of 64120 LinkedIn

Herverdeling gunstig voor sociaal kwetsbare gemeenten

Beeld: Shutterstock
Beeld: Shutterstock

Het meest recente voorstel voor de herverdeling van het gemeentefonds is gunstig voor gemeenten met een zwakke sociale structuur. Dat concludeert adviesbureau BMC. De aanvankelijke voorstellen waren niet zo gunstig, maar de herziening in juli liet een omslag zien en de herziening van augustus zet dat door.

Sterk

‘Maken we onderscheid naar de sociale structuur (inkomen, werkgelegenheid, beroep op sociale voorzieningen) van gemeenten, dan zien we dat gemeenten met een zwakke sociale structuur er relatief sterk op vooruitgaan’, schrijft BMC. In het meest recente herverdeelvoorstel werd 2019 gebruikt als peiljaar, terwijl de voorgaande 2017 gebruikten.

 

Herverdeeleffecten naar sociale structuur (in euro's per jaar)

Sociale structuur

Actualisatie (augustus)

Herziening (juli)

Voorstel februari

Goed

-17

-7

14

Redelijk

8

4

-1

Matig

22

22

26

Zwak

49

30

-12

G4/Artikel 12

-54

-53

-60

Hierbij is de indeling gebruikt die ook door het ministerie wordt gehanteerd in de begrotingsanalyse voor het gemeentefonds. De G4- en de Artikel 12-gemeenten zijn niet ingedeeld. Bron: BMC.

 

Het noorden

De verliezers in het nieuwe voorstel zijn te vinden in Brabant, Groningen en West- en Midden-Nederland. ‘De belangrijkste reden daarvoor was dat sociale maatstaven minder zwaar meewogen in de verdeling dan voorheen.’ In het noorden zou dat hard aankomen. ‘Een groot deel van deze gemeenten heeft een slechte vermogenspositie en kan niet terugvallen op buffers vanuit de gebiedsontwikkeling.’ In het voorstel uit juli bleek al dat de effecten voor het noorden waren verminderd en het voorstel uit augustus laat dat nog duidelijker zien.

 

Platteland

Gemeenten met weinig of geen centrumfuncties leveren meer in dan in de voorgaande voorstellen. Het was al duidelijk dat de grotere gemeenten (behalve de G4) er gemiddeld op vooruitgaan, waardoor men misschien zou verwachten dat er een verschuiving plaatsvindt van het platteland naar de stad. Dat is volgens BMC niet het geval. ‘Als we onderscheid maken naar de mate van stedelijkheid, zien we dat de niet-stedelijke gemeenten er gemiddeld niet op voor- of achteruitgaan.’

 

Herverdeeleffecten naar de mate van stedelijkheid (in euro's per inwoner)

Mate van stedelijkheid

Actualisatie (augustus)

Herziening (juli)

Voorstel februari

Zeer sterk stedelijk (exclusief G4)

58

43

31

Sterk stedelijk

8

12

13

Matig stedelijk

-6

2

3

Weinig stedelijk

-3

-5

1

Niet stedelijk

0

6

4

G4

56

-55

-61

Bron: BMC

 

Afspraken maken

Een volgend kabinet zal moeten besluiten over de invoering van nieuwe verdeelmodel, maar BMC benadrukt het belang om verdere afspraken te maken met gemeenten over de financieel-bestuurlijke verhoudingen. ‘Het gemeentefonds is slechts een van de onderdelen van de financieel-bestuurlijke verhoudingen. Andere elementen zijn onder meer de indexering, het eigen belastinggebied en het uitkeringsstelsel.’

 

Invoering

Het effect per gemeente wordt gemaximeerd op 60 euro per inwoner. Volgens BMC heeft 10 procent van de gemeenten een groter positief effect dan dit maximum en heeft eenzelfde aantal een groter negatief effect. Vier jaar na de invoering, in 2027, wordt bekeken of bijstelling nodig is. Momenteel bestudeert de Raad voor het Openbaar Bestuur het voorstel en naar verwachting komt er in september of oktober een advies. Na het definitieve besluit zal tot invoering zal een actualisatie plaatsvinden naar 1 januari 2023.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Rien op
De vraag is hoe sociaal gemeenten naar andere gemeenten moeten zijn.
Ik stel voor, laten we eens gaan sturen op wat de gemeente per inwoner uit het gemeentefonds krijgt. Ik ben nieuwsgierig naar de uitkomst. Dan wordt direct duidelijk hoe sociaal gemeenten naar andere gemeenten zijn en krijgen we de juiste discussie of dat wel terecht is. Zoals het nu gaat, is erg rommelig ondanks (mede) de dikke rapporten die niemand leest en met uitkomsten die niet aansluiten bij de praktijk.
Voor mij was dit de laatste keer dat het op deze keer gebeurt. Zeker niet voor herhaling vatbaar

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners