of 58952 LinkedIn

Kabinet volgt gevaarlijke strategie in coronacrisis

Gert-Jan Ludden 8 reacties

In februari was de berichtgeving nog dat het coronavirus waarschijnlijk niet in Nederland zou opduiken. Begin maart vertelden de experts dat de ziekteverschijnselen mild zouden zijn. Op 22 maart was de tellerstand 4204 besmettingen (daadwerkelijk aantal ligt hoger), 179 mensen zijn overleden. Daarmee staan we nu al op de 8ste positie op de wereldranglijst van meest getroffen landen. 

Er komen onheilspellende berichten uit Brabant en Limburg, coronapatiënten worden momenteel over heel Nederland verspreid en een Italiaans doemscenario dient zich aan in ons dichtbevolkte polderlandschap. De vraag die velen bezighoudt is of Nederland voldoende maatregelen neemt voor de bescherming van onze gezondheid. Of moeten verdergaande drastische maatregelen worden genomen om het gevaarlijke virus onder controle te krijgen?


Het kabinet vaart in de crisisbesluitvorming blind op de experts van het RIVM en laat geen gelegenheid onbenut dat te accentueren. Hoewel die experts ongetwijfeld top zijn, is het in onzekere en stressvolle tijden ook denkbaar dat deze wetenschappers een verkeerde inschatting maken. Een analyse die teveel is gebaseerd op statistische modellen, aannames en zelfs tunnelvisie. Het kabinet kan daarmee op het verkeerde been worden gezet. Hoe is het te verklaren dat veel buitenlandse medische experts kritisch zijn over de aanpak van het RIVM? En dat diverse internationale autoriteiten verbijsterd zijn over de Nederlandse strategie? Valt het niet op dat onze eigen experts elkaar tegenspreken? En is het niet verontrustend dat de RIVM haar zienswijze regelmatig bijstelt en met de noodgreep van groepsimmuniteit op de proppen komt, waar tot voor kort vrijwel nog niemand van had gehoord?

Omdat Europa faalt in de crisisaanpak, staat het kabinet momenteel voor een moreel dilemma. Enerzijds de gekozen aanpak van de ‘sociale onthouding’ en het opbouwen van groepsimmuniteit. Anderzijds de optie van een algehele lockdown. Een variant die nu reeds is afgekondigd voor de verpleeg- en verzorgingstehuizen. 

De belangrijkste overwegingen op een rijtje. In de huidige aanpak stijgt het aantal besmette patiënten veel sneller dan verwacht en ook het sterftecijfer ligt hoog. In het buitenland zien we momenteel dat niet alleen kwetsbare ouderen, maar ook jongeren worden getroffen door het virus. De zorgcapaciteit raakt overbelast door het patiëntenaanbod, de uitval van zorgpersoneel en door het tekort aan IC-capaciteit. Is het wel verstandig om coronapatiënten te verspreiden over heel Nederland en daarmee extra besmettingshaarden te creëren, of is het beter deze spoedzorg te concentreren? Of de groepsimmuniteit gaat werken is volstrekt onzeker, omdat er nog te weinig kennis is over het virus.

Verder blijkt er te weinig urgentiebesef, waardoor veel Nederlanders de preventieve overheidsrichtlijnen nog onvoldoende in acht nemen. Winkelcentra, stranden, markten en parken zijn nog steeds tjokvol met mensen. Op 22 maart werd hierover zelfs een NL-alert uitgezonden. Bij een volledige Lock-down zullen minder mensen besmet raken, zijn minder dodelijke slachtoffers te betreuren en krijgt de zorgsector weer lucht. Er is een kans dat het virus dan sneller uitdooft en er wordt kostbare tijd gewonnen om meer data te verzamelen en een vaccin te ontwikkelen. Een nadeel is dat bij het opheffen van de Lock-down het virus weer om zich heen grijpt, maar dat kan niemand goed inschatten. In China zal blijken of zulks het geval is. De sociale-, economische en maatschappelijke effecten zijn in beide varianten desastreus, maar dat zullen we met z’n allen een tijdje moeten trotseren.

De volksgezondheid heeft veruit de hoogste prioriteit. Wanneer je als kabinet een weloverwogen keuze moet maken uit beide opties, dan is de beslissing voor een algehele lockdown het meest vanzelfsprekend. Strenge handhaving door politie en defensie is daarbij een vereiste en dat zal even wennen zijn binnen onze cultuur. Ook China, Italië, Spanje, Denemarken, Frankrijk, Oostenrijk, België en nog meer landen volgen dat regime. Door die keuze (vooralsnog) niet te maken, neemt het kabinet grote risico’s voor de volksgezondheid en raakt de zorgsector overbelast en uitgeput. Bij het spraakmakende Kamerdebat viel op dat vrijwel alle fractievoorzitters zich door de technische briefing van het RIVM lieten meezuigen in de keuzerichting van het kabinet en vrijwel geen kritische vraag meer durfden te stellen. De fractievoorzitters die dat wel deden werden collectief weggehoond.

Er is niemand die het precies weet. De tijd zal het uitwijzen. Wat we wel weten uit de praktijk is dat bekwame crisismanagers (Ed van Thijn, Jan Mans en Bas Eenhoorn) zich hebben onderscheiden door in extreem zware omstandigheden bij tijd en wijle af te wijken van de adviezen van hun experts. De ratio en de wetenschap werden op die momenten ingeruild voor intuïtie, inlevingsvermogen en wijsheid. Dat type leiderschap zullen we nu meer dan ooit nodig hebben. Het zal mij dan ook niet verbazen wanneer het kabinet binnenkort onder grote maatschappelijke druk alsnog besluit tot een volledige lockdown. Nederland moet niet stijgen opde coronawereldranglijst, maar dalen!

Gert-Jan Ludden is adviseur crisisbeheersing en eigenaar van SVDC Advies in Crisisbeheersing.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Derk Morreau (Burger) op
Zo denk ik er ook over. Ik begrijp ook niet dat ze het virus uit Brabant hebben laten ontsnappen, nu rukt het op naar de rest van Nederland. Geen intelligente, maar domme lockdown zou ik zeggen. Het probleem is dat het RIVM vanaf het begin het virus heeft afgedaan als een soort griepje. En dat zijn dus de adviseurs van het kabinet.Daar zijn we dus goed klaar mee. En dan hebben we een premier die goede sier maakt nu als crisismanager, terwijl het probleem onnodig uit de hand gelopen is. Hadden we maar beter naar bijvoorbeeld Zuid-Korea gekeken en ook geluisterd naar de waarschuwingen vanuit Spanje en Italië, waar ze ook fouten hebben gemaakt in het begin. Maar nee, wij doen het op onze eigen manier. Met genoemde adviseurs van het RIVM en een premier die ongetwijfeld goed kan managen, maar visie ziet als ‘een olifant die alleen maar in de weg staat’.
Door p op
Tja, het blijft een balanceeract, ben blij dat ik niet vernatwoordelijk ben voor de keuzes.

Enerzijds wil je de epidemie afremmen zodat er genoeg zorg capaciteit beschikbaar blijft.
Anderzijds wil je ook niet alles stil laten vallen, daarbij past het wat mij betreft beter in de Nederlands context dat mensen positief worden aangesproken ipv direct verbieden
Door Peter (onderzoeker) op
Je hoeft het niet met Wilders en Baudet eens te zijn, daar gaat het niet om.
Ik zelf vond de toon van Wilders, hoewel misschien terecht, ook ongepast.
Maar op basis van het parlementaire debat bleek wel dat deze 2 heren zich beter in de materie hadden verdiept dan de collega's van andere partijen.
En ja, ze werden dus onterecht weggehoond, want hun verhaal klopte inhoudelijk wel.

Even voor het idee trouwens, als ik de verhalen van de huisartsen hoor en na ga dat in NL zeer weinig wordt getest, dan zou het zo maar kunnen dat wij 3x zoveel CORONA-doden hebben dat nu officieel wordt gemeld. Dat zou kunnen betekenen dat we Italie dus ver voorbij zijn, en het dus niet beter doen. Wat de waarheid is weten we echter niet omdat iedere dode zonder CORONA-test automatisch niet in de statistieken van de CORONA doden wordt opgenomen.
Door Peter (onderzoeker) op
@Rood Hesje
Toevallig vandaag de kranten gelezen? Of onderzoek Zembla meegekregen.
Het RIVM probeert met grote mate de politiek te beïnvloeden met onjuiste cijfers. Dat zelfs huisartsen daartegen in opstand komen moet iets aangeven.
Ja, in de laatste briefing zaten ook de eerlijke cijfers, maar die stonden op een sheet die doorgedrukt werd, het voor RIVM gunstige verhaal darentegen bleef lange tijd geprojecteerd (dat met de afvlakking in de cijfers). Dat die afvlakking logisch is als je casussen op basis van werkelijke datum gaat corrigeren begrijp ik, het betekend namelijk dat je datum x-a verhoogd ten koste van datum x. Als je die cijfers gebruikt zul je echter ook de inschatting moeten toevoegen dat op datum x+b casussen binnenkomen die je corrigeert naar datum x, en dat deden ze nu expres niet.
Het is niet voor niets dat WHO en zo ongeveer alle buitenlandse en veel binnenlandse experts kritiek hebben op de NL aanpak.
Door Rood Hesje (werkt thuis) op
@Peter. Even ter verduidelijking: kritische artikelen zijn altijd goed en welkom. Dat scherpt de geest. Maar pamfletten waarin teksten voorkomen zoals:

"Bij het spraakmakende Kamerdebat viel op dat vrijwel alle fractievoorzitters zich door de technische briefing van het RIVM lieten meezuigen in de keuzerichting van het kabinet en vrijwel geen kritische vraag meer durfden te stellen. De fractievoorzitters die dat wel deden werden collectief weggehoond."

zijn werkelijk misselijkmakend wat mij betreft. Nog afgezien van alle andere niet onderbouwde stellingen die in dit pamflet worden geventileerd. De heer Ludden is geen expert op het gebied van pandemie of virologie, maar hij presenteert zich wel als zodanig en strooit kwistig met allerlei doemscenario's en schrijft met een politieke ondertoon die onze experts van het RIVM in diskrediet brengen. Als hij gisteren naar het uitstekende betoog van Aura Timen, hoofd landelijke coördinatie infectieziektenbestrijding bij het RIVM, bij Op1 heeft gekeken, dan zou hij nu direct hier zijn pamflet moeten rectificeren.

En ik vind oprecht dat BB een verantwoordelijkheid heeft om onder de huidige omstandigheden dit soort bangmakerij en schoffering van experts buiten de deur moet houden.
Door Peter (onderzoeker) op
reacties als hieronder laten maar weer eens zien hoe belangrijk het is om wel kritische reacties te laten horen.
De onderstaande reageerders volgen als makke schapen het regeringsbeleid zonder zich er in te verdiepen waarom zoveel andere partijen kritiek uiten.
Met gedegen onderzoek zouden ze weten dat dit een geheel terecht artikel is.

BB heeft genoeg slechte en kritiekloze artikelen. Ik raad onderstaande lezers aan zich daartoe te beperken, want dat past in hun wereldbeeld.
Door Krijn van Splunteren op
Eens met Rood hesje. Binnenlands Bestuur zou toch eens wat beter moeten kijken naar de kwaliteit van de artikelen. Ook van de eigen redacteuren, die eenzelfde soort onzin schreven over de aanpak in Lombardijen/Italië. In plaats van kritische reacties weg te censureren.
Door Rood Hesje (thuiswerker nu) op
Jammer dat BB ruimte biedt voor dit soort onzinnige pamfletten. Écht oprecht jammer.
En heel goed dat onze regering zich laat adviseren door echte deskundigen. Dit pamflet van de heer Ludden kan beter in de schappen van de supermarkt worden gezet: daar waar het toiletpapier stond.