of 59212 LinkedIn

Van krimp naar cottage industry

Mark Sekuur 2 reacties

Het Nederlandse platteland verandert voortdurend. Geert Mak schreef er in 1996 al een prachtig boek over: ‘Hoe God verdween uit Jorwerd’. Bevolkingsdaling (tegenwoordig beleidsmatig ‘krimp’ genoemd), teruglopende voorzieningen en een verandering van productielandschap naar consumptieruimte zijn inmiddels klassieke thema’s. Een nieuw onderwerp dient zich echter aan.

Naast de bekende thema’s is er een andere interessante ontwikkeling gaande: het buitengebied raakt steeds meer in trek bij creatievelingen en nichebedrijven die veelal vanuit hun eigen huis werken. Deze bedrijfjes worden cottage industries genoemd. Het zijn kleine gespecialiseerde bedrijven die, ondanks hun perifere ligging, zijn aangesloten op ‘de globaliserende wereld’ doordat ze locatieonafhankelijke producten en diensten aanbieden. Ze vormen een nieuw soort plattelandseconomie.
 

Ligt hier een kans om de krimp tegen te gaan en de leefbaarheid significant te verbeteren? Is dit het ei van Columbus? Nee, helaas niet. Maar het is wel een interessante ontwikkeling waar overheden beleidsmatig op in kunnen spelen.
 

Uit een publicatie van de Kamer van Koophandel (Eindrapport Cottage Industries, 2012) blijkt dat veel zzp’ers ervoor kiezen om te wonen en werken op het platteland, omdat de landschappelijke kwaliteiten hen inspireert. Het zijn mensen waarbij de grens tussen wonen en werken vaag is en die juist in krimpgebieden goed terecht kunnen, omdat er oude schoolgebouwen, winkels of boerderijen vrijkomen waar ze precies vinden wat ze zoeken. Uit de cijfers blijkt dat het aantal cottage industries in de krimpgemeenten De Marne (Groningen) en Dongeradeel (Friesland) tussen 2000 en 2012 met maar liefst tientallen procenten is gestegen.
 

Ondanks deze interessante constateringen, wordt er tot op dit moment nog helaas nauwelijks beleid voor deze trend gemaakt. In het Provinciaal Omgevingsplan (POP) van de provincie Groningen komt het woord ‘cottage industrie’ zelfs geen enkele keer voor. Gelukkig wordt het POP binnenkort herschreven; vooruitlopend hierop daarom een drietal tips hoe je het vestigingsklimaat kunt verbeteren.
 

Eén van de belangrijkste voorwaarden voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor dergelijke bedrijfjes is goed toegankelijk en snel internet. De provincie Fryslan heeft dit reeds onderkend en heeft in 2011 een startnotitie vastgesteld waarin het startsein is gegeven om de dekking van snel internet op het Friese platteland te verbeteren. Eén van de genoemde doelstellingen in deze startnotitie sluit direct aan bij het concept van cottage industries: “Zodat vanuit heel Fryslân over de hele wereld gewerkt, gekocht en verkocht kan worden. Resulterend in een optimaal leef- en woonklimaat voor zowel bewoners als ondernemers”.
 

Ontwikkel een goed vindbare databank (website) met inspirerende, aantrekkelijke plekken voor dergelijke ondernemers. Zorg ervoor dat je als gemeente/regio gevonden wordt! Maak inzichtelijk wat de mogelijkheden voor cottage industries zijn en ontwikkel onder andere een database van (potentiële) vestigingslocaties. Maak daarnaast reeds aanwezige cottage industries ambassadeurs van de gemeente.
 

Open als gemeente een loket dat initiatieven ondersteunt bij het nemen van bestuurlijke en bureaucratische drempels. Bestemmingsplanwijziging? Tijdrovende procedures voor de aanvraag van een omgevingsvergunning? Verklein als overheid de drempels en zorg voor een gastvrij ontvangst. Geen enkele ondernemer heeft trek in langslepende frustrerende procedures!
 

Cottage Industries zijn absoluut niet de oplossing voor bevolkingskrimp, maar ze zorgen er wel voor dat de plekken waar ze zich vestigen een grotere kans hebben om het voorzieningenniveau en de leefbaarheid beter op peil te houden. Daarnaast is de verwachting dat het aantal zelfstandige ‘footloose’ ondernemers alleen maar toe gaat nemen.
 

Mede daarom is een goed overheidsbeleid van essentieel belang. Faciliteer dergelijk initiatieven en ontvang ze met open armen. Benut de mogelijkheden en geef deze ontwikkeling een kans!

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Gerard (waarnemer te velde) op
"Deze bedrijfjes worden cottage industries genoemd."
Waarom, weet niemand. Het gaat immers niet om industrie en evemin om 'cottages'.
Door Frans van Suylekom (coördinerend beleidsmedewerker) op
Er is ook een Fries woord voor cottage industries:
"thúsbedriuw"
Ook in Friesland is deze nieuwe trend aanwezig.