of 59318 LinkedIn

Duurzaamheid moet. Iedere dag

Gemeenten hebben honderden vastgoedobjecten in beheer, maar de weg naar duurzaam en energieneutraal maatschappelijk vastgoed in 2040 zit vol kuilen en gaten. Extra investeringen in energiebesparende maatregelen zijn in de regel niet voorzien in de huidige onderhoudsbudgetten.

Gemeenten hebben honderden vastgoedobjecten in beheer, maar de weg naar duurzaam en energieneutraal maatschappelijk vastgoed in 2040 zit vol kuilen en gaten. Extra investeringen in energiebesparende maatregelen zijn in de regel niet voorzien in de huidige onderhoudsbudgetten.

In een essay in Binnenlands Bestuur schetst de Delftse wethouder Stephan Brandligt (duurzaamheid, GroenLinks), tevens voorzitter van het Klimaatverbond Nederland, de uitdagingen voor zijn gemeente met een vastgoedportefeuille van ongeveer 110 gebouwen. Die bestaat onder andere uit wijkcentra, kantoren, monumenten, een gemeentearchief en wijkposten. Daarnaast is een deel van het maatschappelijk vastgoed in Delft eigendom van schoolbesturen en/of sportverenigingen.     

 

Duidelijke keuzes
In de huidige budgetten zijn extra investeringen in energiebesparende maatregelen niet voorzien. Hier zijn dus extra investeringen nodig om de maatregelen die ons energie - en dus geld - gaan besparen. In Delft gaan we aan de slag om wijken aardgasvrij te maken, te beginnen in Voorhof-Oost, een jarenzestigbuurt waar de bestaande warmtevoorziening aan vervanging toe is. Dit biedt een mooie kans om over te stappen op aardwarmte. Maatschappelijk vastgoed dat in deze wijk ligt, wordt meegenomen in de plannen.

 

No-regret-maatregelen

Bij verduurzaming van maatschappelijk vastgoed lopen we dagelijks tegen diverse dilemma’s op en is het soms een worsteling, maar toch proberen we binnen onze eigen mogelijkheden nu al te doen wat nodig is. Dat doen we soms met grote en soms met kleine stappen. De maatregelen zijn met name gericht op het verminderen van het energieverbruik, waarbij de aandacht uitgaat naar de uitvoering van zogenoemde ‘no-regret-maatregelen’, waar je achteraf geen spijt van kunt krijgen. Denk daarbij onder andere aan het actief monitoren van het energieverbruik, optimaal gebruikmaken van aanwezige installaties, betere isolatie van gebouwen en meer gebruik van ledverlichting. 

 

Maatwerk per object
Niet voor elk vastgoedobject in deze stad of in welke gemeente dan ook, is het efficiënt om te investeren in duurzaamheid. Zonnepanelen aanbrengen op panden in een beschermd stadsgezicht kan technisch gezien wel, maar mooi is het niet. Goed nieuws: in Delft stemde de gemeenteraad onlangs unaniem in met een voorstel over de sneltoetscriteria voor zonnepanelen. In dat voorstel is onder andere geregeld dat op daken in het beschermd stadsgezicht ook zonnepanelen in andere kleuren mogen worden geplaatst, in plaats van alleen zwarte panelen. Die andere kleur kan ervoor zorgen dat zonnepanelen nog beter passen bij het gebouw of de dakpannen.

 

Hergebruik materialen
Sloop biedt ook kansen om ervaring op te doen met hergebruik. We brengen de materialen van panden die op de nominatie staan te worden gesloopt in kaart en bekijken hoe ze kunnen worden hergebruikt.  Een goede scan op de te nemen maatregelen op korte en langere termijn is daarbij een vereiste. Ook moet vooraf worden bepaald op welke wijze duurzaamheid wordt gemeten, zodat we het proces van verduurzamen blijvend in de gaten kunnen houden. We kiezen ervoor om op zoveel mogelijk natuurlijke momenten energiebesparende maatregelen te nemen, bijvoorbeeld als er onderhoud plaatsvindt. Op deze manier wordt duurzaamheid onderdeel van het dagelijks beheer.

Samenwerken met huurders

Met huurders van gemeentelijk vastgoed moet worden bepaald op welke wijze ze kunnen bijdragen aan de maatregelen. We hebben namelijk een gezamenlijke belang: het besparen van energie en geld. Maar hoe krijg je ze mee? In ieder geval moeten we de gebruikers vroegtijdig informeren en enthousiast maken. En we maken duidelijk dat ze het niet alleen hoeven te doen. Wie haar vastgoed wil verduurzamen, moet de gemeente aan zijn of haar zijde vinden.

 

Gekwalificeerd personeel
De energietransitie gaat snel en het levert extra banen op, maar goede gekwalificeerde vakmensen zijn schaars. Daarom moet samenwerking worden gezocht tussen het beroepsonderwijs en het bedrijfsleven, want de bedrijven die straks de maatregelen gaan uitvoeren, zitten te springen om goed gekwalificeerd personeel. Gemeenten hebben bij het verstrekken van opdrachten een belangrijke en stimulerende rol. Maak duidelijk wat je wil. Wees helder in je wensen maar ook: wees realistisch. En daag bedrijven uit met innovatieve oplossingen te komen. De kennis ligt immers bij markt en het delen van kennis met opdrachtgevers en marktpartijen is daarbij cruciaal. De gemeente weet namelijk ook niet alles.

 

Elke dag

Hebben wij in Delft de wijsheid in pacht? Zeker niet. Worden we geremd door wet- en regelgeving in onze ambities om maatschappelijk vastgoed te verduurzamen?  Helaas af en toe wel. Willen we vaart maken met duurzaamheid? Absoluut. Maar dan moeten we wel af van het kortetermijndenken en ons afvragen wat de beste manier is hoe we ons maatschappelijk vastgoed gaan verduurzamen. Dat moet echt anders. Als je pas gaat nadenken over duurzaamheid bij aanbesteding of uitvoering van een project ben je te laat. Duurzaamheid is iets van elke dag.

 

Lees het hele essay van Stephan Brandligt deze week in BB11 (inlog)  

Verstuur dit artikel naar Google+