of 60264 LinkedIn

ROB koos voor beter benutten sturingsmogelijkheden

Ayeh Zarrinkhameh en Veerle van den Broek Reageer

Een belangrijke taak van gemeenteraadsleden is om maatschappelijke waarden uit te dragen in het politieke debat. Het continue gesprek met de samenleving is de bagage waarmee raadsleden, vanuit hun ‘traditionele’ rol als volksvertegenwoordigers in de gemeenteraad hun keuzes onderbouwen. Het gesprek buiten staat niet los van de discussie binnenshuis. In zijn reactie op het ROB advies ‘Decentrale taak is politieke zaak’ (BB 8 juli 2020) doet Onno de Zwart het echter voorkomen als een of/of kwestie. Dat heeft de ROB echter in zijn advies niet uitgedragen.

In verreweg de meeste gemeenten die de ROB gedurende het adviestraject heeft bezocht, wordt het lokale gesprek over maatschappelijke waarden wel degelijk gevoerd. Maar dit wordt overschaduwd door het feit dat raadsleden zich in hun sturing verlamd voelen door de enorme bezuinigingen en de ingewikkelde materie van de decentralisaties in het sociaal domein. In het debat voert de continuïteit van zorg en het financieel overleven van de decentralisaties de boventoon. Dit legt al zodanig beslag op gemeenteraadsleden dat ze hun wezenlijke taak, namelijk het aangaan van het (politieke) debat op basis van de behoeften en de waarden in de lokale samenleving, steeds voor zich uitschuiven. En dat terwijl dit nu juist de manier is waarop ze sturing kunnen geven aan het beleid in het sociaal domein.

 

Wat de ROB niet herkent is de tegenstelling die Onno de Zwart schetst tussen enerzijds burgers voor wie zorg belangrijk is en anderzijds de lokale politiek die alleen nog over geld en bezuinigingen praat. De lokale politiek hecht net zoveel waarde aan zorg als de burgers. Dat wordt ook zichtbaar in de keuzes die gemeenteraden al heel lang maken, namelijk het budget van andere domeinen inzetten voor de tekorten in het sociaal domein, zodat ze geen pijnlijke keuzes hoeven te maken. Deze mogelijkheid heeft echter zijn grenzen bereikt. Het debat over keuzes in de zorg zal linksom of rechtsom gevoerd moeten worden, en dat kan alleen door een gemeenteraad die goed gevoed is met informatie; op zorginhoudelijk en financieel vlak, maar het meest door de ervaringen uit de maatschappij.

 

De ROB denkt dat het een misvatting is dat gemeenteraadsleden te weinig het gesprek met de samenleving aangaan, al kan het natuurlijk altijd beter. Maar wat we wel zien, is dat raadsleden het lastig vinden om hun bevindingen ‘van de straat’ te vertalen naar een concreet zorgbeleid. Omdat duidelijk naar voren kwam dat de instrumenten die daarvoor zijn nu niet volledig benut worden, koos de ROB er bewust voor om relatief veel aandacht te besteden aan de noodzaak van het formuleren van een visie en van kaders. Om de nodige nuance aan te brengen in de stelling van Onno de Zwart “Wat de ROB vergat: nieuwe wegen voor de gemeenteraad” plaatsen we dan ook graag de titel: “Waar de ROB voor koos: waarden expliciteren en de sturingsmogelijkheden verbeteren”. En dat sluit het maatschappelijk gesprek niet uit, integendeel. 

 

Dat er bij gemeenteraden veel behoefte is aan een door waarden gestuurd debat blijkt uit de vele reacties die de ROB al tijdens de interviews van raadsleden terugkreeg. Met enig uitstel door de lockdown gaat de ROB dit najaar op verzoek van gemeenteraden weer op verschillende plekken een toelichting op het advies verzorgen. We zullen samen met de raden kijken hoe specifieke maatschappelijke keuzes in het sociaal domein vertaald kunnen worden in kaders voor beleid. Het lijkt er immers op dat we steeds meer geneigd zijn om van maatschappelijke problemen direct over te springen naar technische oplossingen. Een waardendiscussie zou moeten verhelderen wat we belangrijk vinden en waar we naar streven als samenleving. En we zullen raden zeker adviseren om, zoals Onno de Zwart zegt, daarbij het maatschappelijk gesprek buiten de raadszaal te voeren. 

 

Ayeh Zarrinkhameh en Veerle van den Broek, beiden adviseur bij de ROB.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.