of 59212 LinkedIn

Transparante partijfinanciën dringend vereist

De Tweede Kamer behandelt momenteel een wetsvoorstel waarin het onmogelijk wordt gemaakt om het salaris en de vergoedingen van volksvertegenwoordigers rechtstreeks in de partijkas te storten.

Deze zogenaamde cessieconstructies worden gepraktiseerd door de SP en steken zeer spitsvondig in elkaar. De kwestie speelt al lange jaren. Een paar kabinetten geleden kondigde de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Johan Remkes aan dat hier paal en perk aan zou worden gesteld. Opvolgend minister Guusje ter Horst begon al even krachtdadig aan het dossier, maar werd na het door haar geuite voornemen om aan de praktijk een einde te maken, nog dezelfde dag door Jan Marijnissen met veel verbaal geweld achter het behang geplakt.

Discussie over deze afdrachtregeling raakt bij de SP een open zenuw en iedere criticus daarvan, waaronder de schrijver van deze column, wordt zeer hardhandig aangepakt en op zijn minst als renegaat en slippendrager van het Europese monopoliekapitalisme weggezet. De gedachte van de SP-constructie is in de grond sympathiek. De redenering is als volgt: volksvertegenwoordigers krijgen ruime salarissen en vergoedingen. Om in leven te blijven, kan men met minder toe. Dat mindere is tevens een toonbeeld van solidariteit jegens de achterban, die het ook niet al te breed heeft.

De constructie steekt als volgt in elkaar: de SP-volksvertegenwoordiger stuurt een cessiebrief naar de betalende overheidsinstantie met het verzoek om het salaris te storten in de partijkas. De storting kan als gift worden afgetrokken van de inkomstenbelasting en dat levert een aardige overheidssubsidie op: tel uit je winst. De partij betaalt vervolgens een basisvergoeding aan de volksvertegenwoordiger en deze krijgt ook nog wat bijkomende faciliteiten van de partij. Resultaat is een immense en zeer omvangrijke financiële impuls voor de SP als partijorganisatie, de rijkste partij van Nederland, terwijl de volksvertegenwoordigers van de SP via de constructen en vergoedingen een heel aardige nettopositie kunnen bereiken.

Uiterst curieus is dat talrijke overheden meewerken aan dit construct. Een cessiebriefje blijkt in de praktijk voldoende te zijn om over te gaan tot stortingen in de partijkas. Naast tal van gemeenten en provincies werken zelfs de administraties van Eerste en Tweede Kamer aan deze constructie mee. Het staatsrechtelijke probleem van dit geheel is dat op deze manier uit overheidsbron veel geld kan worden gegenereerd voor de politieke partij, onder andere via fiscale spitsvondigheden. Vooral problematisch is echter dat de volksvertegenwoordiger in zijn onafhankelijkheid wordt bedreigd, want qua inkomen en vergoedingen is deze met huid en haar afhankelijk van de politieke partij.

De huidige financiële regelingen voor volksvertegenwoordigers zijn tot stand gekomen om een einde te maken aan de vroegere praktijk van de ‘Parteidiäten’. Met name socialistische partijen betaalden toen hun parlementariërs uit eigen kas en konden deze daardoor ook effectief binnen de partijlijn houden.

Het nu voorliggende wetsvoorstel verbiedt voortaan de cessieconstructen, waardoor overheden salaris en vergoedingen alleen nog maar kunnen uitbetalen op de rekening van de volksvertegenwoordiger. Deze mag dat vervolgens aan iedereen overmaken, waaronder de politieke partij, het Rode Kruis etc. Financiële afdrachten aan politieke partijen blijven mogelijk, maar niet langer op basis van cessie. Voor de SP is dit een hard gelag, want het bevordert afscheidingsgedrag. Immers als je als volksvertegenwoordiger uit partij en fractie stapt, wordt daardoor je inkomen meteen aanzienlijk hoger.

De SP heeft dit echter over zichzelf afgeroepen. Indien men in een eerdere fase de cessieconstructies zou hebben afgebouwd en vervangen door afdrachtregelingen zoals ook andere partijen die kennen, zou de breuk veel minder hevig zijn geweest. In algemene zin is het zaak om de financiën van de Nederlandse politieke partijen veel opener te maken, zodat helder zicht bestaat op de constructen die worden gehanteerd en op de financiële bronnen die worden aangeboord. In vergelijking met het buitenland loopt ons land op dit punt hopeloos achter.  

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ronald van Raak, lid van de Tweede Kamer voor de SP op
Al 5 jaar voert professor Douwe Jan Elzinga, actief lid van de PvdA, een politieke strijd tegen de afdrachtregeling van de SP, onlangs weer in zijn column van 24 juni. Daarbij blijft hij onwaarheden verkondigen. Volgens Elzinga zou de afdrachtregeling van de SP in strijd zijn met de onafhankelijkheid van politici.

Maar net als bij andere partijen is onze regeling vrijwillig: ik hoef maar één telefoontje te plegen om mijn afdracht te stoppen. Het percentage verschilt wel per partij: PvdA 2 procent, CDA en D66 3 procent en GroenLinks en de PvdD 15 procent. Bij de SP is de afdracht meer dan de helft. In tegenstelling tot veel andere partijen accepteren wij geen geld van commerciële sponsoren, door de hoge afdracht proberen wij juist onafhankelijk te zijn.

De afdracht van de SP zou volgens Elzinga ook strijdig zijn met de regel dat we stemmen zonder last. Maar ook hierin onderscheidt de SP zich niet van anderen. In zijn columns uit Elzinga ook andere verdachtmakingen. Zo zou de SP de ‘rijkste’ partij zijn en allerlei ‘twijfelachtige constructies’ gebruiken zoals het aftrekken van giften aan de partij. Inderdaad kunnen SP’ers giften aan partijen aftrekken van de belasting, net als andere mensen dat overigens ook kunnen. Veel grote partijen zijn trouwens waarschijnlijk veel rijker dan de SP.

Hoeveel is gissen, want partijen hoeven hun sponsoren niet openbaar te maken. De afdrachten van de SP zijn wel openbaar. Het enige verschil bij de afdracht door SP’ers is dat zij om onnodige bureaucratie te voorkomen, vrijwillig gebruik maken van een cessie. Daarin vragen zij overheden de vergoedingen over te maken naar de rekening van de partij. Die houdt de afgesproken afdracht in en maakt de afgesproken vergoeding over. De oproep van Elzinga aan gemeenten en provincies om de afspraken met SP’ers te verbreken, is niet anders te typeren dan als politieke stemmingmakerij. SP’ers houden zich aan de wet. Gemeenten en provincies moeten de cessieverzoeken gewoon uitvoeren.