of 61441 LinkedIn

Topambtenaren bezorgd over bestuurlijke onrust

Het staat er natuurlijk veel nettere bewoordingen, maar vrij vertaald vindt de Studiegroep Begrotingsruimte dat er te veel gekissebis is tussen rijk en gemeenten om de centen. En al dat gejengel over geld staat de oplossing van maatschappelijke problemen alleen maar in de weg.

Het staat er natuurlijk veel nettere bewoordingen, maar vrij vertaald vindt de Studiegroep Begrotingsruimte dat er te veel gekissebis is tussen rijk en gemeenten om de centen. En al dat gejengel over geld staat de oplossing van maatschappelijke problemen alleen maar in de weg.

De uit topambtenaren van het rijk bestaande Studiegroep beveelt in haar 16e rapport (Koers bepalen) het nieuwe kabinet aan om in overleg met de gemeenten – en de provincies – de manier waarop zij van het rijk hun geld ontvangen op de schop te gooien. Of in de woorden van de Studiegroep: de normeringssystematiek zodanig aan te passen dat de stabiliteit en voorspelbaarheid ervan wordt vergroot. Betere financiële verhoudingen, zo is de gedachte, zorgen ook voor betere bestuurlijke verhoudingen en minder gesteggel.

 

Budgettaire discussies

Voor gemeenten en provincies zijn overdrachten vanuit het rijk via het gemeente- en provinciefonds de belangrijkste inkomstenbron. Na tal van decentralisaties van taken en verantwoordelijkheden naar vooral gemeenten, zijn die financieel almaar sterker afhankelijk geworden van het rijk. ‘De afgelopen kabinetsperiode kenmerkte zich door veel budgettaire discussies tussen rijk en – vooral – gemeenten, die mede het gevolg waren van de reikwijdte van wet- en regelgeving en schommelingen in de inkomsten’, constateert de Studiegroep. ‘Deze discussies dragen niet bij aan doeltreffende oplossingen voor de opgaven waarvoor overheden ook in de komende kabinetsperiode staan.’

 

Tegenvallers

Om de gevolgen van de financiële afhankelijkheid van het rijk te verkleinen, is het volgens de Studiegroep ‘een optie’ om het gemeentelijk belastinggebied – en daarmee de ruimte om eigen inkomsten te verwerven – te vergroten. Maar eerst en vooral is het zaak om samen met medeoverheden op zoek te gaan naar een stabieler stelsels van bekostigen. Wat met name tot onrust leidt is de zogeheten trap-op-trap-af-systematiek. Dat gaat ongeveer als volgt: als het rijk meer uitgeeft dan begroot, dan zien gemeenten dat vertaald in een hogere algemene uitkering (accres). Omgekeerd geldt hetzelfde wanneer het rijk juist minder uitgeeft dan begroot. Beleidsintensiveringen, ombuigingen, mee- en tegenvallers en nominale ontwikkelingen op de rijksbegroting hebben zodoende direct invloed op de omvang van het gemeentefonds en dus de op budgetten van gemeenten.

 

Voorspelbaarheid

Dat leidt volgens de Studiegroep ‘tot bestuurlijke onrust’, zowel bij gemeenten als in de Tweede Kamer, omdat de ministers die het betreft daarop worden aangesproken. ‘Dit komt de interbestuurlijke samenwerking niet ten goede. Voor zowel rijk als medeoverheden is een stabielere ontwikkeling van het accres van belang.’ Het nieuwe kabinet wordt aanbevolen om in samenspraak met de medeoverheden de systematiek zodanig aan te passen dat de stabiliteit en voorspelbaarheid van de systematiek wordt vergroot.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Petra op
Gebrek aan aandacht voor de financiële problemen van gemeenten schijnt ook te maken te hebben met dat heel veel mensen hier niet voldoende van op de hoogte zijn

Ministeries als I&W, F, J&V en nu VWS schijnen veel meer aandacht te krijgen dan die van BiZa.

Ollongren bereikt gewoon te weinig voor de gemeenten.
Door Spijker (n.v.t.) op
Niets nieuws onder de horizon. Over deze problematiek worden al jaren gesteggeld. Waar het op aan komt is het stellen van daden bij het Rijk, waarbij vooral de intentie en integriteit een rol speelt. Probleem is o.a. dat Overheden elkaar te veel 'vliegen' proberen af te vangen.
Belangrijk is dat lagere Overheden:
-een eerlijke vaste jaarlijkse bijdrage uit de
beschikbaarheidsstellingsfondsen ontvangen zonder open end-constructies (inclusief indexering en meer- en minderwerk).
-jaarlijks ruimschoots voor de -begrotingswerkzaamheden weten waar ze financieel aan toe zijn en niet gedurende het begrotingsjaar om de haverklap worden opgezadeld met ingewikkelde oekases over vermindering of vermeerdering van budgetten.
Hiervoor is helemaal geen uitbreiding van het belastinggebied voor lagere Overheden noodzakelijk. Uitbreiding van het belastinggebied geeft een ongewenste toename van:
-(beleid)verschillen tussen gemeenten/provincies
-het vergroot in het binnenland de mobiliteit van financiële gelukszoekers.
-het bevordert verder de ongebreidelde behoefte van politici aan het realiseren van statussymbolen en uitdragen van hobbyisme.



Door Gerrit (beleidsadviseur) op
Te veel rijksuitgaven worden uitgezonderd van het accres. Daardoor is het systeem trap-op-trap-af een stoplap, maar geen realiteit. En dat nog los van de efficiency kortingen en het tijdpad van de taakoverhevelingen (in feite rijksbezuinigingen die snel gemaakt moeten worden) die gemeenten niet de kans geven de nieuwe taken te implementeren in de bedrijfsvoering. Bovendien zijn de kortingen niet gebaseerd op een onderzoek hoe groot die zouden kunnen zijn, maar een vast percentage.
Prima advies dus van deze ambtelijke commissie.
Door F. Scheerder (controller) op
Wat vooral onrust en onvrede bij gemeenten veroorzaakt zijn de van rijkswege opgelegde kortingen op het Gemeentefonds (zoals de opschalingskorting en efficiency-kortingen bijv. bij de decentralisatie van het sociaal domein). Arikel 2 van de Fvw wordt veelvuldig met de voeten getreden door het Rijk. De discussie over de normering van het Gemeentefonds is m.i. slechts een afgeleide. Jammer dat er geen gemeenteambtenaren betrokken/geraadpleegd zijn in deze Studiegroep. Meer zekerheid voor gemeenten betekent vrijwel automatisch minder geld voor gemeenten.
Door Chauvin Toile op
Een studiegroep bestaande uit RIJKSambtenaren geeft het advies om het GEMEENTELIJK belastinggebied te vergroten. Echte TOPambtenaren!
Door Kaatje op
De kwaliteit van de uitvoering en de integriteit van Gemeenten komt ook zwaar onder druk te staan door deze methode, dit gesteggel. Dubbel verlies voor de belastingbetaler.
Door Criticus op
Volgens mij zijn de financiële verhoudingen eerder een gevolg van de bestuurlijke verhoudingen: het rijk bepaalt, de gemeente betaalt.
Als er al meer belastingruimte voor gemeenten komt, leidt dit onvermijdelijk tot een afname van het gemeentefonds, groter dan wat gemeenten extra binnenkrijgen. De zogeheten efficiency korting... Daarnaast zullen de rijksbelastingen minder dalen dan er extra aan gemeenten betaald wordt.