of 59123 LinkedIn

De lessen van Keynes

Mijn docent economie op de middelbare school was fan van John Maynard Keynes. De wereld zou er volgens hem een stuk beter aan toe zijn wanneer overheden de investeringslessen van de Britse econoom (1883-1946) eindelijk in praktijk zouden brengen.

Nou ja, de ene helft van Keynes’ theorie vond onder sommige overheden al gretig aftrek, vertelde hij: geld blíjven uitgeven in tijden van economische crises. Maar het spaarpotje om die investeringen te kunnen doen, had moeten worden opgebouwd in tijden dat het nog beter ging. En dat, zei mijn docent met hetzelfde guitige lachje waarmee hij zowel zware onvoldoendes als een zeldzame negen uitdeelde, ging de overheden in kwestie vaak minder makkelijk af. Bij economisch hoogtij waren er steevast tal van politieke hobby’s die door rechts en (vooral) links moesten worden uitgeleefd. Sparen? Ho maar. 

 

Maar zie: uit ons coververhaal over de voordelen van anticyclisch begroten blijkt dat Denemarken de lessen van Keynes tegenwoordig met enig succes omarmt. Deense gemeenten krijgen bij tegen­vallende groei een extra potje van de rijksoverheid in plaats van dat dan – zoals in Nederland – de uitkeringen uit het gemeentefonds via de systematiek van trap op, trap af worden gekort. Vaak een recept namelijk om de haperende lokale economie nog verder de put in te draaien, met kans op jarenlange negatieve doorwerking. Want waar de rijksinvesteringen sinds het eind van de crisis alweer stevig stijgen, blijven die van gemeenten nog altijd achter.

 

Neem de renovatie van het Hengelose stadscentrum die tijdens de crisis stil kwam te liggen. Hoewel de gemeente die bij het eerste economische herstel alsnog voortvarend oppakte, liep Hengelo daardoor jarenlang een besparing van een half miljoen euro mis. Dat is, zeker in tijden van crisis, duur geld.
Het goede nieuws is daarom dat het CPB bestudeert of de Deense praktijk ook bij Nederlandse gemeenten stand kan houden. Helaas is mijn docent al lang met pensioen. Anders zou hij geheid achter zijn bureau zitten glimmen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Guillot (adviseur) op

Later, toen mijn grootvader een boek bleek te bezitten met de titel 'De weg naar de slavernij' uit 1948 van F.A Hayek heeft de docent ook nog lessen gekregen in het gedachtengoed van Hayek.
Dat was nog een groter een feest.

Bij de uiteenzetting van de visie van Hayek over het verband tussen sociale verzekering en immigratie was er een gebrek aan gordijnen om de docent in te jagen.
Van de stelling van Hayek dat collectivisme en vrijheid niet te combineren zijn kreeg de docent het schuim op de bek.
Met name de door Hayek geponeerde gelijkstelling van socialisme, communisme en fascisme joeg hem gillend op de hoogste kast.
Toen ik opmerkte dat ontwikkelingshulp gelijk stond aan het weggooien van belastinggeld omdat het toch alleen maar in de zakken kwam van dictators dacht ik dat hij een hartaanval of herseninfarct kreeg.
De docent bedrijfsadministratie vroeg mij vriendelijk doch dringend, met een grijns tot achter zijn oren, dat ik moest stoppen omdat men bang was dat hij 'mijn pesterijen' niet zou overleven.
Ik ben mijn Amerikaanse reisgenoot nog altijd dankbaar voor het delen van zijn kennis en het geven van het boek.
Mijn grootvader omdat hij mij zonder het echt te weten een eerste druk gaf van de Nederlandse vertaling van 'The road to serfdom' van Hayek.
En mijn docent omdat hij zo links was, zo goed gelovig en zo dom, dat het mij noodzaakte om echt na te denken over economie.
Ik ben geslaagd met een 9.
Mijn oplossing van een lininiar programmeringsprobleem met de zgn simplex-methode was niet volgens de standaard-oplossing (via een tekening) en dat kost punten.
Ik had weer kunnen gaan zeiken.
Het leek mij juister om economisch te handelen.
Van Friedman had ik al geleerd dat dienstplicht vervullen een verspilling van tijd en geld was.
4 weken op vakantie gaan en eens echt na te denken wat ik moest gaan studeren, dat was economisch handelen.

Door Guillot (adviseur) op

LESSEN VAN FREEDMAN

Mijn docent economie op de middelbare school was ook een enorme fan van John Maynard Keynes. De wereld zou er volgens hem, als socialist, een stuk beter aan toe zijn wanneer overheden de lessen van Keynes eens echt in praktijk zouden brengen.
Mijn docent economie had niet door dat deze zogenaamde lessen als sinds WO II door de overheden wereldwijd werden toegepast. En als je hem daar op wees, dan was het verweer ‘dat ze Keynes nooit echt hadden geprobeerd’.
Mijn docent was ook een groot fan van de planeconomie. Toen ik hem er op wees dat Rusland praktisch failliet was en het daar niet had gewerkt was zijn antwoord: ‘maar dat was geen echt socialisme’.
De economie leed aan stagflatie vertelde deze man, de economie stagneerde en er was een gierende inflatie. In zijn optie was dat eenvoudig het kwam allemaal doordat de overheid niet genoeg ingreep in de economie. De prijzen stegen alleen maar omdat de producenten de prijzen omhoog deden. De inflatie kwam niet door de loonstijgingen , de loonstijgingen werden veroorzaakt door de prijsstijgingen.

Ik begreep er geen lor meer van toen hij de Philips-curve presenteerde: hoge inflatie leidt tot lage werkeloosheid. Ik had er spijt van dat ik dit vak als examenvak had gekozen. 4 weken zomervakantie voor de boeg. Ik maakte een reis door Spanje en Marokko. Op mijn reis ontmoette ik een Amerikaan, een economie-student. Op mijn ‘economics sucks’ gaf hij mij een boekje ‘Capitalism and freedom’ van een zekere Milton Friedman. Mijn nieuw gevonden vriend vertelde dat Friedman de Nobelprijs voor economie had gekregen.

Gedurende de rest van de vakantie las ik het boek van Friedman. Gewapend ermee betrad ik het klaslokaal. En daar begon het weer over inflatie, “inflatie wordt veroorzaakt door dat men te veel uitgaf’ zei de docent. Ik stak mijn vinger op een zei: van wie is deze uitspraak:
‘Inflatie is altijd en overal een monetair fenomeen’.
De docent vertelde dat hij die uitspraak wel eens gehoord had. Hij kon echter niet vertellen wie.
‘Time to teach’ had mijn reisgenoot gezegd.


Ik vertelde dat die uitspraak afkomstig was van Milton Friedman.
De docent ging door het lint, Friedman was een fascist, een nazi die meegewerkt had aan het omverwerpen en vermoorden van Allende.
De gesprekken met mijn reisgenoot wierpen zijn vruchten af.
‘Allende heeft in september 1973 zelfmoord gepleegd’.
‘Friedman is in het voorjaar van 1975 voor het eerst in Chili geweest voor lezingen’.
Onze docent werd steeds woedender.
‘Die lezingen gingen over het verband tussen de groei in geldhoeveelheid en inflatie’.
‘Volgens Friedman komt inflatie doordat de geldhoeveelheid harder groeit dan de productie’. ‘There is too much money running after to few goods’.
De docente stamelde: ‘maar inflatie komt doordat de ondernemers de prijzen verhogen’.
Ik stapte naar het bord en schreef: M x v = P x y.
De verkeersvergelijking was van Fisher. Mild en docerend zoals mijn reisgenoot had gedaan legde ik uit:
‘M,staat voor de geldhoeveelheid, v staat voor de omloopsnelheid van het geld, P staat voor het prijsniveau en y, staat voor de reële productie.’

Als je nu de de geldhoeveelheid M laat groeien, de omloopsnelheid gelijk houdt en de reële productie ook, dan vertaalt de geldgroei zich in een hoger prijspeil P’.
De docent zijn mond viel open. Hij mompelde dat dit niet volgens de Keynesiaanse leer was.
‘Keynes sucks’ had mijn reisgenoot gezegd.
De docent bleef erbij dat het onzin was. ‘
Do they give Nobel-prizes for nonsense’ had zijn reisgenoot gezegd.
Ik blies de vertaling in zijn richting.
Het werd stil.
‘Schools out’ zei ik (op aanraden van mijn reisgenoot).