of 64621 LinkedIn

Beheer nationale politie ondoordacht

Bas Eenhoorn en Frank Rozenberg Reageer

Het nieuwe kabinet wil het beheer over de politie verder centraliseren met de vorming van een nationale politie, verdeelt over tien regio’s. Het gevolg zijn twee soorten burgemeesters van verschillend gewicht.

Deze bijzondere situatie doet zich straks voor omdat het gezag dan niet meer alleen bij de burgemeester berust, maar ook bij de regioburgemeester. Deze regioburgemeester - de burgemeester van de grootste gemeente in een regio - heeft de beslissende stem over de inzet van de sterkte in de regio. Het lijkt erop dat hiermee aan de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de burgemeesters wordt geknaagd en dat ook het nieuwe kabinet een onderscheid maakt in burgemeesters A (de tien regioburgemeesters) en burgemeesters B (de overige 420 burgemeesters).

 

In het huidige politiebestel bestaat dit onderscheid in burgemeesters A en B ook al. De 25 huidige korpsbeheerders hebben ten aanzien van de politie een beheersverantwoordelijkheid en zijn voorzitter van het regionaal college, bestaande uit burgemeesters en de hoofdofficier van Justitie. Maar de korpsbeheerders hebben geen gezagsverantwoordelijkheid ten aanzien van de politie. Die verantwoor delijkheid berust bij de burgemeester.

 

In het regeerakkoord staat: ‘bij geschillen in een regio over de inzet van de politie wordt de beslissing genomen door de regioburgemeester bij wie het gezag berust, gehoord door de regionale hoofdofficier van justitie en de regionale politiechef’. Dat lijkt sterk op de situatie in de Wet veiligheidsregio’s waarbij de voorzitter van de Veiligheidsregio, die tevens korpsbeheerder is, bij rampen en crises in bepaalde situaties de burgemeester mag passeren.

 

Wij plaatsen hierbij een aantal kanttekeningen. Het regeerakkoord doet daar geen uitspraak over, maar het lijkt het ons voor de hand liggend dat ook de 25 veiligheidsregio’s moeten opschalen naar de tien na tionale politieregio’s. De inkt van de Wet veiligheidsregio’s is nog niet droog of de brandweer en de hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR) mogen zich al voorbereiden op de volgende schaalsprong. In een aantal van die regio’s zal dit leiden tot een situatie met veiligheidsbesturen bestaande uit een groot aantal burgemeesters, zoals bijvoorbeeld de  politieregio Groningen, Friesland en Drenthe: 66 burgemeesters. Dit mag misschien een stimulans zijn om tot gemeentelijke schaalvergroting te komen, het is geenszins een stimulans voor een goede en betrokken besluitvorming.

 

Daarnaast is het de vraag of het wenselijk is dat er in formele zin A en B burgemeesters in het Nederlandse bestuurlijke landschap zijn? Wat ons betreft niet. De afstand tussen de regioburgemeester van Utrecht en de burgemeester van Urk is niet alleen fysiek groot, maar kent ook mentaal een te grote afstand. Daarnaast vinden wij het onjuist dat waar burgemeesters onderling het niet eens kunnen worden, één van hen toch een besluit kan doordrukken. In de vroegere bestuurlijke verhoudingen was daar een prima rol weggelegd voor de commissaris van de koningin. Maar aangezien die de afgelopen jaren de gebeten hond was van gemeenten, burgemeesters en het Rijk, kon daar natuurlijk niet op worden teruggegrepen.

 

Wij zien überhaupt niet in waarom er een regioburgemeester moet komen. De tien regionale politiechefs hebben naar wij mogen aannemen meer dan voldoende ervaring en professionaliteit om hun taak te kunnen vervullen. Als een burgemeester niet tevreden is over de uitvoering door de regionale politiechef, dan kan men terecht bij zijn baas: de nationale politiechef of bij de minister van Veiligheid.

 

Wij concluderen dat in het regeerakkoord de positie van burgemeesters, regioburgemeesters en veiligheidsregio’s nog onvoldoende is doordacht om in de toekomst goed te kunnen functioneren.

 

Bas Eenhoorn was als (waarnemend) burgemeester lid van drie regionale colleges van de politie. Frank Rozenberg was secretaris van de commissie Leemhuis-Stout die het (bestuurlijk) functioneren van de politie onderzocht.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.