of 58952 LinkedIn

Massaal ‘landjepik’ van gemeentegrond

Enkele honderdduizenden huishoudens maken naar schatting illegaal gebruik van gemeentegrond. Een wetswijziging is nodig om het verlies van overheidsgrond en conflicten te voorkomen, zo concludeert Björn Hoops, onderzoeker bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Groningen.

Enkele honderdduizenden huishoudens in Nederland maken naar schatting illegaal gebruik van gemeentegrond. Een wetswijziging is nodig om het verlies van overheidsgrond en conflicten te voorkomen.

Dat concludeert Björn Hoops, onderzoeker bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. Het onderzoeksrapport ‘Landjepik in Nederland’ van Hoops komt deze week uit.

 

Handhaving

In vijf gemeenten onderzocht Hoops het illegaal gebruik van gemeentegrond. Illegaal gebruik houdt in dat een burger gemeentegrond gebruikt zonder eigenaar te zijn en zonder met de gemeente afspraken hierover te hebben. hij. In vier van de vijf gemeenten heeft hij kunnen vaststellen hoe vaak dit voorkomt. Tussen 8 en 80 procent van de huishoudens waren daar betrokken bij deze vorm van landjepik. De percentages lopen erg uiteen tussen de gemeenten vanwege het verschil in handhavingsbeleid, de inrichting van woonwijken en de oorspronkelijke functie van de grond. 

Hoops: ‘Gemeenten voldoen op grote schaal niet aan hun verplichting om hun eigendom te beschermen. Stel, je neemt het laagste hiervoor genoemde percentage als nationaal gemiddelde, dan zou dat betekenen dat landelijk ten minste 600.000 huishoudens (1.320.000 personen) zonder afspraken gebruikmaken van gemeente- of andere overheidsgrond.’

 

Extra tuin
In bijna alle gevallen gebruiken mensen de gemeentegrond om de tuin, de oprit of de woning uit te breiden. Niet alleen gemeentegroen, maar ook stoepen, woonerven, fietspaden en openbare wegen worden op grote schaal bij particuliere tuinen getrokken. Gemiddeld betreft het volgens de Groningse onderzoeker 20 tot 45 vierkante per geval, maar soms meer dan 400 vierkante meter.

 

Grond en geld kwijt
Binnen de wet is het mogelijk dat een gebruiker van andermans en dus ook gemeentegrond daar eigenaar van wordt. Zelfs als die gebruiker de grond met opzet inpikt, kan deze toch na 20 jaar eigenaar worden. De gemeente staat dan met lege handen: eerst wordt de grond aan zijn publieke functie onttrokken en daarna verliest de gemeente ook nog de eigendom. Een groot aantal gemeenten is inmiddels begonnen het gebruik van hun grond te inventariseren en besteedt tienduizenden euro’s aan de inventarisatie en de benadering van de illegale grondgebruikers. Per dossier gaat het volgens Hoops tussen 500 en 850 euro.

 

Verkeersveiligheid
Bijkomende probleem is volgens Hoops dat bermen en stoepen verloren gaan die van groot belang zijn voor de verkeersveiligheid en het onderhoud van kabels en nutsleidingen. ‘Verder kan het verlies van publieke grond de uitvoering van belangrijke woningbouwprojecten vertragen of onnodig duur maken. Denk bijvoorbeeld aan het aanleggen van een netwerk voor warmtepompen of voor laadpalen voor elektrische auto’s bij een parkeerplaats.'

 

Wetswijziging
Een wijziging van de wetgeving over verjaringsverkrijging is het overwegen waard om het verlies van overheidsgrond en conflicten te voorkomen, vindt Hoops. ‘Er zijn meerdere opties om te verzekeren dat de gemeente toegang houdt tot de gronden met een publieke functie. De wetgever zou bijvoorbeeld de verjaringsverkrijging van dergelijke gronden kunnen uitsluiten.’ Dat laatste gebeurt al in België, Frankrijk en Italië.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jan op
Het verschil tussen een gemeente en een burger is dat de burger meteen merkt dat een stuk van zijn tuin wordt ingepikt door de buurman. Een gemeente niet. Daarom en mede in het algemeen belang zou verjaring van gemeentegrond wettelijk moeten worden uitgesloten. Maar van mij mag de verjaring na te kwader trouw inpikken wel helemaal verdwijnen. Dat is inderdaad belonen van stelen. Maar dan rijst weer de vraag: wat te doen als je te goeder trouw iets gekocht hebt waarvan een deel eigenlijk van een ander is?
Door Jan Bekkers (Pensionada ) op
Ben wel benieuwd in wiens opdracht dit onderzoek is uitgevoerd.
Zal best wel cijfermatig kloppen, maar gemeenten gaan ook wel heel slordig om met hun (eigenlijk onze gemeenschappelijke) eigendommen. Blijkbaar intereseert het diezelfde gemeenten 20 jaar lang niet en is het prima dat een ander hun -vaak onbereikbaar- stukje restgroen onderhoud. Om de zoveel jaar wordt dit weer aangekaart, gewoon omdat gemeenten de begroting sluitend moeten krijgen en naar inkomsten gaan zoeken.
Door Frits op
M. Vuijk: het maakt nogal verschil of je een simpele eigenaar bent van een perceeltje grond en daarmee makkelijk in de gaten kunt houden of je buurman 'per ongeluk' een deel van jouw eigendom in gebruik heeft genomen, of dat je een gemeente bent met honderden of misschien wel duizenden percelen die over het hele grondgebied verspreid liggen en die je dus nooit structureel in de gaten kunt houden, tenzij er een legertje handhavers continu mee aan het werk wordt gezet. Vandaar.
Door Manu (beleidsadviseur) op
Ik sluit me aan bij Richard. Ongelooflijk dat je de eigendom van iets kunt verliezen door "je niet actief te verzetten" tegen het inpikken ervan door een ander.
Dat is de omgekeerde wereld. Iets zou van de eigenaar moeten zijn totdat deze uitdrukkelijk instemt met de afstand van zijn eigendom.
Door M. Vuijk op
Lijkt een wat eenzijdig onderzoek. Gemeente is rechtspersoon, zo ook haar inwoners. Waarom de wet bepaalde rechtspersonen zou moeten voortrekken is mij een (onderzoeks)raadsel. Overigens, mijn gemeente deed het omgekeerde, legde stoep aan op andermans grond en hoefde dit rechtens (bizar !) niet meer terug te geven.
Door Josta van der Wiele (jurist) op
Het lijkt mij dat de monocultuur in de akkerbouw en het inpikken van grond op grote schaal door boeren in Twente en Achterhoek momenteel een veel urgenter probleem is (wat NL betreft), met het oog op de dramatisch afgenomen biodiversiteit. Veel mensen lijken het niet te begrijpen, maar de mensheid staat op het punt een beslissend moment in de geschiedenis te bereiken. Kunnen we de biodiversiteit niet herstellen binnen 2 jaar, dan is het over en uit ... En dat betekent dat burgers, boeren, bedrijven en burgers allemaal zich maximaal moeten inspannen om te zorgen dat (in de Amazone en Indonesië) de houtkap stopt, en (in NL) houtwallen, bermen, greppels en tuinen worden hersteld, en dat er NU moet worden overgestapt op wisselbouw (kijk naar biologische boeren), gestopt moet worden met gif en kunstmest en dat de veeteelt drastisch moet verkleinen.
Zie Nieuwsuur - 11-11-2018 - TVblik
https://tvblik.nl › NOS › Nieuwsuur
Aanpak van ingepikte andere gemeentegrond is natuurlijk ook nodig, maar heeft nu eventjes iets minder prioriteit.
Door M. Vuijk op
Lijkt een wat eenzijdig onderzoek. Gemeente is rechtspersoon, zo ook haar inwoners. Waarom de wet bepaalde rechtspersonen zou moeten voortrekken is mij een (onderzoeks)raadsel. Overigens, mijn gemeente deed het omgekeerde, legde stoep aan op andermans grond en hoefde dit rechtens (bizar !) niet meer terug te geven.
Door Richard (public affairs) op
Ik heb nooit begrepen dat er een verjaringstermijn in de wet is opgenomen. Wat is de reden hiervan geweest? Legaal stelen lijkt het op. Afschaffen van de verjaring lijkt me op zijn plaats.

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners