of 59345 LinkedIn

Groot effect herverdeling gemeentefonds op prijs huis

Veranderingen in de algemene uitkering vertalen zich direct in de woningwaarde. Voor elke euro die een gemeente aan extra algemene uitkering per inwoner krijgt, wordt een woning gemiddeld 78 euro meer waard. Dat blijkt uit onderzoek van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) in samenwerking met het Centraal Planbureau (CPB).

Veranderingen in de algemene uitkering vertalen zich direct in de woningwaarde. Voor elke euro die een gemeente aan extra algemene uitkering per inwoner krijgt, wordt een woning gemiddeld 78 euro meer waard.

Uit onderzoek van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) in samenwerking met het Centraal Planbureau (CPB) blijkt dat de waarde van woningen in zogeheten voordeelgemeenten net zoveel stijgt als de netto contante waarde van de extra uikering per huishouden. Omgekeerd ademt de woningwaarde in nadeelgemeenten even hard mee met de verlaging van de uitkering.

 

Sociaal zwakke gemeenten

Met enige regelmaat verandert het rijk de verdeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, vooral om sociaal zwakke gemeenten extra te stutten. Dat blijkt dus, zo toont het onderzoek aan, ook te leiden tot een herverdeling van particuliere vermogens. Woningbezitters in voordeelgemeenten zien hun bezit in waarde stijgen met gemiddeld ruim drieduizend euro. Woningbezitters in nadeelgemeenten krijgen te maken met een even grote daling van de waarde van hun woning.

 

Verschuiving particuliere vermogens

Deze herverdeling van particuliere vermogens is volgens Coelo-hoogleraar Maarten Allers ‘een onbedoeld neveneffect’ van de aanpassing van het verdeelststeem. Volgens een zeer globale rekenexercitie verschoof bij de herziening van de verdeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds in 1997 en 2001 circa 370 miljoen euro van nadeelgemeenten naar voordeelgemeenten. ‘Per inwoner is dat ongeveer 48 euro. Uitgaande van de prijsstijging van 78 euro per euro aan uitkering, suggereert dit dat de gemiddelde koopwoning in voor deelgemeenten 3400 euro duurder werd’, aldus Allers. In gemeenten met een bovengemiddeld voor- en nadeel zijn de veranderingen groter. Voor het hele land gaat het grofweg om een vermogensverschuiving van 11 miljard euro.

 

Voorziengen op hoger niveau

Doel van een herverdeling van het gemeentefonds – ook wel verevening genoemd – is alle gemeenten in staat te stellen bij een gelijke belastingdruk een gelijkwaardig voorzieningen niveau aan te bieden. Gemeenten die na aanpassing van de algemene uitkering meer geld van het rijk krijgen, kunnen hun voorzieningenniveau op een hoger peil brengen – of de belastingdruk verlagen. Dat maakt een voordeelgemeente aantrekkelijker om in te wonen, waardoor de huizenprijzen stijgen. Extra geld door gemeenten wordt volgens de onderzoekers blijkbaar goed besteed. ‘Huizenkopers willen immers meer betalen om in gemeenten te kunnen wonen die extra geld te besteden hebben.’

 

Huurders profiteren niet

Overigens profiteert niet iedereen per saldo van de betere voorzieningen in gemeenten die een hogere uitkering ontvangen. Huurders zonder huurbescherming en huizenkopers na de herverdeling profiteren niet. Dat ondermijnt volgens de onderzoekers het argument voor verevening. De hervorming kent namelijk extra geld toe aan gemeenten met een relatief ongunstige sociaal economische samenstelling. ‘Maar een groot deel van het profijt gaat naar de mensen die bij de invoering een woning in deze gemeenten bezaten’, zegt Allers. ‘Die groep heeft geen ondersteuning nodig.’

 

Herijking gemeentefonds

Op dit moment werkt het rijk aan een herijking van het gemeentefonds omdat er de voorbije jaren tussen gemeenten scheefgroei is ontstaan in de kosten die ze maken. De herijking zal tot een aangepaste verdeling leiden. Het is volgens de onderzoekers van belang tijdig te weten in welke mate dat leidt tot aanpassing van de woningprijzen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens,) op
Ik betwijfel in hoge mate of het hier veronderstelde causale verband tussen meer inkomsten van gemeenten en woningbezitters wel aanwezig is. Mijn ervaring is dat hierop bij aankoop van een woning niet of nauwelijks wordt gelet, laat staan dat het invloed heeft op de prijzen van woningen.
Wat mij vooral opvalt is dat woningbezitters voor algemene(!) voorzieningen steeds meer OZB moeten betalen, terwijl huurder voor diezelfde algemene(!) voorzieningen helemaal niets betalen.
Door Henk Eleveld (interim-manager gemeenten) op
Oeps. Lijkt dit op het verband tussen het aantal ooievaars en het aantal geboorten?

In de periode na 1995 zijn in het hele land de prijzen van woningen gestegen. Met behoorlijke regionale verschillen. In gemeenten met veel sociale huurwoningen stegen de prijzen van koopwoningen zelfs extra (zie o.a. parlementair onderzoek huizenprijzen).

Tussen het aandeel sociale huurwoningen en de algemene uitkering bestaat een zeker verband. en misschien is dat wel de verklarende factor voor het gevonden verschil.

Of is er samenhang met een andere factor die van invloed is op de huizenprijzen: de nabijheid van werkgelegenheid. Veel sociale huurwoningen en weinig werkgelegenheid betekent bij elkaar opgeteld mogelijk een zwakke sociale structuur en dus extra centjes...

Of iets anders. Misschien heeft het wel een relatie met de kansen om in zo'n gemeente nog relatief voordelig aan een woning te kunnen komen in een sterk stijgende markt, zodat je daar wat extra voor wilt betalen. Etcetera.

Maar dat een hogere algemene uitkering op zichzelf prijsopdrijvend werkt, lijkt me stug. Een hogere algemene uitkering in het kader van een algemene herverdeling betekent toch zoiets als compensatie voor een tekort? Dus niet direct meer voorzieningen, maar niet minder...

Wat veroorzaakt wat? Zelden eenvoudig, meestal niet geschikt voor krantenkoppen.
Door bram op
inderdaad een vreemd verhaal. En nee, kennelijk niet de WOZ-waarde want er staat letterlijk: "Huizenkopers willen immers meer betalen ......’ en de WOZ waarde is een sterk naijlende waarde (en dat naijlen meestal niet in het voordeel van de eigenaar). Maar tegelijk, welke burger heeft enig benul van de hoogte, groei of krimp van de rijksbijdragen aan de gemeente waar hij/zij een woning wil veroveren? De tekst suggereert dat burgers dat bewust zijn, maar dat is gewoon die heel erge "inner-circle" gesteldheid in het Haagse ambtelijk circuit.
Kortom, een diepgaander en beter onderbouwd vervolg op dit artikel kan geen kwaad.
Door Gerard (waarnemer te velde) op
Een vreemd verhaal.
Die waardestijing, is dat de WOZ-waarde? Dus de voordeelgemeenten ramen zélf waardestijgiingen in hun woningvoorraad?
Of zijn dat de echte woningwaarden in de markt, dus de transactieprijzen? Want die stijgen niet. Nergens. Al zes jaar niet. Integendeel.
De hoogleraar laat zich ook wel héél voorzichtig uit: "een zeer globale rekenexcercitie" "suggereert" iets. En die suggestie is dat de gemiddelde woningkoper in de gaten houdt of de (her)verdeling van het gemeentefonds voor de beoogde woongemeente gunsig of ongunstig is, en dat in zijn bod verdisconteert.
Ik heb hier sterke twijfels bij.
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
Een onderzoek dat impliceert dat gemeenten de belastingdruk gaan verlagen lijkt mij heel valide.

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners