digitaal / Partnerbijdrage

Wat is de definitie van Datageletterdheid?

De rol van data in ons dagelijks leven.

24 mei 2022
Datageletterdheid

Data hebben ons dagelijks leven de laatste decennia aanzienlijk veranderd. Hoe speelt datageletterdheid hier een rol in? Door de komst van internet op de mobiele telefoon en ‘slimme’ apparaten is de drukte in ons dagelijks leven toegenomen, zowel thuis als op werk. Via Teams, Zoom en andere visuele vergadermiddelen staan wij op een geheel andere manier met anderen in contact. Hiernaast bieden al deze digitale middelen ongekende mogelijkheden om ons leven en werk te organiseren. Zo kan je automatisch herinnerd worden dat je iemand moet bellen, kan je praktisch alle post als mail ontvangen, brengt je smartphone jou vlekkeloos naar jouw bestemming en kan je via de sociale media iedereen op de hoogte houden van jouw belevenissen.

Al dit gebruik van digitale middelen brengt data met zich mee. Wij zijn de laatste jaren zo afhankelijk geworden van data, dat het goed is bewust te worden van het belang van data en welke vaardigheden er nodig zijn om data het werk voor jou te kunnen laten doen, namelijk: te kunnen zoeken, herkennen, ermee te kunnen werken, te kunnen analyseren, er over te kunnen communiceren en te gebruiken. In dit blog gaan we daar nog dieper op in.

Het gebruik van data vereist vaardigheid

Met een groot woord heet dat datageletterdheid. Datageletterdheid is een van de belangrijkste basisvaardigheden om goed mee te kunnen, in de samenleving van de 21ste eeuw en bouwt voort op lezen, schrijven en rekenen.

Definitie

Wat is datageletterdheid eigenlijk precies? We onderscheiden vier onderdelen van datageletterdheid: data lezen, kunnen werken met data, kunnen analyseren van data, en kunnen communiceren over data. Dit komt ook terug in de meest gangbare definitie van datageletterdheid die door University MIT wordt gehanteerd. Die luidt als volgt:  “De vaardigheid om data te kunnen lezen, er mee te kunnen werken, te kunnen analyseren en er over te kunnen communiceren.”

Laten we deze definitie eens afpellen en nader toelichten.

  • Het kunnen lezen van data: het kunnen begrijpen dat wat je voorgespiegeld krijgt of vindt tijdens een zoektocht naar data.
  • Het kunnen werken met data: je kunt overweg met de data. Je kunt het toepassen in je werk door te refereren naar data in een werkoverleg of je kunt werken met een programma zoals Microsoft Excel. Je weet wat je er wel of niet mee kunt doen, zonder dat je er per se nog iets mee doet.
  • Het kunnen analyseren van data: wanneer je weg gaat van het oppervlakkige en de diepte opzoekt. Je vergelijkt de data, je zet het in context, je onderzoekt en je stelt vragen over de totstandkoming van de data.
  • Het kunnen communiceren over data: jouw interpretatie van de data kunnen uitleggen en kunnen toetsen aan de interpretatie van anderen. Het kunnen beargumenteren hoe jij tot jouw interpretatie bent gekomen, onderbouwd met data. Je kunt andere kritische vragen stellen over data.

Waarom Datageletterdheid

In de afgelopen 40 jaren hebben zich belangrijke veranderingen voorgedaan die nieuwe vaardigheden vereisen. In deze les verklaren we waarom een upgrade van vaardigheden voor iedereen van belang is en waarom Datageletterdheid daar een fundamentele rol bij speelt.

Op welk niveau gebruik jij data in je dagelijks leven?

Data gebruik je onder andere wanneer je gebruik maakt van deze (onvolledige) lijst van toepassingen (apps):

  • Sociale netwerken (vergelijkbaar met Instagram, Facebook of LinkedIn).
  • Games - Trivia, puzzels, educatief, strategie, enz.
  • Berichten-apps met realtime communicatie (vergelijkbaar met WhatsApp).
  • CMS – Content Management Systemen
  • Apps om restaurants te beheren.
  • Bezorg-apps voor eten.
  • Apps voor het ophalen van taxi's.
  • Hulpdiensten apps.
  • Realtime betalingsapps.
  • Video-/muziekstreaming-apps (vergelijkbaar met Spotify of Netflix).
  • Voorraadbeheer-apps.
  • Apps voor fitness.
  • Mobiele koop en verkoop-apps.
  • Dagopvang & School-apps.
  • Bezorgdiensten toepassingen.
  • Kaart- en Navigatie apps
  • Todo-lijsten.
  • Data gedreven apparaten (IoT) aansturings apps.
  • Vertaalapps
  • Kalender / Agenda Apps

Van data naar Informatie, de Data stappen.

Data op zichzelf is onbruikbaar en moet verwerkt worden tot betekenisvolle Informatie. We lichten het recept toe om van ruwe data waardevolle informatie te maken. Dat bereid je voor op de blokken die daarna worden gepresenteerd.

Het recept

Om in de beeldspraak te blijven van de Starters en Hoofdgerechten hier het recept om van Data Informatie te maken:

  • Men neme voldoende Ruwe Data, dat kan zijn signalen, ervaringen, gegevens, feiten, nieuws, generieke "informatie" en voege toe: een helder Doel of vraagstelling en een duidelijke context waarbinnen die data van belang is. (stap Definiëren en Zoeken)
  • Dat levert de basisingrediënten voor het verwezenlijken van je doel: Relevante Data en je gaat die goed schoonmaken, rommel eruit, netjes ordenen op je werkblad zodat je ze goed kan verwerken in je gerecht. (stap verwerken)
  • Hou de klok en de temperaturen in de gaten en bewerk de ingrediënten volgens de kookvoorschriften en voeg bij deze ingrediënten je kennis, ervaring en gevoel/smaak toe. (stap Analyse)
  • Klaar voor uitserveren, nog even netjes op het bord, gang voor gang, vertel aan tafel vooral wat u allemaal heeft gebruikt om tot zo'n heerlijk gerecht te komen. En zie erop toe dat de gasten het aan niets ontbreekt om tot een besluit te komen (stap Verhalen en Beslissen)
  • The proof of the pudding is the eating. Op basis van de geserveerde maaltijd is uw honger gestild en bekijkt of dit etentje voor herhaling vatbaar is. Zo ja: onthoud wat u heeft besteld,  zo nee, geef de chef door dat er nog het een en ander aan zijn werkwijze dient te veranderen. Wellicht betere data pardon ingrediënten, betrouwbare verwerking of bereiding, of duidelijkere opdiening. 

Bon appetit!

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.