of 59281 LinkedIn

Digitale overheid moet terug naar de tekentafel

Ivo Roefs 3 reacties

De Nederlandse overheid worstelt met de digitale transformatie. Om de overheid succesvol te laten digitaliseren moeten we terug naar de tekentafel, met een ministerie van Digitale Zaken dat de basis legt voor volwaardig digitaal burgerschap.

Bestaande systemen van de overheid kraken en het lukt niet goed om betere, nieuwe systemen te maken. De rechtszaak die de ondernemingsraad van het UWV aanspande om het eigen, 500 miljoen kostende ICT-plan van tafel te krijgen, is een teken aan de wand. De afgelopen jaren trok de overheid de stekker uit grote ICT-projecten voor een nieuwe Basisregistratie Personen (90 miljoen) en digitaal procederen (ruim 200 miljoen). De Belastingdienst kon in 2017 450 miljoen aan erf- en schenkbelasting niet innen en kan nieuwe wetgeving niet invoeren door de systematische ICT-problemen.

 

Veel van de ICT-perikelen van de overheid gaan onopgemerkt aan de inwoners van Nederland voorbij. Maar als ze het wachtwoord van hun DigiD - hopelijk niet 123456 - een keer opdiepen uit de bureaula, worden ze dan blij van hun digitale overheid? Wijzigingen in je financiële situatie doorgeven aan de Belastingdienst is een hele kunst. En waarom is er geen gepersonaliseerd loket met alle onderwerpen die voor u relevant zijn?

 

De trend - niet alleen in digitalisering, maar in de hele samenleving - is flexibel en persoonlijk. Wat de Nederlandse overheid juist dwars zit, is de logheid van zijn systemen. Die zijn niet zelden op leeftijd, geënt op bestaande papieren procedures en inflexibel. Het is een complexe digitale lappendeken die bijna niet te onderhouden en steeds moeilijker aan te passen is. Mede daardoor kunnen ICT-projecten zo uit de hand lopen.

 

Digitaal transformeren is niet een digitaal jasje bouwen om je bestaande systemen en structuren. Het is goed nadenken over de vraag wat je doel is en hoe je dat doel het best digitaal vorm geeft; een fundamenteel herontwerp. Kan een land dat zomaar doen? Ja, dat kan. Kijk naar Estland, dat zich sinds de onafhankelijkheid van de voormalige Sovjet-Unie ontwikkelde tot gidsland. De 1,3 miljoen Esten brengen hun stem uit via internet en doen al hun zaken met de overheid met een universele ID-kaart, die tegelijk hun Ov-kaart is. Estland betaalt voor de ontwikkeling en het beheer van zijn totale digitale infrastructuur tussen de 50 en 60 miljoen euro per jaar; een bescheiden bedrag vergeleken met de ICT-budgetten van de Nederlandse overheid.

 

Nederland is geen Estland en de Nederlandse overheid is geen bedrijf. Hoe kunnen we ons hier losmaken van het denken vanuit bestaande systemen en procedures? Bijvoorbeeld met een - reëel of virtueel - ministerie van Digitale Zaken op, met aan het hoofd een eigen minister. Die heeft de regie en het overzicht, net als in Estland.

 

Een centrale internetomgeving, gekoppeld aan de databases van de verschillende ministeries en overheidsdiensten, biedt de mogelijkheid digitale dienstverlening op te bouwen die de vragen en behoeften van mensen centraal stelt in plaats van regels, procedures en organisatiestructuren. Natuurlijk moet zo'n omgeving veilig en betrouwbaar zijn, maar ook flexibel; is er morgen een nieuwe wet of regel, dan moet er makkelijk een module aan te koppelen zijn.

 

Het is te complex en te risicovol om voor 17 miljoen Nederlanders ineens over te gaan naar een digitale overheid. Elk jaar worden zo'n 200.000 Nederlanders 18 jaar; een generatie die zijn leven heeft georganiseerd rondom de smartphone. Bouw om te beginnen voor hen een digitale overheid, leer daarvan en voeg gedoseerd groepen toe. Een overheid die zichzelf opnieuw uitvindt, geeft deze generatie als eerste een echt digitaal burgerschap.

 

Ivo Roefs is voorzitter van de stichting Digitaal Burgerschap Nederland

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Je kunt het ook moeilijk praten! op
Honderden miljoenen voor een database? Kom op zeg paar slimme jongens draaien dit voor bijv. het uwv voor 5 a 10 miljoen in elkaar. Vraag eens hoeveel mb die ict ers bij de overheid kunnen programmeren per dag en die in het bedrijfsleven. Dat gaat schrikken worden.
Door Ander geluid (ICT-er bij de overheid) op
Langzamerhand begin ik echt héél moe te worden van de wijsheden van al die “schippers aan wal”. Veel, zoniet allen hebben geen flauw benul van de complexiteit waar overheids ICT-ers mee worden geconfronteerd. Regering, volksvertegenwoordigers en bestuurders, vrijwel allemaal door u(!) gekozen, nemen dagelijks (beleids-)beslissingen die vergaande gevolgen hebben voor de uitvoering daarvan. Ook de impact op de ICT systemen is vaak heel groot. Denk bijvoorbeeld aan wat nu met de Brexit aan de hand is. Enig idee wat dat doet voor de ondersteunende systemen van vrijwel alle overheidsdiensten? Niet in de laatste plaats is het vaak ook nog zo dat degenen die verantwoordelijk zijn voor deze beslissingen geen enkel “gevoel” hebben bij de uitvoering of de gevolgen van hun handelen. Het moet gewoon voor datum x af of dat nu met kwaliteit kan of niet. En ja, er gaat vast een hoop mis. Maar de vraag is wel of dat aan de ICT of de ICT-ers van de overheid ligt of aan degenen die aan het stuur zitten. Als laatste: er is al een gepersonaliseerde overheidssite: www.mijnoverheid.nl (incl. app) al kan daar nog het nodige aan worden verbeterd.
Door Weg kwijt? Of gewoon kassa! op
Overheid moet overschakelen op blockchain!

Als eerste moet onderzocht worden waarom toch steeds de zelfde bedrijven, die het daarvoor aantoonbaar hebben zitten verkloten, vaak opzettelijk om aan het eten te blijven, steeds weer bij de inschrijvingen winnaar zijn.

Waar blijft geld aan de strijkstok hangen?
Hoe lopen de relatie lijntjes?
Wie krijgt er wat mee, $$$$$$$ ?
Onderzoek de levens van betrokken personen in binnen en buitenland. Een leuke jacht in het buitenland op de naam Jansen, terwijl je Pieterse heet, is aan de orde van de dag. Taxeer de bezittingen op waarde en de nota zal niet blijken te kloppen.
Follow the money!

Nederland moet op blockchain overschakelen, dit kan direct als men de blockchain eerst jaren naast de bestaande software laat lopen, controle en overzicht komen dan. De zaken die foutloos in de blockchain draaien dient men modulair in te voeren, zo is de kans op fouten zeer gering.

Tijdens het parallel lopen van de blockchain en oude software zullen techniek en software op een hoger niveau komen wat verdere invoering vergemakkelijkt. Zo werkt het in het bedrijfsleven.

Een van de belangrijkste punten is het controleren van bedrijven en beslissers bij de overheid. Nu is er al een onderzoekrapport waaruit een deel van hun keuze blijkt (bedrijf zit er goed in, andere bedrijven kennen de software niet, het zijn bestaande afspraken, etc) maar er is meer, wat buiten beeld is gebleven.
Pak dit grondig aan (kan alleen met ontslagen) en je bet grotendeels verlost van je problemen en wat maakt een oprot bonus van 2 miljoen uit t.a.v. de huidige kosten? Slechts een druppel op een gloeiende plaat. Als ze maar weg zijn.

Zolang iedereen wegkijkt en niet meld, gaat er niets veranderen aan deze malafide praktijken, want dat het stinkt is iedereen wel duidelijk.