of 59318 LinkedIn

Forse boete op herindeling

Reageer

Het rijk wil het samengaan van gemeenten stimuleren. Maar met de opschalingskorting wordt juist het tegenovergestelde bereikt: gemeenten die samengaan, zijn per saldo duurder uit. Afschaffen dus, die boete op herindeling. 

Opschalingskorting moet prullenbak in

In de meicirculaire, die alle gemeenten recent kregen toegestuurd, werd duidelijk dat het kabinet-Rutte III de opschalingskorting handhaaft. Deze korting kost heringedeelde gemeenten fors geld. Het idee achter deze korting is dat het samengaan van gemeenten leidt tot lagere apparaatskosten. Gemeenten zouden eigenlijk ten minste 100.000 inwoners moeten bedienen. Dit zou de doelmatigheid bevorderen en het rijk schelen in zijn bijdrage aan het gemeentefonds.

De kortingen worden sinds 2015 toegepast. In 2018 en 2019 lopen deze jaarlijks op met 60 miljoen euro. Vanaf 2020 gaan de kortingen verder omhoog. De grootste kortingen volgen in de jaren 2023-2025. Landelijk gaat het om in totaal 405 miljoen euro. De gemeente Súdwest-Fryslân heeft al in april 2013 bij toenmalig minister Plasterk van Binnenlandse Zaken aangegeven dat herindelingen niet worden gestimuleerd door deze financiële systematiek. Structureel heeft onze gemeente moeten inleveren, vooral door het wegvallen van vaste bedragen aan algemene uitkering. Daarbij gaat het om een bedrag van structureel 2,8 miljoen euro. Tegenover deze blijvende verlaging staan inderdaad schaalvoordelen, waaronder een vermindering van bestuurskosten van structureel 1 miljoen euro, bijvoorbeeld door de forse daling van het aantal bestuurders.

Maar de schaalsprong heeft ook geleid tot een krachtige intensivering van het beleid richting dorpen, wijken en kernen in termen van ‘de bereikbare gemeente’, zonder dat er extra middelen tegenover staan. De onzalige opschalingskorting komt daar nu bovenop.

Sinds 2011 is de gemeente Súdwest-Fryslân twee keer opgeschaald. De gemeente ontstond per 1 januari 2011 door de fusie van de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel, en telde toen 69 kernen. Dat was in gemeenteland al een ongekend aantal. Door de opheffing van de gemeente Boarnsterhim kwamen er op 1 januari 2014 vijf dorpen bij. Per 1 januari 2018 bereikte Súdwest-Fryslân haar huidige omvang: nog eens vijftien dorpen erbij van het opgeheven Littenseradiel.

Zo is Súdwest-Fryslân nu qua oppervlakte de grootste gemeente van Nederland, met bijna 90.000 inwoners, verdeeld over 89 steden en dorpen. Voor de Haagse rekenmeesters is dit nog te klein. Zodoende moet de gemeente rekening houden met een extra opschalingskorting die oploopt tot 2,1 miljoen euro in 2025. Het is vreemd dat deze opschalingskorting blijft, terwijl het plan voor verplichte herindeling door het huidige kabinet is teruggedraaid. De gemeenten die onder het kabinet-Rutte II gehoor gaven aan de verplichting tot herindeling worden zo financieel gestraft. Dit is ronduit onbehoorlijk. De gemeenten komen zo geld te kort, bovenop de kortingen op bijvoorbeeld het sociaal domein.

Te vrezen valt dat de gemeentelijke belastingen op termijn omhoog moeten en de inwoners uiteindelijk de rekening betalen. En dat terwijl het huidige kabinet de ideeën voor de verruiming van het lokaal belastinggebied juist niet van Rutte II overnam. Voor Súdwest- Fryslân voelt de opschalingskorting dan ook als een forse, onbegrijpelijke en onterechte boete op herindeling. Rutte III doet er wijs aan de kritiek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten serieus te nemen: de opschalingskorting moet de prullenmand in.

Maarten Offinga, wethouder
Remco Admiraal, concerncontroller gemeente Súdwest-Fryslân

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.