of 58952 LinkedIn

Herziening gemeentelijk grondbeleid noodzakelijk

Gemeenten dienen zich niet langer als projectontwikkelaars te gedragen, maar zich te beperken tot hun publieke taak. De ontwikkeling van grond moet bij voorkeur worden overgelaten aan private partijen.

Gemeenten dienen zich niet langer als projectontwikkelaars te gedragen, maar zich te beperken tot hun publieke taak. De ontwikkeling van grond moet bij voorkeur worden overgelaten aan private partijen.

Dat stelt de Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) in het advies Grond, geld en gemeenten. Veel gemeenten hebben voor eigen rekening grond gekocht om die met winst te verkopen. Een groot aantal gemeenten heeft nu te maken met verliezen op de grondexploitatie. Met de al gerealiseerde verliezen sinds 2010 van 4 miljard euro en de geprognosticeerde verliezen tot 2018 van 2,1 miljard euro komt het totaal voorlopige verwachte verlies uit op circa 6 miljard euro. De directe verliezen op de grondexploitatie zijn volgens de Rfv in 2013 weliswaar beperkter dan in de voorgaande jaren, maar nog steeds vrij fors. Mede door verliesnemingen op bouwgrond is de totale algemene reserve van alle gemeenten samen sinds het begin van de crisis in 2008 met naar schatting 1,1 miljard euro gedaald tot 5,7 miljard euro.

 

Vraaguitval

De gemeenten hebben zich volgens de Rfv in het verleden te gemakkelijk rijk gerekend met grondexploitaties en hebben daarbij te veel risico genomen. De verliezen op de grondexploitatie hebben niet alleen te maken met te risicovolle grondaankopen van gemeenten. De economische crisis zorgde voor vraaguitval. En rijk en provincie hebben in veel gevallen gemeenten teveel gestimuleerd om plannen te ontwikkelen. Provincies hebben deze plannen te weinig afgestemd op de regionale behoefte. In verschillende regio’s is er daardoor een overschot ontstaan aan bouwlocaties voor woningen, winkels, kantoren en bedrijfspanden.  

 

Schip van bijleg

Grondexploitatie was lange tijd een welkome bron van inkomsten voor gemeenten. Mede door de economische crisis is dat nu voor veel gemeenten een schip van bijleg geworden. De negatieve resultaten werken door op de gemeentelijke begroting. Gemeenten die een actief grondbeleid voeren, hebben volgens de Rfv een dubbele rol. ‘Ze zijn marktmeester door het ruimtelijk ordeningsbeleid en marktpartij door het actief opereren op de grondmarkt. Daardoor ontstaat er een spanning. Wat goed is voor de markt hoeft niet goed te zijn voor de investeringen van de gemeente als marktpartij, en andersom’, aldus de Raad.

 

Private partijen

Die stelt daarom voor dat gemeenten de ontwikkeling van grond bij voorkeur overlaat aan private partijen. De gemeente moet haar kosten dan via een overeenkomst met de private ontwikkelaars verhalen. Gemeenten zouden slechts moeten overgaan tot actief grondbeleid als de markt het laat afweten en de gemeente de ruimtelijke ontwikkeling toch van uit het publieke belang noodzakelijk acht. De gemeente dient daarbij een zuiver bedrijfsmatig benadering te kiezen en te zorgen voor de nodige buffers om de risico’s te kunnen opvangen. ‘Grondexploitatie is niet bedoeld voor het vergaren van inkomsten’, stelt de Rfv.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jannie op
1. Dit is een beetje mosterd na de maaltijd. Door de crisis is er duidelijk leergeld betaald en dat geldt niet alleen voor gemeenten.
2. Als gemeenten zich alleen bezig zouden moeten houden met de wettelijke taken, gaat het Rijk dan ook zorgen voor voldoende middelen om die taken uit te voeren? Daar zit nml. nogal een gat, waardoor gemeenten ook min of meer worden gedwongen om iets meer te doen dan alleen wettelijke taken uitvoeren. Om extra middelen te vergaren om de gaten die het Rijk laat liggen te vullen...
Door huisman op
Er is ook veel winst gemaakt door de gemeente, dit wordt snel vergeten anders is de kop van dit stuk niet zo mooi.
Door Willem op
Jammer dat de Rfv daar nu pas mee komt. Vele gemeenten hebben fors verlies geleden, wat op kan lopen tot een totaal van ruim 6 miljard. Ook Leidschendam-Voorburg is voor ruim 20 miljoen het schip in gegaan, vooral dankzij eigenwijsheid, onkunde en wanbeleid van een tweetal wethouders van VVD-huize. Toen er overal al verliezen optraden zijn zij willens en wetens doorgegaan met gemeenschapsgeld uitgeven. Ondertussen zitten de gemeente en de bewoners met de gebakken peren en geniet de ene wethouder van wachtgeld en heeft de ander weer een bestuurlijke functie waar hij verder kan aanklooien. Ik stel voor dat zij - al is het voor de vorm, want 20 miljoen hebben ze natuurlijk niet - worden verplicht maandelijks een flink deel van hun gage af te dragen aan de gemeente zodat huidige en toekomstige bestuurders zich realiseren dat ze meer verantwoord om behoren te gaan met andermans geld .
Door Peter Bos (projectleider ruimtelijke ontwikkeling) op
Het is nog wel spannend hoe een gemeente kan waarborgen dat er ook maatschappelijke voorzieningen als sociale huurwoningen, scholen, welzijnsvoorzieningen en verkeersvoorzieningen worden gerealiseerd. Hoe ziet de Rfv dat?

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners