of 59162 LinkedIn

Participatie vraagt in gemeenten een faciliterende aanpak

Leonie van Dinten, Marjolein Quené en René Stigt Reageer

Discussies over participatie en decentralisatie zijn in gemeenteland aan de orde van de dag. Binnenkort breidt het takenpakket van gemeenten zich aanzienlijk uit. Jeugdzorg, werk en inkomen, langdurige zorg, allemaal nieuwe verantwoordelijkheden. Hoe zit het met de gemeentelijke verantwoordelijkheid in het licht van participatie?

Burgers zijn geen loonwerkers die je kunt inschakelen. Als je wilt dat burgers in beweging komen zul je ruimte moeten laten en stoppen met het automatisch willen overnemen van verantwoordelijkheid. Dat kan, maar wanneer en wat levert het op? Wat is er voor nodig om het passend te doen en ook tegen lagere kosten? Een voorbeeld van een gemeente die het soms anders doet laat zien dat het kan en dat er meer ruimte is dan veel gemeenten denken.
 

De betreffende gemeente krijgt van een basisschool een verzoek voor de aanleg van een ‘Ontdekpad’. Leg die vraag voor aan een willekeurig Technisch Bureau van een gemeente en vaak zal men veel beren op het pad zien. De gemeente in deze casus heeft het echter anders aangepakt en heeft de verantwoordelijkheid voor de aanleg van het pad niet overgenomen.
 

De gemeente heeft de vraag behandeld vanuit het perspectief van de school. Vanuit de school gezien staat het ontdekpad voor een vorm van onderwijs waarin kinderen kunnen ervaren en oefenen. Het nodigt uit tot uitproberen door de leerlingen. Leren wordt ‘ontdekken van de wereld’. In wisselwerking met de omgeving biedt het ontdekpad mogelijkheden voor de kinderen en docenten om te oefenen in sociale omgangsvormen. Dat is totaal anders dan wat je oppikt van een klassikale opstelling, daar geldende regels, en cognitieve informatieoverdracht. En is bovendien anders dan wat er op het schoolplein gebeurt. Ook het aanleggen en onderhouden van het pad, door kinderen, leraren en ouders, bieden ‘sociale leeromstandigheden’. Als je er zo naar kijkt, hoeft de gemeente slechts te faciliteren, ze reikt aan wat de school in haar context niet voor elkaar krijgt, in dit geval een slootje verbreden en houtsnippers strooien.
 

Een gemeente kan zich telkens afvragen of ze kan volstaan met faciliteren of dat ze de verantwoordelijkheid moet overnemen. Bij overnemen is er een reële kans dat de verbinding verloren gaat en dat de interne werkelijkheid van de gemeente gaat domineren. Bovendien is de kans groot dat de aanleg en het onderhoud van het ontdekpad doel wordt in plaats van middel. Dan blijven de effecten die de school voor ogen had uit.

De faciliterende werkwijze vraagt minder details waarop een begroting wordt vastgesteld dan nu vaak het geval is. Raads- en collegeleden hebben politieke en budgettaire ruimte nodig om in hun contacten met inwoners de verwachtingen die mensen hebben tot klinken te brengen. Een begroting van de gemeentelijke uitgaven die in verbinding is met de effectiviteit en kwaliteit van lokale dienstverlening helpt een gemeentebestuur bij het maken van beleid en bij de verantwoording ervan aan de inwoners van hun gemeente.
 

Dit is helemaal aan de orde bij de snel naderende decentralisaties. Er zijn daarbij meer mogelijkheden dan gemeenten tot nu toe vaak inzetten of kennen. Bovendien is er decentraal vaak meer ruimte voor de faciliterende werkwijze die nadrukkelijk het specifieke van het lokale honoreert. Juist bij deze werkwijze ontstaat de mogelijkheid om het decentraal goedkoper te doen met tegelijkertijd een toename van de kwaliteit van dienstverlening. Daar gaat het steeds over in de discussies omtrent de decentralisaties en participatie. Dan krijg je meer gemeenten die het soms anders doen!

Leonie van Dinten , Marjolein Quené en René Stigt

Bovenstaand artikel is een samenvatting van twee artikelen over de faciliterende werkwijze bij gemeenten. Voor de volledige artikelen ga naar http://www.bascole.nl/publicaties.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.