of 65101 LinkedIn

Raadslid: ‘Gemeenschappelijke regelingen hollen positie raad uit’

Dat raadsleden vinden dat de invloed van de gemeenteraad wordt uitgehold, blijkt uit het Raadsledenonderzoek dat de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden heeft uitgevoerd onder raadsleden over grip en controle op regionale samenwerking en gemeenschappelijke regelingen. Het is na 2013 en 2017 het derde grote Raadsledenonderzoek over regionale samenwerking en gemeenschappelijke regelingen. Uit de vergelijking blijkt dat raadsleden steeds meer ontevreden zijn over regionale samenwerking.

Een forse meerderheid van de raadsleden (60 procent) vindt gemeenschappelijke regelingen een bedreiging voor de lokale democratie. Het overgrote deel is ontevreden over de mogelijkheden om regionale besluitvorming te beïnvloeden.

Dat raadsleden vinden dat de invloed van de gemeenteraad wordt uitgehold, blijkt uit het Raadsledenonderzoek dat de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden heeft uitgevoerd onder raadsleden over grip en controle op regionale samenwerking en gemeenschappelijke regelingen. Het is na 2013 en 2017 het derde grote Raadsledenonderzoek over regionale samenwerking en gemeenschappelijke regelingen. Uit de vergelijking blijkt dat raadsleden steeds meer ontevreden zijn over regionale samenwerking.

Veel samenwerkingsverbanden
Het overgrote deel van de gemeenten heeft gemeentelijke taken overdragen aan meer dan tien gemeenschappelijke regelingen. Grote en kleine gemeenten nemen zelfs vaak deel aan meer dan twintig regionale samenwerkingsverbanden. De belangrijkste taken die gemeenten samen uitvoeren zijn de taken in het sociaal domein (zorg, maatschappelijke ondersteuning), milieu en duurzaamheid (energietransitie en afval). Sinds 2015 worden door het rijk steeds meer taken aan gemeenten overgedragen die deze vaak uitsluitend in samenwerking kunnen uitvoeren.

Weinig zeggenschap
De raad als hoogste bestuursorgaan is bevoegd als eigenaar van gemeentelijke taken te bepalen wat er met deze taken dient te gebeuren. Echter, voor taken in regionale samenwerking ontbreekt bij raadsleden het zogeheten eigenaarschap. Slechts een op de tien raadsleden vindt dat zij de baas zijn over regionale taken. Opvallend is dat vooral raadsleden uit grote steden vinden dat zij te weinig zeggenschap hebben op de taken in gemeenschappelijke regelingen.

Gebrek aan informatie
Raadsleden zien zich daarom vooral als controleur op gemeenschappelijke taken, maar klagen daarbij over een gebrek aan informatie. Bovendien vertrouwt slechts een minderheid van de raadsleden dat burgemeesters en wethouders voldoende tijd, kennis en ervaring hebben voor grip en aansturing op de uitvoering van de taken in gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast vinden raadsleden dat er onvoldoende mogelijkheden zijn om wethouders ter verantwoording te roepen over de gemaakte afspraken in de regio.

Zorgelijk
De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden vindt dat er sprake is van een zorgelijke ontwikkeling. De vereniging merkt dat er een afnemend vertrouwen is in de mate van efficiëntie en effectiviteit van gemeenschappelijke regelingen, terwijl dat juist de redenen zijn om te kiezen voor regionale samenwerking. Ook ziet de vereniging dat het vertrouwen van raadsleden in het realiseren van de doelen van regionale samenwerking afneemt. Illustratief is dat raadsleden vinden dat regionale samenwerkingen ook steeds meer geld kosten. Bovendien zeggen bijna twee op de drie raadsleden dat gemeenschappelijke regelingen leiden tot een verlies aan invloed van gemeenten op de uitvoering van taken.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
Een goede oplossing voor gemeenten is vooral om te fuseren richting regiovorming. Dat maakt (bijna) alle gemeenschappelijke regelingen en veel bureaucratie overbodig.
Door HJJ Leroi (oud prov. medewerker RO) op
In de tachtiger jaren is een ontwerp-wet inzake gewestvorming ingetrokken. Ook het goed functionerend gewest Rijnmond werd op het laatste moment beëindigd. Daarvoor in de plaats de vorming van "grote" gemeenten, met een willekeur die leidt tot een lappendeken. Daarnaast het lapmiddel van de gemeenschappelijke regelingen. En de politieke constellatie van de provincies leidt tot een zwak beleid. Zie Noord-Holland (oa Tatasteel, Formule 1, datacentra Hollands Kroon!). Zie Flevoland (oa datacentrum META/Facebook).
Door Burger (Lezer) op
What’s new?
Het democratisch gat is weer eens onderzocht. En ja hoor! Het bestaat nog!
Burgemeesters en wethouders die samen beslissen in de regio en dan tegen hun raad zeggen: “Sorry, dat kan niet anders, dat is in de regio zo besloten.”
Door Jeffrey op
Hoe is het onderzoek uitgevoerd en hoeveel mensen hebben gereageerd? Waar is het hele rapport te lezen? Dat kan wat meer context geven bij dit te korte artikel.
Door Zipje op
De oplossing ligt voor de hand. Vorm de huidige provincies om tot kleinere regioprovincies. Breng daar al die gemeenschappelijke regelingen in onder, inclusief de waterschappen en de veiligheidsregio's en klaar ben je. Doen ze bij de provincie ook nog eens iets anders dan het rondpompen van overheidsgeld en kunnen kleine gemeenten als Scherpenzeel gewoon zoals de inwoners dat willen zelfstandig blijven. Bespaart een boel geld, is democratischer en doorzichtiger.
Door DteN (adviseur) op
Stelling GR holt positie raad uit is wat ongenuanceerd. Het gemeenschappelijke belang zou immers ook het individuele belang moeten zijn. Waar niet, dan zijn de marges klein, immers wat kan één poho uitrichten tegen meer anderen in de stemverhoudingen? Goed lobbywerk is dan vereist. Dat begint al op ambtelijk niveau en daarna collegiaal bestuurlijk. Zo werkt het spel. Wel een punt van zorg in mijn ogen is; GR zijn vaak uitvoeringsorganisaties. Dit houdt in dat formeel het beleid bij de gemeente blijft. Ik zie een kloof tussen de kennis die er is bij de GR en de gemeente vakinhoudelijk waardoor de gemeente als beleidsorganisatie een achterstand heeft op de GR die vanuit de praktijk qua kennis de gemeente (heeft) ingehaald. De gemeente zal dus blijvend moeten investeren in deze beleidskennis. Vanuit de praktijk merkt ik op dat deze kennis bij besparingsrondes vaak is weggesaneerd. Dan ontstaat er een kloof waar vroeg of laat de gemeente (college maar nog meer de raad) last van krijgt. Misschien is dit het probleem dat de raadsleden schetsen? Investeren in raadsinformatie door de wethouder als poho verbonden met de verbondenpartij (GR) verdient zich terug in draagvlak door de raad. Daarnaast dient de GR zelf ook actief te zijn richting de locale raad met info sessies. Na de verkiezingen straks in maart is dit een uitgelezen moment om de (nieuwe) raad(sleden) van informatie te voorzien. Bekend maakt bemind geldt ook hier.
Door de haas (ambtenaar) op
Het lijkt wel alsof de NVR de op handen zijnde wijziging van de Wgr helemaal heeft gemist. Overigens zijn lang niet alle regionale samenwerkingsverbanden gemeenschappelijke regelingen. En gemeenschappelijke regelingen zijn er ook nog in soorten. Misschien is het grote aantal samenwerkingsverbanden wel een signaal voor iets anders: de schaal van nederlandse gemeenten is gewoon te klein. Ik denk overigens dat als de invloed van raden op samenwerkingsverbanden gaat toenemen het ene na het andere samenwerkingsverband ophoudt te bestaan omdat gemeenteraden onderling het niet eens kunnen worden over welke koers gevaren moet worden. En als dat wel lukt dan is het waarschijnlijk een compromis waar niet tegen is maar ook niet niemand voor. Impasse na impasse en oeverloze discussies.
Door Rood Hesje (gevaccineerde overheidsdienaar) op
De kernzin in dit artikel is volgens mij:
"Sinds 2015 worden door het rijk steeds meer taken aan gemeenten overgedragen die deze vaak uitsluitend in samenwerking kunnen uitvoeren."
Wat ik vervolgens mis in het betoog van de NVR welk voorstel zij doet c.q welke gedachte zij heeft over hoe die 'taken die vaak uitsluitend in samenwerking kunnen' worden uitgevoerd, dan wel moeten worden georganiseerd. Dat getuigt niet echt van een constructief debat of visie.

Vacatures

Van onze partners