digitaal / Partnerbijdrage

3 tips voor datageletterdheid

Datageletterdheid moeilijk? De 3 tips die iedereen helpen!

19 augustus 2022
Datageletterdheid

Datageletterdheid, ook wel data literacy genoemd, is een populaire term tegenwoordig. Los van het gesprek rondom de nut en noodzaak hiervan, willen wij graag 3 data-tips meegeven die iedereen in een organisatie van pas komen. Of je nou met datageletterdheid aan de slag gaat of niet, hopelijk helpt dit jou en jouw organisatie direct!

1. Wees bewust van jouw aandeel wanneer je gegevens invoert of wijzigt

Heb je wel eens gehoord van de uitspraak 'garbage in, garbage out'? Dit beschrijft het idee dat wanneer jij verkeerde data in het systeem zet, het ook verkeerd gebruikt wordt. Denk bijvoorbeeld aan het noteren van een telefoonnummer van een nieuwe klant. Als je per ongeluk een cijfer minder typt, dan kan je op een later moment de klant niet bereiken. Wellicht kan je het telefoonnummer wel achterhalen via hun website, maar dat kost meer tijd. 'Garage in, garbage out' geldt voor ook voor gegevens die collega's gebruiken, zonder dat jij direct ervan af weet. Wanneer je probeert altijd netjes de informatie correct in het systeem te zetten, dat wil zeggen volledig, accuraat en volgens de richtlijnen van jouw organisatie, dan zorg je voor heel wat minder frustratie en een hoop tijdswinst. Misschien is dit een no-brainer voor je, maar toch is het goed om er (weer eens) bewust van te zijn! En als dit nieuw voor je is, dan hopen wij dat het je op weg helpt.   

Wist je dat.. het hebben van een positieve houding ten opzichte van data en jouw aandeel hierin, onderdeel is van datageletterdheid? Check het hier.

2. Stel (positief) kritische vragen

'Mag het?', 'Kan het?' en 'Wil ik het?' zijn drie handige vragen om paraat te hebben wanneer je zelf iets met data gaat doen. Dit slaat op onder andere privacy, veiligheid en ethiek. Wanneer de afdeling jouw set aan gegevens van de cliënten wil om daar een campagne voor te maken, kan je aankaarten of dit wettelijk wel mag. Tevens kan het gevaarlijk zijn voor jullie organisatie zelf, dus is het wellicht slim enkele maatregelen hiervoor te treffen. Welke maatregelen dit zijn, of aan welke wetgeving jullie dienen te voldoen, kan je altijd vragen aan een collega die hier verantwoordelijk voor is. Je hoeft zelf niet de antwoorden te hebben, maar het stellen van deze kritische vragen kan sowieso! Daarnaast hebben jullie als organisatie ook de verantwoordelijkheid om bewuste keuzes te maken wat jullie wel en wat jullie niet doen met de data. Zelfs al is het mogelijk om de data te gebruiken voor een lucratieve deal, dan nog kan je de vraag stellen 'willen we dit wel?'. Op deze manier bespreek je de normen en waarden van de organisatie.   

Daarnaast is het goed de vraag te stellen 'Wat zie ik hier nou echt?', wanneer je informatie leest, zowel tekstueel als in een grafiek. Er zijn verschillende manieren waarop informatie gebracht wordt, denk aan het gebruik van bepaalde woorden of kleuren om je een richting in te sturen. Is het verschil tussen A en B wel echt zo groot, of hebben ze iets aan het plaatje gedaan? Het percentage klinkt wel veel, maar wat is het totaal eigenlijk? Wie is de organisatie die ze hier als bron aanhalen en is deze wel objectief? Jij bent niet voor één gat te vangen, en het stellen van zulke kritische vragen zal je helpen te zien wat er bedoeld wordt. 

Wist je dat.. kritisch handelen onderdeel is van datageletterdheid?
Check het hier.

3. Collega's kunnen (meestal) geen gedachten lezen, dus help ze een handje

Veel organisaties die wij tegenkomen, hebben doelen en gemeenschappelijke waarden als 'samenwerking' en 'verbinding'. Ook 'transparantie' doet het goed. Hoe wij dit vertalen, is vooral door goede communicatie. Er zijn hele boeken over volgeschreven, maar we houden het nu bij het volgende.

Wanneer jij informatie van een collega nodig hebt, dan zal je in de meeste gevallen hiervoor contact opnemen. Het kan bijvoorbeeld gaan om een lijst met werkorders, een overzicht van wat er de vorige shift is gebeurd of om een grafiek met de prognose voor het komende kwartaal. Wellicht komt jouw collega in één keer met de goede gegevens aanzetten, maar wellicht ook niet. We zien dat er vaak meerdere herhalingen nodig zijn om de informatie aan te leveren waarom gevraagd wordt. Komt dit doordat jouw collega incompetent is? Misschien ;) De kans bestaat dat je minder herhalingen nodig hebt wanneer je uitlegt waarom je de informatie nodig hebt, wat je er mee gaat doen en aan welke voorwaarden het moet voldoen. 'Mag ik een lijst met alle werkorders van gister en welke er waren ingepland, zodat ik kan zien welke er missen en deze alsnog kan wegwerken' is een stuk duidelijker dan 'Mag ik een lijst van alle werkorders'. Weer zo'n no-brainer voor je? Duidelijk communiceren wat je écht nodig hebt, blijkt in veel gevallen best lastig te zijn. Oefening baart kunst, in dezen!  

Wist je dat.. goed jouw informatiebehoefte kunnen communiceren, onderdeel is van datageletterdheid? Check het hier.

In hoeverre ben jij datageletterd?

Of je nu super geïnteresseerd bent in data of wat minder, of je nu net begint met werken of alweer bijna van je pensioen gaat genieten, voor iedereen kunnen wij deze drie tips aanraden het leven met data wat gemakkelijker én leuker te maken: neem je eigen verantwoordelijkheid, stel vragen en communiceer helder.

Janita Sluurman

Heeft deze blog je geïnspireerd en wil je meer leren over datageletterdheid? Lees dan onze whitepaper hier. Of neem contact met ons op via hallo@datacompetent.eu. En check ook eens jouw datageletterdheidsprofiel op www.datageletterdheid.nl!

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.