of 63428 LinkedIn

Partijen geven verkiezingen sterk Rijnlands karakter

Jaap Peters en Sjaak Evers Reageer

Het Rijnlandse Model, als tegenhanger van het neo-Amerikaanse kapitalisme, is bezig aan een stevige opmars. Vrijwel alle grote politieke partijen spreken zich hier in hun verkiezingsprogramma’s nadrukkelijk over uit. Het is de weg terug naar een gezond evenwicht tussen overheid en vrije markt.

 De Fransman Michel Albert (1930-2015), voormalig directeur van het Franse planbureau, is degene die het begrip ‘Rijnlands’ introduceerde in zijn boek Capitalisme contre Capitalisme (1991). Het boek van Albert wordt gekleurd door de val van de Berlijnse Muur in 1989 en de neoliberale erfenis van Ronald Reagan in de jaren tachtig. Er was niet langer sprake van communisme versus kapitalisme, maar van twee vormen van kapitalisme. Aan de ene kant is er – in de terminologie van Albert – het Rijnlandse model (kapitalisme op basis van solidariteit, onder meer te vinden in Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, de Benelux, Scandinavië en ook Japan) en aan de andere kant de neo-Amerikaanse variant (kapitalisme op basis van individualisme, onder meer te vinden in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Singapore).

 

Afgelopen februari maakten de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland bekend dat de route naar 2030 wat hen betreft ‘Rijnlands model 2.0’ heet. Als samenleving zijn we de afgelopen 40 jaar in de greep geraakt van de vrije markt, van aandeelhouderswaarde creëren. De beide werkgeversorganisaties willen nu met 2.0 een stap verder gaan door te stellen dat je als bedrijf ook verantwoording neemt voor een inclusieve en duurzame samenleving. Op 17 maart zijn de Tweede Kamerverkiezingen en ook de partijprogramma's bevatten soms het begrip Rijnlands, vaker typisch Rijnlandse maatregelen zonder het woord expliciet te gebruiken. Duidelijk is dat de slinger van meer markt/minder overheid meer balans zoekt: Het Rijnlandse Model staat niet ten onrechte bekend als de 3e Weg waarbij een gezond evenwicht wordt nagestreefd tussen private en publieke sector. De slinger is de neoliberale kant op gegaan en behoeft nu bijstelling richting Rijnlands en daar zijn niet alleen werkgevend, maar ook politiek Nederland het opvallend over eens!

 

Diverse politieke partijen (CDA, CU, D66, GL, PvdA, PvdD, SP en VVD) spreken zich hier ook nadrukkelijk over uit. We kunnen ze rangschikken naar Rijnlands, Rijnlandser en het meest Rijnlands. De vraag is echter welke coalitie zorgt er straks voor dat de balans daadwerkelijk weer ontstaat? Een economie beweegt zich binnen de spelregels van het kapitalisme. En die spelregels worden, aldus Albert, bepaald door ‘staat’. Hoe meer overheid: hoe meer staatskapitalisme en hoe meer vrije markt, hoe meer neoliberalisme. De PVV, ook groot, spreekt zich overigens helemaal niet over dit soort zaken uit. Het moet bij de andere acht partijen echter niet bij grote woorden blijven. De concrete stappen staan allemaal in meer of minder mate in de programma’s. Haal de KLM van de vrije markt, verhoog het minimumloon substantieel, creëer nutsspaarbanken, maak kinderopvang gratis, zorg voor meer grip op de woningmarkt, marktwerking in de zorg terugdringen en terug naar de basisbeurs voor studenten.

 

Michel Albert constateerde simpel dat de meest welvarende landen ‘Rijnlands’ zijn en dat die een gezond evenwicht hebben tussen staat (overheid) en vrije markt. De programma’s ademen dat nu ook weer uit, … woensdag 17 maart mogen wij het als kiezer zeggen.  

 

Jaap Peters is bedrijfskundige en medeoprichter van Rijnlands adviesbureau DeLimes

Sjaak Evers is bedrijfskundige en helpt met Coöperatie Rijnlands organisaties aan de slag te gaan met het Rijnlands gedachtegoed.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.