of 63000 LinkedIn

Laat de minister meekijken met het provinciebestuur

Niels Karsten 1 reactie

Johan Remkes krijgt als waarnemend commissaris van de Koning voor de provincie Limburg een fikse opdracht mee van minister Kajsa Ollongren. Hij moet ‘de boel weer op orde krijgen’, met ‘bijzondere aandacht voor het integriteitsbesef’ van politici en bestuurders. Het is namelijk slecht gesteld met de integriteit in de provincie. De ‘affaire Vrehen’, genoemd naar de oud-gedeputeerde van Limburg, leidde al tot het opstappen van alle gedeputeerden en gouverneur Theo Bovens, en gaat nu als een schokgolf door Limburg.

Opvallend genoeg stelde dezelfde minister op 16 februari 2021 nog: ‘de casuïstiek van integriteitsvraagstukken en bestuurlijke kwesties is er niet bij provincies’. Een paar maanden later wordt echter bestuurlijk zwaargewicht Remkes in stelling gebracht vanwege de, in de woorden van Tweede Kamerlid Renske Leijten, ‘zoveelste integriteitskwestie in Limburg’. Remkes mag ‘alles doen wat nodig is’ om de bestuurlijke integriteit te herstellen. ‘En als hij daarvoor nog extra instrumenten nodig heeft, kan hij die van mij krijgen’, zette Ollongren haar punt kracht bij. Maar de pas naar juist zo’n instrument, de bestuurlijke toegangsbevoegdheid, heeft ze recent zelf afgesneden. Een gemiste kans: geef de minister alsnog de bevoegdheid om besloten vergaderingen van het provinciebestuur bij te wonen en geheime stukken in te zien.

Commissarissen van de Koning krijgen die bevoegdheid, naar Duits voorbeeld, al wel in gemeenten. Ze mogen straks meekijken met de besloten besluitvorming in gemeenteraden en colleges van B&W en krijgen toegang tot alle geheime stukken. Het Wetsvoorstel bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur geeft hen, of door hen aangewezen personen, dat recht. Die onbelemmerde toegang tot de gemeentelijke besluitvorming moet commissarissen beter in staat stellen te beoordelen of de lokale integriteit niet in het geding is. Gemeenteraadsleden, evenals wethouders, voelen zich door het wetsvoorstel gekleineerd en aangetast in hun autonomie. Als leden van het hoogste orgaan van de gemeente gaan zij immers zelf over hoe en wat er besloten wordt. En nu komt de grote broer ongevraagd over de schouder meekijken.

Maar als de wet toch wordt ingevoerd, dan ‘kunnen we niet inzien waarom een dergelijke bevoegdheid dan ook niet bij de minister zou kunnen worden belegd ten aanzien van de provincies’, stelt de Vereniging van Griffiers treffend. ‘Daar is geen aanleiding toe’, antwoordde de minister begin dit jaar, omdat het er zo goed voor staat met de integriteit van provinciebesturen. Op dat standpunt zal ze inmiddels wel zijn teruggekomen. Maar belangrijker: ze nam met die overweging een weinig doordacht voorschot op het uitblijven van integriteitskwesties in de toekomst.

De ‘casus Limburg’ geeft aanleiding om die misstap recht te zetten. Als je provincies meer mogelijkheden geeft voor het geval zich integriteitskwesties voordoen in gemeenten, geef dan ook het rijk de corresponderende bevoegdheid ten aanzien van provincies. Voor het geval dat. Daar spreekt niet alleen meer consistentie uit, het sluit ook beter aan bij de gelijkwaardigheid van bestuurslagen: gemeenten en provincies zijn in principe vrij om te handelen en zijn verantwoordelijk voor hun eigen integriteit. Met ingrijpen van bovenaf moet je als rijk daarom uiterst terughoudend zijn. Besluit je desondanks tot het invoeren van aanvullende toezichtinstrumenten, vrijwaart dan niet provincies.

De kracht van de bestuurlijke toegangsbevoegdheid is dat het een betrekkelijk ‘soft’ instrument is: ze biedt de mogelijkheid om beter toezicht te houden, maar creëert geen nieuwe sanctiemogelijkheden. Voor het nemen van ‘harde’ maatregelen moet je terugvallen op al bestaande instrumenten als schorsing en vernietiging. Je toont ermee dus respect voor de huidige interbestuurlijke verhoudingen en tast de autonomie van het decentraal bestuur feitelijk niet aan. Tegelijk gaat er van het meekijken door de minister wel een krachtig signaal uit: voor niet-integer gedrag is geen ruimte, ook niet in de provincie.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Colla Alberts (81 jaar) op
Geachte heer Remkes,
Vermoedelijk heel diep weg ligt nog een verzoek om getuigen te mogen horen in een zaak waar liefst op 26 punten de non- integriteit van Koopmans en anderen op zijn zachtst gezegd BEWIJSBAAR werd aangetoond maar ja, weggeveegd en PS een totaal valse voorstelling van zaken gegeven, Goddank vecht de zwaar gedupeerde heer R. tot op de dag van vandaag door, hij gaat absoluut het onrecht hem aangedaan aan de kaak stellen maar het vorige College wilde hier uiteraard absoluut niets van weten, de MACHT zoals die in Limburg NA van Voorst tot Voorst normaal is geworden,
Laat die man bij u zijn zaak verdedigen is mijn wens, hij verdient het waar hij het gelijk helemaal aan zijn kant heeft.
Met dank voor uw attenti aandacht,
met vriendelijke groet,
Colla Alberts