of 64621 LinkedIn

Verdere groei lokale partijen onzeker

Op basis van de verkiezingsuitslag van de raadsverkiezingen 2014 kan de conclusie ‘regeren is verliezen en oppositievoeren is winnen’ niet worden getrokken. ‘Zo simpel ligt het niet’,  stelt Frank Hendriks, hoogleraar vergelijkende bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg. De lokale democratie is in zijn ogen vitaler dan menigeen de afgelopen weken somberden.

De conclusie ‘regeren is verliezen en oppositievoeren is winnen’ kan niet worden getrokken op basis van de verkiezingsuitslag van de raadsverkiezingen 2014. ‘Zo simpel ligt het niet’, stelt Frank Hendriks, hoogleraar vergelijkende bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg. De lokale democratie is in zijn ogen vitaler dan menigeen de afgelopen weken somberde.

Gevestigde orde

De opkomst viel mee en heel veel kiezers hebben lokaal gekozen, verduidelijkt Hendriks. Dat de lokale partijen opnieuw zouden winnen, lag weliswaar in de lijn der verwachting, maar afgezet tegen het verlies van de gevestigde orde – waaronder Hendriks naast PvdA en VVD ook het CDA schaart – is de verzilverde groei van de lokalen ‘interessant’. Partijen met een duidelijke worteling in de lokale gemeenschap winnen, terwijl partijen die vanuit ‘Den Haag’ lokale politici naar het gemeentehuis sturen, hebben ingeleverd, aldus de hoogleraar.

 

Lokale worteling

De regeringspartijen PvdA en VVD hebben dik verloren, maar ook oppositiepartij CDA heeft ingeleverd. Weliswaar minder dan het zich in eerste instantie liet aanzien (-561 zetels), maar de partij heeft wel verloren. ‘De grote middenpartijen die de consensuspartijen in Nederland vormen hebben verloren, terwijl de zogeheten constructieven − D66, ChristenUnie en SGP − hebben gewonnen. De winst van de SP verklaart Hendriks deels uit het feit dat de partij lokaal actief is en ook lokaal geworteld is. De winst van D66 is een beloning van de kiezers voor de resultaten die de partij boekt, meent Hendriks. De partij zit niet in de regering, maar sleept behoorlijk wat binnen. ‘Die bereiken het een en ander.’

 

Zwevers en wisselaars

Of de winst voor D66 en SP blijvend is, staat volgens Hendriks nog lang niet vast. ‘Kiezers zweven en wisselen regelmatig van partij.’ Wel binnen een, in politicologentaal, ‘keuzeset’. Een VVD-stemmer zal bijvoorbeeld niet gauw op de SP gaan stemmen. De SP heeft nu veel PvdA’ers weggehaald. Mogelijk voor de sociaal-democraten als tussenstap voor een stem op een lokale partij, dat voor nu nog net even een brug te ver was. CDA-stemmers stappen weer makkelijker over naar de ChristenUnie. Bij volgende verkiezingen kan het net zo makkelijk weer anders uitpakken.

 

Lokaal feestje

Duidelijk is dat een groot deel van de kiezers er in ieder geval een lokaal en geen landelijk feestje van wilde maken. ‘Veel mensen hebben echt lokaal gestemd, om lokale redenen. Dat is vervelend voor de drie grote partijen PvdA, CDA en VVD, maar dat duidt niet op een crisis in de lokale democratie. Kiezers hebben woensdag gedaan zoals dat in een democratie betaamt: ze kiezen. Met alle verschuivingen van dien.’

 

Verdere opmars lokalen onzeker

Op de vraag of een verdere opmars voor de lokale partijen in het verschiet ligt, moet Hendriks het antwoord schuldig blijven. ‘Ze zijn een blijver, dat staat als een paal boven water.’ De verdergaande schaalvergroting in gemeenteland kan op twee totaal verschillende manieren uitpakken voor de lokale partijen. ‘Bij schaalvergroting neemt de behoefte aan lokale worteling toe. Kiezers zouden dan mogelijk nog vaker op een lokale partij stemmen. Aan de andere kant wordt het moeilijker om die lokale worteling te behouden.’ Als voorheen zelfstandige gemeenten tot een nieuwe gemeente fuseren, kan de afstand tussen politiek en burger groter worden. De steun voor lokale partijen kan weer afbrokkelen.

  

Opkomst viel mee

De opkomst is met 53,8 procent weliswaar historisch laag voor gemeenteraadsverkiezingen, maar ‘viel eigenlijk mee en ligt ruim boven de opkomst van de verkiezingen voor het Europees Parlement (36,5 procent) en Provinciale Staten (46,3 procent).’ Vergeleken met andere Europese landen is een opkomst als van woensdag bovendien ‘niet uitzonderlijk. 'Als ik kijk naar Zwitserland – een erkende vitale democratie – is de afkomst bij lokale verkiezingen al een aantal keer op rij onder de 40 procent. Daar maken de Zwitsers zich totaal geen zorgen over.’ 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
Mijn conclusie is dat:
1. ons land zo langzamerhand overgebureaucratiseerd dreigt te geraken door de grote verscheidenheid van kleine partijtjes.
2. de VVD en PvdA terecht mede zijn afgestraft voor slordig opgezette en uitgevoerde hervormingen, waarbij af en toe zelfs een loopje wordt genomen met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
3. het CDA t.o.v. van de laatste 2e kamer verkiezingen op de weg terug lijkt te zijn.
4. een ondersteunende oppositionele rol, waarbij enkele partijen krenten uit de pap weten te halen, loont (D'66, CU).

Door S.Taal op
het zou elke lokale politicus sieren als deze vooraf bekend maakt op welke landelijke partij hij/zij stemt.
Alleen dán weet ik wat voor vlees ik in de kuip heb. Voorts zie ik vooral familie, zakelijke of kliekjes-verbanden bij lokale partijen. Onderlinge verschillen vooral op one-issue punten.
Door Bart van de Hulsbeek (Fractievoorzitter VVD Sint-Michielsgestel) op
Ik wil graag benadrukken dat ik niet vanuit Den Haag gestuurd ben om deel te nemen aan de lokale politiek. Ik wil graag deelnemen aan de gemeentelijke politiek en omdat ik toch al lid ben van de VVD. Omdat ik weet hoe waardevol het is om op regionaal, provinciaal en landelijk niveau politieke contacten te hebben - juist nu de decentralisatie en gemeentelijke samenwerking voor de deur staat - vind ik het uitermate comfortabel om mijn bijdrage aan de lokale samenleving te leveren als lid van de VVD. Daarbij komt dat de VVD, evenals andere landelijke partijen, voortreffelijke opleidingen en trainingen biedt waardoor we lokaal goed beslagen ten ijs kunnen komen.
Lokale politici van landelijke partijen staan gewoon met twee voetjes in de lokale samenleving, bezoeken dezelfde sportclubs en buurthuizen als de lokale politici van lokale partijen en hebben het in de raadzaal gewoon over de paaltjes, de scheefliggende tegels en hondenpoep. En over de transitie uiteraard maar daar praten de lokale politici van lokale partijen dan ook weer over.
Door Johannes (adviseur) op
Wat mij opvalt is dat de heer Hendriks niet stilstaat bij de PVV en wat d egevolgen zouden kunnen zijn indien de PVV ook meer lokaal zou gaan opereren. Natuurlijk is, in tegenstelling tot de lokale partijen, deze beweging meer gericht op landelijke topics zoveel integratie en Europa, waar de lokale politiek weinig direct mee te maken heeft, zeker nu bijv. de gehele regelgeving rind inburgering niet langer een gemeentelijke aangelegenheid is.
Door Opmerker op
De kop van het artikel doet mij vermoeden dat sluipenderwijs een "landelijke" tegenkracht wordt doorgevoerd. Geen bewijzen, slechts gevoel, en misschien enigszins paranoide, maar dat komt omdat we al zo veel (soms te veel) en vaak een richting worden opgeschreven en gepraat. Zie de befaamde burgerparticipatie..