. En ach, anders was er nog wel de bankrekening geweest waarvan het geheim ook allang verleden tijd is voor justitie.

 

Het is een van de vele gedocumenteerde voorbeelden die Vrij Nederland-journalist Rudie Kagie (1950) geeft in zijn meeslepend feitenrelaas Privacy. Hoe Nederland verandert in een controlestaat, dat handelt over dagelijks voortschrijdende vermaling van persoonlijke vrijheid. Het meest beangstigende is dat het allemaal onder onze ogen gebeurt zonder dat er actie tegen wordt ondernomen. ‘We’ vinden het wel handig dat onze meest intieme gegevens wereldwijd gekoppeld zijn. Het is toch veilig als je in Amerika een hartaanval krijgt en de dokter ziet daar stante pede je hele medische geschiedenis?

 

Veiligheid is belangrijker dan privacy. We zijn er diep van doordrongen sinds nine-eleven, het toverwoord van machthebbers sinds 2001. Het terzijde schuiven van privacywetgeving walst met zo’n geweld over de bevolking heen, dat de wal het schip niet meer lijkt te kunnen keren. Het navrante is dat het excuus van terrorismebestrijding slechts enkelen geldt, terwijl de hele wereldbevolking met vingerafdrukken en al tot verdachte wordt gemaakt.

 

Zoals allround-journalist Kagie betaamt, velt hij geen oordelen. Indringend signaleren is ook voldoende. Al is het de vraag of de horden zelf ooit nog in opstand zullen komen. Dat is na 1940 ook niet gebeurd, toen zekere handgeschreven etnische gegevens ter beschikking kwamen van de nazi’s. Tot nu toe maken misdadigers onschuldige burgers tot zwaarste slachtoffer van digitale fraude door aan de haal te gaan met hun complete identiteit. Zo worden die burgers op hún misdaden afgerekend. Pas als ze een ons wegen, heeft een ombudsman de zaak, misschien, rechtgezet.

 

Big Brother is overal, dat is de boodschap. Niet alleen in de Bonuskaart. Ook in de elektronische vingerafdruk, de irisscan, DNA, het patiëntendossier, LinkedIn, Facebook, de laptop, de gsm, de ov-chipkaart, de gezichtsherkennende straatcamera, de douanecomputer, Google. En het kan ons niks schelen, want wij plegen geen misdaden.

 

Iedereen mag alles van ons weten, tot ons burgerservicenummer toe. En onze pincode dan, ons wachtwoord? Die zitten straks in een chip, ingebouwd in onze oorlel. O nee? Je hoeft er geen geel gelabeld kalfje voor te zijn om te weten dat het eraan komt. U gelooft het niet. Sla pagina 177 er maar op na: iedereen onmiddellijk traceerbaar. Verheug u dat straks uw fiets niet meer op slot hoeft.

 

Maurits Schmidt is journalist

 

Rudie Kagie; Privacy. Hoe Nederland verandert in een controlestaat, Contact, Amsterdam/Antwerpen 2010, ISBN 9789 025490690, 252 pagina’s, € 18,95.

Verstuur dit artikel naar Google+