of 59281 LinkedIn

Minder ministeries

Reageer
De roep om minder bureaucratie wordt regelmatig gelijkgesteld aan minder ambtenaren. Er is maar één oplossing: een radicale reorganisatie van de overheid. Schaf ministeries af en organiseer ambtenaren rondom de verschillende problemen.

De afgelopen jaren heeft de overheid grote stappen genomen in haar streven naar meer efficiency en effectiviteit. Voor de elektronische overheid werd de kennisuitwisseling tussen overheden gestimuleerd en ondersteund met belangrijke resultaten. ‘Green IT’, ‘cloud computing’ en ‘Het Nieuwe Werken’ mogen nu buzzwords zijn, de ICT-architectuur van het Rijk is allang gebaseerd op deze principes.

 

Toch is de ‘e’ in e-overheid niet het belangrijkst. Eerst zal de overheid de echte kernvraag moeten beantwoorden: hoe meer voor elkaar te krijgen met minder mensen en middelen terwijl de maatschappij om meer zichtbaarheid en overheidsbemoeienis vraagt? Dat is een organisatorisch vraagstuk. Zodra de overheid van organisatiemodel verandert, komt er vanzelf ruimte om de behoefte aan ICT, die de nieuwe manier van werken ondersteunt, te omarmen.

 

De rijksnota De verkokering voorbij, zet een stap in de goede richting door reorganisatie centraal te stellen in plaats van ICT, maar vergeet de volgende stap. Het reduceren van het aantal ministeries gaat pas écht de verkokering voorbij en zou een probaat middel zijn tegen het verschijnsel dat de overheid blijft groeien in plaats van afslankt. Nog te veel wordt er voor ieder probleem een nieuwe organisatie opgetuigd. Nog te weinig wordt er geïnventariseerd welke kennis en informatie het Rijk al in huis heeft.

 

Hoe zou het zijn, als collega’s van verschillende ministeries niet alleen met elkaar overleggen wat hun volgende stappen moeten zijn, maar ook de uitwerking daarvan onderling verdelen. Vervolgens is het nog maar een kleine stap naar een ambtenarenpoule die op verschillende ministeries inzetbaar is. Tot nu toe bleef dit voorbehouden aan topambtenaren. Multifunctionele teams bieden ook de kans om op een andere manier naar beleid, ondersteuning, uitvoering en handhaving te kijken. In feite vormen deze één cyclisch proces. Hierbij is er ruimte voor kenniswerkers en specialisten om te excelleren binnen de overheid, zeker als je ze voorziet van de nieuwe ICT-middelen.

 

In discussies over de Ambtenaar 2.0 ligt de focus onterecht op nieuwe technologie die de organisaties zou kunnen ondersteunen en veranderen. Het is beter eerst na te denken over hoe die nieuwe organisatie er uit moet zien. Automatisch volgt de adoptie van moderne ICT-middelen, voor zowel de ambtenaar op het departement, als de toezichthouder op straat. De overheid heeft haar informatiehuishouding en fysieke organisatie nog geordend als een boekenkast in een bibliotheek: dit systeem heeft neiging uit te dijen.

 

Radicale procesvernieuwing bij de overheid, zoals hierboven al aangekaart, is de eerste stap. Een stap die politiek en ambtelijk vereist dat over de eigen planningshorizon heen wordt gestapt, omdat de winst niet direct kapitaliseerbaar is. Aanpassen van de ministeriële verantwoordelijkheid kan een begin zijn, waardoor er ruimte komt binnen het ambtenarenapparaat om flexibel te werken en grote projecten een interdepartementaal karakter te geven.

 

Maar ook een cultuurverandering is nodig, want in een organisatie waarin niemand de baas is, moet verandering tot stand komen door samenwerking en wederzijds begrip. Alleen zo kan de overheid serieus een positie op de arbeidsmarkt en in de maatschappij claimen als boeiende werkgever en een efficiënte dienstverlener.

 

Tom van Sante, directeur Consultancy van Getronics Consulting en Jasper Rijnders, client director overheid KPN/Getronics

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.