of 59244 LinkedIn

Blind stemmen kan, maar het zal op de tast moeten

Er zijn best veel Nederlanders die bij de komende verkiezingen niet stemmen of stemmen zonder een verkiezingsprogramma te hebben gezien. Dat is voor mensen met een beperking onbegrijpelijk. Zij bereiden zich vaak goed voor en moeten enorm veel moeite doen om hun stem te kunnen uitbrengen. Een toegankelijk stemhokje is voor hen immers nog geen lang geen werkelijkheid.

In aanloop naar de verkiezingen op 20 maart heeft het College voor de Rechten van de Mens het online meldpunt ‘onbeperkt stemmen’ geopend, waar mensen met beperkingen hun ervaringen kwijt kunnen. Dat is heel nuttig, want we maken vorderingen, al slinken de drempels van het stemhokje erg langzaam.

 

Neem verstandelijk gehandicapten. Uit een kleinschalig onderzoek in de gemeenten Molenlanden en Vijfheerenlanden komt naar voren dat zij vaak wel weten dat ze mogen stemmen, maar of ze dat ook doen, hangt van veel factoren af. Zo helpt het als verkiezingsprogramma’s in eenvoudige taal worden geformuleerd. Ook een eenvoudiger stembiljet – bijvoorbeeld met pictogrammen – werkt drempel verlagend. En het helpt als zorgorganisaties meer bekendheid geven aan verkiezingen, blijkt uit ervaringen van zorgaanbieders ASVZ, Philadelphia, Reinaerde en Syndion.

 

Of Nynke gaat stemmen, weet ik niet. Nynke is slechtziend en volgt de branche-opleiding tot woonhulp. Het levert haar praktijkdiploma op, waarmee ze kan gaan werken in de ouderenzorg of gehandicaptenzorg. Ze helpt met eten bereiden, in-afruimen, de was en loopt nu stage bij ouderen die slechtziend zijn. Daarbij maakt ze gebruik van een ORCAM, een soort cameraatje dat tekst fotografeert en naar audio vertaalt. Op deze manier kan ze op de woongroep de labels in de was van bewoners ‘lezen’, het wasgoed opvouwen en in het goede kastje leggen. Een mooi voorbeeld van hoe technologie de zelfstandigheid van Nynke vergroot en daarmee ook haar kansen op de arbeidsmarkt. Mensen als Nynke kunnen we goed gebruiken in de zorg!

 

Maar... mag Nynke de ORCAM ook in het stemhokje gebruiken? Dat is niet duidelijk. Ze denkt dat het niet mag. Zeker is in elk geval dat er geen ORCAM’s bij de stembureaus beschikbaar zijn. Merkwaardig. Er is wel altijd een potlood voorhanden, maar er is voor Nynke geen hulpmiddel om stembiljetten te lezen en te stemmen. Waarom niet? En waarom is het onduidelijk of hulpmiddelen zoals de ORCAM gebruikt mogen worden? 

 

Gelukkig nemen inmiddels twaalf gemeenten bij de komende verkiezingen initiatieven om de toegankelijkheid van het stemhokje te verbeteren. Bijvoorbeeld door mee te doen aan een proef van de Oogvereniging, waarbij mensen met een visuele beperking het stembiljet kunnen invullen met behulp van een mal met audio ondersteuning.


Er zijn meer lichtpuntjes. Vanaf dit jaar ligt in elk stembureau in Nederland een loep met verlichting klaar. Dit is een nieuwe verplichting die in de Kieswet is opgenomen. Gemeenten zijn inmiddels ook verplicht om de stemlokalen volledig toegankelijk te maken voor mensen met een lichamelijke beperking. De minister van BZK stuurt dit jaar bovendien twee voorstellen naar de Tweede Kamer: over het nieuwe stembiljet en voor een wet die het mogelijk maakt om te experimenteren met hulp en ondersteuning bij het stemmen, ook in het stemhokje. Een mogelijkheid waar sommige mensen met een verstandelijke beperking al jaren om vragen (...).

 

Het  zijn stappen in de goede richting, met de juiste toepassing van beschikbare technologie. Al komen ze voor Nynke te laat om mee te doen aan de Provinciale Verkiezingen 2019. Laten we er in vredesnaam snel voor zorgen dat zij in 2020/2021 met behulp van haar ORCAM gebruik kan maken van haar stemrecht.

 

Frank Bluiminck, Directeur Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland

Verstuur dit artikel naar Google+