of 65101 LinkedIn

Gemeenten verwerpen verdeelmodel gemeentefonds

Een overgrote meerderheid van de gemeenten gaat niet akkoord met de manier waarop het rijk de algemene uitkering per 2023 over de gemeenten wil herverdelen. Dat aangepaste verdeelmodel is weliswaar minder slecht dan het vorige, ‘maar daarmee is het nog steeds een slecht model.’

Een overgrote meerderheid van de gemeenten gaat niet akkoord met de manier waarop het rijk de algemene uitkering per 2023 over de gemeenten wil herverdelen. Dat aangepaste verdeelmodel is weliswaar minder slecht dan het vorige, ‘maar daarmee is het nog steeds een slecht model.’

Tijdens de extra Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) die donderdagmiddag werd gehouden, kreeg de resolutie van het bestuur van de gemeentekoepel om van Binnenlandse Zaken een andere verdeelmodel te eisen liefst 89,8 procent van de stemmen.

 

Niet op te lossen

Wethouder Janine van Hulsteijn van het Noord-Limburgse Gennep verklaarde haar tegenstem het meest puntig. ‘Het oorspronkelijke verdeelmodel was slecht. Het nieuwe, aangepaste model is minder slecht. Maar dan heb je dus wel nog steeds een slecht model’, aldus Van Hulsteijn. Gennep gaat er als gemeente met veel instellingen binnen de gemeentegrenzen volgens het nieuwe verdeelmodel erg op achteruit. Dat geldt eveneens voor Ermelo, die 118 euro per inwoner minder zou gaan krijgen. ‘Dat is begrotingstechnisch niet meer op te lossen’, aldus burgemeester Dorine Burmanje van de Gelderse gemeente.

 

Randvoorwaarden

Tot het indienen van de vergaande resolutie waarin een nieuw verdeelmodel wordt geëist, besloot het VNG-bestuur nadat Binnenlandse Zaken in december duidelijk maakte onverkort te zullen vasthouden aan invoering van het ondermaats bevonden verdeelvoorstel. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) oordeelde kort daarvoor zelfs dat invoering onverantwoord zou zijn, onder andere omdat het grote steden op onverklaarbare manier bevoordeelt ten koste van kleinere gemeenten. Slechts als wordt voldaan aan vier harde randvoorwaarden, zou kunnen worden overgegaan tot een andere verdeling van 30 miljard euro over de gemeenten.

 

Koek groter

Met name de gebrekkige uitlegbaarheid en de twijfels of wel voldoende gekeken is naar de kosten in het sociaal domein, schreeuwen volgens de gemeenten om een nieuw verdeelmodel ter vervanging van het huidige model dat ‘achterhaald en verouderd is.’ En dat kan pas worden ingevoerd als het in lijn is met het ROB-advies ‘en de koek is vergroot.’ Met dat laatste wordt bedoeld dat het rijk via het gemeentefonds meer geld richting gemeenten moet laten vloeien.

 

Compensatie

Als dat betekent dat het verdeelmodel niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, dan staat de VNG er wel op de gemeenten die daar dan financieel nadeel van ondervinden – de zogeheten voordeelgemeenen – te compenseren. Sommige gemeenten krijgen immers al jarenlang veel te weinig geld. En dat, zo waarschuwen de gemeenten, mag zeker geen sigaar uit eigen doos zijn. Met andere woorden: die compensatie moet dan niet te koste gaan van andere gemeenten.

 

Tegengeluid

Niet alle gemeenten schaarden zich achter de resolutie. Met Tilburg stemden bijvoorbeeld nog elf centrumgemeenten tegen. ‘Wij zijn van mening dat de resolutie niet realistisch is. Je kan niet iedereen tevreden stellen bij een herverdeling en de oplossing voor de voordeelgemeenten is een sigaar uit eigen doos. Er zal geen extra geld komen, dat lukt al niet voor jeugd en het abonnementstarief, en het enige alternatief is het accres of de vrije ruimte in het gemeentefonds. En dan betaal je het per saldo zelf’, aldus een zegsman van de gemeente Tilburg. In aanvullend onderzoek gelooft Tilburg niet. Er is volgens de gemeente al heel  veel onderzoek gedaan en extra onderzoek gaat niet meer opleveren. Dat was ook een belangrijk argument om tegen de resolutie te stemmen.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
En.....ik vind dat bij de herziening naar een nieuw verdelingsstelsel het Rijk de kosten voor een overgangsregelingsregeling -mede in het kader van algemeen behoorlijk bestuur- volledig voor haar rekening behoort te nemen. Over het algemeen is dit ook noodzakelijk om een dergelijke overgang soepel te laten verlopen.

De Raad van State heeft zeer recent geadviseerd om met vaste budgetten te werken (hoe die dan tot stand moeten komen wordt er niet bij vermeld). Ik ben het o hiermee overigens volledig eens en heb daar in een ander kader ook al voor gepleit. Dat kan echter alleen via een (soortgelijk) verdelingsstelsel als nu, waarbij de budgetten van een vroeger jaar worden geïndexeerd en gecorrigeerd op meerwerk -en uiteraard ook op minderwerk- van oude/nieuwe taken.
De volgorde is dan bijvoorbeeld:
1. eerst verdelen en jaarlijks een budget vaststellen.
2. beginnen in 2023 met het gecorrigeerde budget van 2021.
Hoe het ook zij een verdeling van budget over alle gemeenten levert vanwege de grote verschillen en complexiteit altijd problemen op.
Door Bram op
@ Spijker

Er is voorzien in een redelijke overgangsregeling van een ingroeimodel van maximaal nadeel van 15 euro per jaar. Dus in 2023 is het nadeel maximaal 15 euro per inwoner, in 2024 maximaal 30 euro enzovoort.

Deze compensatie wordt overigens niet door het Rijk betaald. Dat doen de voordeelgemeenten. Hun voordeel is ook begrensd tot die 15 euro per inwoner per jaar.
Door Bimie Janssen (Ambtenaar) op
Een herverdeling levert altijd voor- en nadeelgemeenten op. Tenzij je het water naar het hoogste punt laat stromen. Het rijk moet verantwoordelijkheid nemen: wetten met weinig beleidsvrijheid moeten nagenoeg kostendekkend worden vergoed, zaken met beleidsvrijheid zouden uit een reëel belastinggebied kunnen worden betaald. Maar daar gaan ze niet aan beginnen, te duidelijk te helder. Dus houden we vast aan een verdeelMODEL dat dus per definitie een versimpeling van de werkelijkheid is met voordeel- en nadeelgemeenten.
Door Spijker (n.v.t.) op
@Jan. Het gaat over de verdeling van de huidige financiële middelen (zie 1e zin van mijn reactie). Of het Rijk voldoende geld in het Gemeentefonds stopt weet ik niet. Gelet op de constante roep om meer financiële middelen lijkt het van niet, maar Gemeenten hebben altijd al om méér geld geroepen. Overigens heb ik wel het idee dat het Rijk ten koste van de Gemeenten af en toe 'slimme trucs' uithaalt of de trap op, trap af methode volledig over het hoofd ziet. De Gemeenten/VNG moeten via onderhandelingen zelf voor voldoende financiële middelen zorgen en zich in ieder geval niet laten afschepen met een fooi bij decentralisatie van taken. Zie ook mijn reacties op vergelijkbare artikelen.
Door Jan op
@Spijker. Hebben de zgn. nadeelgemeenten nou al jaren te veel geld ontvangen of te weinig? U bent niet duidelijk, maar u zult wel bedoelen: te veel. En waarop baseert u die stelling? Verzinnen die nadeelgemeenten die tekorten volgens u? Of is dit weer uw stokpaardje dat ze dan maar moeten fuseren?
Door Spijker (n.v.t.) op
Los gezien van het gegeven of er in het Gemeentefonds wel voldoende geld zit kan je het ook als volgt bekijken. De zgn. nadeelgemeenten hebben in feite al jaren teveel geld ontvangen en de zgn. nadeelgemeenten te weinig.
De oplossing voor dit probleem is:
1. er dienen meer financiële middelen beschikbaar te komen voor het Gemeentefonds.
2. er dient een redelijke overgangsregeling te komen voor de zgn. nadeelgemeenten van 3 - 5 jaar (zie de Algemene Wet Bestuursrecht).
Door Wim Vreeswijk (Financieel adviseur) op
De 345 Nederlandse gemeenten liggen al decennia aan het subsidieinfuus uit het gemeentefonds van de Rijksoverheid en deze gemeenten kunnen zeer waarschijnlijk zonder die miljardeninfusen niet overleven. Vandaar dat Den Haag nu, veel te laat overigens, serieus gaat nadenken over een herijking.Dit vormt wellicht het zoveelste hoofdpijndossier van ons nieuwbakken kabinet met Rutte & Co

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners