of 60941 LinkedIn

Ontwikkeling corona-app en smart city technologie

Anita Nijboer Reageer

Een corona-vaccin laat naar verwachting tot volgend jaar op zich wachten. Tot die tijd wordt hard gewerkt aan technologische oplossingen die in elk geval de verspreiding van het virus kunnen tegengaan. Zo opperde minister De Jonge van VWS de mogelijkheid van een app waarmee mensen kunnen zien of zij in contact zijn geweest met een besmet persoon. 

Ontwikkeling corona-app biedt waardevolle kansen voor smart city technologie

Het idee van de app werd zeker niet alleen met enthousiasme ontvangen, misschien wel het tegendeel. Het grootste bezwaar dat van verschillende kanten te horen was gaat over privacy. Hoe is die beschermd bij een app die moet nagaan en bijhouden waar mensen zijn en zijn geweest? Een terechte vraag. Een randvoorwaarde voor dergelijke apps is dan ook  dat zij vanaf het begin door co-creatie worden ontwikkeld. Dat betekent dat makers en  aanbieders van dergelijke technologie samen met juristen, toezichthouders en de wetgever een app maken die veilig is en een ethisch-juridische toets kan doorstaan, met onder meer een focus op privacy. 


De voorgestelde app kan hard ingrijpen in onze kernwaarden en daarom is het cruciaal dat we daarnaast vooraf een gedegen afweging maken tussen verschillende mensenrechten en belangen. De realiteit is dat overheden sinds jaar en dag al afwegingen maken waarbij sterfgevallen worden geaccepteerd ten faveure van andere belangen. Dat het ongelooflijk lastige afwegingen zijn betekent niet dat je ze niet moet maken.

De discussie over het nut, het belang en de gevaren van apps die moeten gaan helpen deze crisis te bedwingen vertoont opvallende overeenkomsten met de discussie over smart city technologie. Ook daarbij gaat het vaak over de ontwikkeling van toepassingen waar grote behoefte aan is, die de kwaliteit van (samen)leven kunnen verbeteren en het economisch verkeer kunnen stroomlijnen, maar die naast deze en andere voordelen ook onvermijdelijk nadelen en zelfs gevaren - kunnen - hebben.

Ik deed onderzoek naar de toepassing van smart city technologie, waarbij ik onder meer naging welke regelgeving er is om onze waarden te beschermen bij het gebruik van die technologie. De door het gerenommeerde Rathenau instituut geïdentificeerde waarden die in het gedrang kunnen komen zijn - naast privacy - autonomie, veiligheid, controle over technologie, menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en machtsevenwicht. Er is wetgeving op het gebied van privacy en veiligheid, maar slechts beperkte regelgeving over de andere waarden. Er zijn algemene mensenrechten als vrijheid van meningsuiting en het verbod op discriminatie - die onder meer in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en de grondwet zijn vastgelegd. Een specifieke vertaling naar de digitale smart city technologie is echter op die gebieden nog niet gemaakt, noch op Europees noch op nationaal niveau.

Dat is een omissie en de ontwikkeling van corona-apps biedt dan ook een mooie kans. Laten we kijken of en waar we de inzichten die we opdoen en de afwegingen die wij maken bij de ontwikkeling van de apps kunnen gebruiken bij de verdere ontwikkeling van smart city technologie. Als we ons daarbij houden aan randvoorwaarden van co-creatie, het maken van een gedegen afweging en het toepassen van een kritische ethisch-juridische toets hebben we straks niet alleen corona-apps die onze grondrechten en kernwaarden respecteren, maar nieuwe smart city technologie waarvoor hetzelfde geldt.

Anita Nijboer, partner bij Kennedy Van der Laan en Smart City expert

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.