of 61043 LinkedIn

'Wethoudersvacatures moeten voor iedereen open staan'

Reinder Rustema, oprichter van de websites www.petities.nl en www.laatwethouderssolliciteren.nl
Reinder Rustema, oprichter van de websites www.petities.nl en www.laatwethouderssolliciteren.nl

Iedereen zou moeten kunnen solliciteren op de functie van wethouder. Op die manier krijg je de beste persoon voor de functie i.p.v. een willekeurige kandidaat door ondoorzichtig handjeklap van de partijen. Bestuurders zouden dan ook kleurloos moeten zijn. Dat is de overtuiging van Reinder Rustema, onder meer bedenker van petities.nl, die de werking van het lokale bestuur kritisch onderzocht.

Poppetjes uit de partij
Rustema vindt het ongelooflijk dat het huidige systeem van het zoeken naar de ‘poppetjes’ bij vacante wethoudersposten zich beperkt tot de partij en de dunne schil van kennissen daar omheen.

‘Het is in feite een simpele redenatie. Wanneer je in een kleine vijver van een bepaalde partij vist, heb je minder keuze en leg je de lat vaak ook lager. In een grote vijver heb je de keuze, de besten beconcurreren elkaar en dat is goed voor de kwaliteit.’

Reguliere sollicitatieprocedure
Reinder Rustema is voorstander van een reguliere sollicitatieprocedure waarbij de gehele gemeenteraad een grote rol speelt en waarbij de beoogde wethouder partijloos is. ‘Er zou eerst een duidelijk profiel moeten worden geschetst. Wat voor type wethouder hebben we nodig, welke eigenschappen en expertise zoeken we? Dan kun je de vacature openstellen en ook mensen van buiten de politiek uitnodigen. Daarbij sluit je ook het risico uit van ‘carrièrebestuurders’ die eigenlijk de capaciteiten niet hebben maar via de partij naar allerlei gemeenten in het land worden weggepromoveerd.’

Niet democratisch
Hij raakte gefascineerd door de systemen in het lokale bestuur nadat hij de populaire website www.petities.nl had opgericht. Dat is een website waar burgers gemakkelijk een standaard petitie kunnen aanmaken om iets aan de kaak te stellen bij de overheid. Hij deed dit om als docent Media en Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), om een verbinding tussen de burger online en de politiek te creëren. Aangezien hij ook politicologie doceert, verdiepte hij zich wat meer de regels rond het aanstellen van nieuwe wethouders. En die zijn grotendeels ongeschreven, merkte hij. ‘Niet democratisch,’ aldus Rustema.
 
Petities naar alle gemeenteraden 

De docent laat over zijn onvrede geen gras groeien. Er zijn inmiddels ruim 400 petities de deur uitgegaan richting alle griffies in het land, in de hoop dat zijn motie in stemming wordt gebracht. 'Er hoeft maar één meerderheid in een gemeente te zijn en dan kunnen we onder een vergrootglas volgen hoe dit verloopt.'


Het kan nog

 ‘Het is nog niet te laat, het kan nog!’ wil Rustema de aankomende gemeenteraden meegeven. Alhoewel er op dit moment overal colleges worden gevormd en namen met rugnummers worden genoemd is er nog tijd, volgens hem. ‘Het is ook mogelijk om nu alvast aan de slag te gaan, parallel aan de traditionele procedures. Hiermee kun je het nut alvast bewijzen. Op petities.nl staat een stappenplan hiervoor.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Arjan Stoffels op
Vreemd. Ik meen dat meerdere partijen, politiek en daarbuiten, al jaren op dit democratisch deficit wijzen. Het was ook al onderwerp van discussie bij de dualiseringsoperatie, waarbij o.m. de mogelijkheid is geopend voor wethouders van buiten de eigen gemeente.
Zo zijn er meerdere lokale partijen die het extern werven al in de praktijk brengen en zijn er partijen die kandidaten opleiden en intern, maar landelijk werven en "kaartenbakken" aanleggen van potentiële kandidaten.
De gedachte dat je als (relatieve) onbekende van buiten ingevlogen kan worden en "wel eventjes" de steun krijgt van de "eigen" partij en die van anderen is wereldvreemd en roept vragen op over de diepgang van de studie die de heer Rustema heeft gemaakt. Politiek draait primair om vertrouwen en dat is naar zijn aard slechts beperkt aanwezig voor mensen die je niet kent.

Wijzigingen gaan gewoonlijk alleen werken als er een level-playing field is en de procedure voor alle partijen geldt. Anders krijg je al heel snel freeriders. Dit los je dus niet op op het niveau van de gemeenteraad, maar op het niveau van de gemeentewet en daar gaan regering en TK over. En dan laat ik het praktische aspect van de selectie door het lekenbestuur van raadsleden maar even rusten.

Daarnaast speelt mee dat "wethouder" inmiddels geen aanbeveling is op je CV, en zolang je die maatschappelijke context niet verandert is elke structuurwijziging puur cosmetisch. Je krijgt er een lekker gevoel bij, maar het zal in essentie niet anders gaan.

Politieke partijen beginnen gewoonlijk al anderhalf jaar voor de verkiezingen met de interne organisatie (programma, kandidaten, campagne). Vanaf een half jaar voor de verkiezingen gaan partijen in verkiezingsmodus, vinden er toekomstgerichte gesprekken plaats en positioneert iedereen zich. Dat de heer Rustema dan denkt dat een te elfder ure ingeschoten motie effect zal sorteren is even jammer van zijn moeite als onbetamelijk in de tijd die hij daarmee vraagt van raadsleden. Voor iemand die politicologie doceert vind ik vooral dat laatste behoorlijk storend. Wat meer inlevingsvermogen had niet misstaan.

Wat de heer Rustema in feite constateert is dat onze democratie al heel lang toe is aan groot onderhoud. Dat is niet nieuw en ook niet spannend. Door de pijlen te richten op de gemeenteraden maakt hij zichtbaar zich niet erg verdiept te hebben in zowel het probleem als de oplossing.
Door ReindeR Rustema (petitionaris laatwethouderssolliciteren) op
Mag ik alle voorstanders oproepen om de petitie te ondertekenen? Kan ook zonder zichtbaar te zijn op het web. Alleen dan komt het idee verder.
Door Ambtenaar (ambtenaar) op
Goed idee, ook de procedure op de site. Geen vriendjespolitiek, aannemen op competeties, controle door de democratie.
Vooral duidelijk consistend beleid, zonder de politieke waan van de dag.
Door Jan op
@Jantje. Dan woon jij kennelijk in een van die zeldzame gemeenten waar het beter gaat. Of je bent een onverbeterlijke optimist. Mijn ervaringen, zeker de afgelopen 10 jaar, zijn anders. Dat is niet kortzichtig, maar realistisch. De kwaliteit van de meeste wethouders holt achteruit. De verklaring, uit de praktijk, heb ik al gegeven.
Door Jantje op
@Jan. Ik weet niet waar je deze onzin vandaan haalt. Ik herken het niet. Mensen moeten behoorlijke bestuurlijke ervaring hebben willen ze wethouder kunnen worden. Het is de verantwoordelijkheid van de partij om daarop te letten. En die ervaring hangt niet af van wat je als werk doet. Ook in vrijwilligerswerk doe je ervaring op. Het gaat om de kwaliteiten van iemand. Er bestaan nog steeds goede mensen die bestuurlijk juist en integer wethouder zijn. En daar moet je altijd op uit zijn in plaats van die domme kortzichtigheid die uit jou reactive spreekt. Zoek dan een goed iemand uit. In plaats van achteraf te schelden. Daar ben je zelf bij als je lid van een partij bent.
Door Jan op
@Jantje. Weet je hoe het nu gaat als je wethouder wilt worden? Je wordt partijlid. Dan bezoek je een paar keer een vergadering van de lokale afdeling van die partij en je voert steeds het woord. Dan val je op, want zo'n vergadering wordt door hooguit 10 mensen bezocht. Tegen de verkiezingen krijg je dan automatisch de vraag of jij misschien wethouder wil worden, want niemand anders heeft zin. Dan moet je partij alleen nog maar genoeg zetels halen en dan word je naar voren geschoven als kandidaat wethouder. Het is gebruik dat de andere fracties in de raad een door een fractie voorgedragen wethouder altijd benoemen als die fractie in het college vertegenwoordigd is nadat de collegeonderhandelingen daartoe hebben geleid. En zo kun je als vakkenvuller, postbezorger of kruidenier ineens wethouder worden, zonder enige test op intelligentie, sociale vaardigheden of vakbekwaamheid. Maak je het daarna heel erg bont, dan word je weggestuurd met een riant wachtgeld.
Door Jantje op
Het lijkt mij toch dat als je als partij gewonnen hebt bij de verkiezingen je iemand als wethouder krijgt die de standpunten van je partij weet uit te dragen in zijn werk. En het lijkt mij niet dat er binnen een partij niemand te vinden is die het wethouderswerk kan doen. Er zijn veel wethouders die het werk met veel plezier en goed doen. Het lijkt altijd alsof het alleen maar klunzen zijn die niet integer handelen maar dat is verhoudingsgewijs toch lang niet de grootste groep (gelukkig). En het hoeft niet iemand te zijn die lid is van die partij maar die wel de uitgangspunten onderschrijft. Dus een open sollicitatie alleen onder voorwaarden. En ik zou als partijlid de person ook wel heel erg graag willen kennen.
Door Jan op
En doe dat dan meteen ook voor de burgemeesters. En laat dan ook die dus rechtstreeks kiezen door de gemeenteraad, net als met wethouders gebeurt. Zijn we meteen af van dat gezeur over de gekozen burgemeester en voorkom je dat ooit BN-ers door de bevolking die wel van een geintje houdt tot burgemeester gekozen worden. Overigens: waarom hebben de voorstanders van de gekozen burgemeester het nooit over de gekozen wethouder? Dat is toch vaak een veel belangrijkere functie dan de burgemeester. Diens portefeuille is vaak uitgekleed tot het wettelijk minimum.
Door M op
Met "professionele" wethouders zonder politieke kleur is ook metteen opgelost dat voor de raad verkozen politicy de kiezer verloochent door voor de raadszetel te bedanken om wethouder te worden.
Door Jos Praat (beleidsmedewerker) op
Helemaal mee eens. Politieke verschillen worden steeds kleiner en er valt in gemeenten, vanwege noodzakelijke coalities, niet veel meer te kiezen. Beleid wordt steeds meer door compromissen, of door oekazes uit Den Haag, bepaald. Dan kun je de uitvoering beter overlaten aan deskundigen.
Ben je ook van al dat onzinnige gekrakeel rond de gemeenteraadsverkiezingen af.