of 61441 LinkedIn

Openbaarheid van Whatsapp-gesprekken

Coen Modderman Reageer

In reactie op de Whatsapp-kwestie van burgemeester Halsema en minister Grapperhaus schreef Michiel Maas in Binnenlands Bestuur nr. 12 dat de Raad van State vorig jaar bepaalde dat chatgesprekken en sms-jes ‘voor de Wob opvraagbaar moeten zijn’ en stelt hij: ‘Alles wat je typt en verstuurt is openbaar .’ 

Ingezonden brief, gepubliceerd in BB 13-2020

Hoewel het allicht feitelijk verstandig is om er rekening mee te houden dat wat je per app/sms/mail verstuurt op straat kan belanden, is het juridisch gezien wat kort door de bocht om te stellen dat als iets onder de Wet openbaarheid van bestuur valt, dit dus openbaar is. Net zoals voor dossierstukken of e-mails gelden voor app-berichten en dergelijke de Wob-bepalingen die ervoor kunnen zorgen dat openbaarmaking mogelijk alsnog achterwege blijft.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State maakte dit in de betreffende uitspraak ook duidelijk: “Moet de minister nu bang zijn dat geen vertrouwelijke berichten meer per sms of WhatsApp kunnen worden verstuurd? Het antwoord daarop is nee. De Wob heeft alleen betrekking op zakelijke en niet op privé-berichten. Daarnaast blijven de weigeringsgronden van de Wob, zoals wanneer het openbaar maken van berichten bijvoorbeeld de privacy schendt of als dit de belangen van de staat schendt, onverkort van toepassing.

De aard van een sms of WhatsApp bericht brengt verder mee dat er al snel sprake zal zijn van persoonlijke beleidsopvattingen in het interne debat. Daarvoor kent de Wob een specifieke weigeringsgrond (artikel 11).” Overigens is het voor ministers zo dat in de verhouding met het parlement artikel 68 van de Grondwet verder kan strekken qua verplichting tot informatieverstrekking dan de Wob. Dit is recent uiteengezet door professoren Bovend’Eert, Kummeling, Munneke en Voermans in een notitie over de reikwijdte van artikel 68: het doel van dit artikel is niet openbaarheid van informatie maar het informeren van het parlement, zodat democratische controle op de uitvoerende macht kan plaatshebben (p. 3-4). Langs die weg zou een app-bericht dat op grond van de Wob niet hoeft te worden geopenbaard, dus (eventueel vertrouwelijk/achter gesloten deuren) wellicht alsnog verstrekt moeten worden aan het parlement (p. 4).

Los van dit alles is de boodschap van Maas terecht: wen er maar aan dat wat je intypt zeer wel geopenbaard kan worden (los ervan of dit op grond van de Wob moet). Cornelis van der Sluis wees recentelijk in Binnenlands Bestuur in dit licht bovendien terecht nog op een ander belangrijk gegeven: ‘Enige (doorslaggevende) invloed van de politiek-bestuurlijke context en gevolgen kan niet worden uitgesloten.’

Coen Modderman, juridisch adviseur bij Haute Equipe en Thorbecke-fellow aan de Universiteit Leiden

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.