of 59345 LinkedIn

Misbruik Wob ‘sterk overdreven’

Het oneigenlijk gebruik van de Wet openbaarheid bestuur (Wob) kost een gemeente gemiddeld hooguit duizend euro per jaar aan dwangsommen. Hoogleraar Heinrich Winter, die de omvang van het misbruik onderzocht, noemt de opwinding over massaal oneigenlijk wobben ‘sterk overdreven.'

Het oneigenlijk gebruik van de Wet openbaarheid bestuur (Wob) kost een gemeente gemiddeld hooguit duizend euro per jaar aan dwangsommen. Hoogleraar Heinrich Winter, die de omvang van het misbruik onderzocht, noemt de opwinding over massaal oneigenlijk wobben ‘sterk overdreven'.'

Uit zijn onderzoek Afrekenen met de Wob! blijkt dat er vergeleken met 2008 inderdaad sprake is van een toename van het aantal verzoeken om openbaarheid. Maar die is volgens Winter, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), niet volledig toe te schrijven aan de toename van oneigenlijke verzoeken, omdat het goed denkbaar is dat de grotere bekendheid van de Wob ook tot meer eigenlijke Wob-verzoeken heeft geleid.

 

Informatie overheid moet openbaar zijn
‘De toename is dus niet sec als negatief te beschouwen. Soms zelfs als positief, omdat het uiteindelijke doel van de Wob is dat informatie openbaar wordt gemaakt’, aldus Winter. ‘Overheidsfunctionarissen en bestuurders zouden daar eigenlijk verheugd over moeten zijn, want de Wob is juist gericht op het bevorderen van openbaarheid. Minder mooi is uiteraard dat Wob-verzoeken soms inderdaad oneigenlijk zijn en gezien kunnen worden als misbruik van de regeling.’

 

Aandacht VNG averechs

De aandacht van de VNG voor de problematiek rondom de Wob heeft volgens veel gemeenten – vier op de tien – mensen bovendien juist op het paard geholpen die iets slechts in de zin hadden. Het is volgens de onderzoekers goed voor te stellen dat burgers, doordat de VNG de noodklok over de problematiek luidt, op het idee komen om op oneigenlijke wijze gebruik te maken van de Wob. Een onvoorzien en onbedoeld effect.

 

Toename niet erg groot

Gemeenten hebben de afgelopen maanden een flinke lobby gevoerd op het tegengaan van oneigenlijke verzoeken, met name vanwege de hoeveelheid werk, tijd en geld die ze kosten. Het RUG-onderzoek maakt duidelijk dat het met de negatieve financiële gevolgen van oneigenlijke verzoeken alleszins meevalt. an de hand van een door meer dan de helft van alle gemeenten ingevulde vragenlijst – 215  van de 403 gemeenten deden mee – concluderen de onderzoekers dat het de afgelopen jaren (2012 en 2013) gaat om een bedrag van maximaal 400.000 euro dat door alle gemeenten gezamenlijk aan dwangsommen is betaald voor oneigenlijke verzoeken. ‘Daarbij gaan we ervan uit dat bij elke dwangsom het maximum wordt verbeurd; in de praktijk is dat slechts zelden het geval, meestal gaat het om (veel) lagere bedragen dan de maximale 1.260 euro. In totaal is het bedrag aan jaarlijks betaalde dwangsommen per gemeente daarmee veel lager dan 1.000 euro per gemeente. Er is wel sprake van een toename, maar die is niet erg groot.’ Gemeenten zijn meer geld kwijt aan proceskostenvergoedingen bij oneigenlijke Wob-verzoeken, maar ook daar zijn de bedragen volgens de bestuurskundige overzichtelijk: ‘In totaal volgens hun eigen opgave jaarlijks maximaal 650.000 euro, dus per Nederlandse gemeente nooit meer (maar waarschijnlijk veel minder) dan 1.500 euro.’

 

Lees het hele artikel in Binnenlands Bestuur (nr. 7) van deze week.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Leon op
De Wet dwangsom is slechts de trigger geweest voor misbruik van de Wob. Dat gemeenten gemiddeld niet zoveel aan dwangsommen hebben uitgekeerd is niet verwonderlijk en ook niet relevant. Om die dwangsommen te voorkomen zijn juist de meeste kosten gemaakt: die van de ambtelijke inzet.
Ik werk in een kleinere gemeente, waar vorig jaar ruim 70 Wob verzoeken zijn ingediend. Voor het overgrote deel flauwekul verzoeken. We hebben geen dwangsom hoeven aftikken, maar daarvoor hebben we wel ruim 300 uur formatie moeten inzetten. Uitgaande van een beleidsmedewerker in schaal 9 of 10, spreek je dan over een kostenpost van € 15000.
Statistieken meneer Winter? Daar zijn mooie uitspraken over gedaan.
"Een statisticus liep in een meer van gemiddeld een halve meter diep. Hij verdronk".
Winston Churchill: "Ik geloof alleen de statistieken, die ik zelf heb vervalst".
Benjamin Disraeli: "Er zijn drie soorten leugens: leugens, grove leugens en statistieken".
Boer Koekoek: "Statistiek´n, statistiek´n, daar he´k niks an; cijfers mot ik hebb´n!"
Gaat u uw huiswerk maar overdoen meneer Winter. Of nee, laat ook maar. Dan krijg ik weer een mail van de RUG om mee te doen aan het onderzoek. Ik heb wel wat beters te doen. Zoals dat Wob verzoek van een schimmig juridisch bureautje uit het oossten des lands.
Door Jan Baerends (Wethouder) op
Jammer dat aan zo'n flut onderzoek geld is verspild ten faveure van de publicatiedrift van een "hoogleraar".
Door Luther (gemeenteambtenaar) op
Mijn gemeente heeft in 2013 tussen de 30 en 40 wob-verzoeken ontvangen waarvan slechts 2 niet verdachte verzoeken. De dwangsommen die wij kwijt waren zijn gelukkig beperkt gebleven omdat wij de verzoeken uiteraard zorgvuldig behandelen. Slecht in 1 enkel geval moesten wij een dwangsom betalen wegens te laat beslissen. Dat werd veroorzaakt doordat wij over het hoofd hadden gezien dat een verzoeker 2x een vrijwel identiek maar toch iets ander verzoek had ingediend. De kosten van de arbeidsuren die met de behandeling van die wob-verzoeken gemoeid waren betroffen een veelvoud van de door onderzoeker genoemde € 1.000,--. Dan kun je nog steeds zeggen dat het relatief om klein bier gaat maar ik vind het onverteerbaar dat de rijksoverheid in stand houdt dat querulanten ons geld kosten en er zelf aan verdienen terwijl die diezelfde overheid geen geld meer over heeft voor de zorg voor de zwakkeren in deze samenleving. Kennelijk denken sommige hoogleraren daar anders over.
Door Martin (controller) op
Ik heb ze gezien die oneigenlijke WOB verzoeken. Mijn rechtsgevoel krijgt dan direct een diepe knauw.
Dat mensen op zo'n manier misbruik maken, daar moet je iets tegen doen.
Helemaal met de rest een dat alleen het kijken naar uitgekeerde dwangsommen wetenschappelijk zéér onverantwoord is. Het bagatelliseren van de bedragen vindt ik ook erg kort door de bocht. Niet helemaal met Richard eens, onderzoek niet over doen, jammer van de verspilde energie, net als oneigenlijke WOB verzoeken dat zijn.
Door Hennie Toonen (ambtenaar) op
Zolang niet bekend is wat de ambtelijke inzet (en dus financiele middelen) is geweest aan het afdoen van al die Wob-verzoeken zegt de conclusie van het onderzoek helemaal niets. In die conclusie gaat het alleen om de betaalde dwangsommen. Het zegt aan de andere kant wel heel veel over de kwaliteit van het onderzoek. Ik zou, als een stagiaire hiermee zou komen, de onderzoeksopzet hebben afgekeurd en gezegd hebben dat hij iets fundamenteels over het hoofd ziet.
Door André van Oers (-) op
Het melden dat er óók is gekeken naar de ingezette fte’s voor de afhandeling van de WOZB-verzoeken en dat er géén sprake zou zijn van schokkend resultaten is voor mijn gevoel een dooddoener. Het onderzoek is dan alleen compleet en komt alleen betekenis toe als de onderzoeksgegevens op dit onderdeel ook waren gepubliceerd. Het is erg eenzijdig om niet in te zoemen op het kostenaspect van de afhandeling van de WOB-verzoeken. Het merendeel van de WOB-verzoeken wordt immers met enorme inzet tijdig afgehandeld teneinde de verschuldigdheid van een dwangsom voor te blijven.
Door Bas - gemeentejurist (juridisch adviseur gemeente) op
Dhr. Winter hangt de conclusie dat het wel meevalt met de omvang en de kosten van het aantal oneigenlijke Wob-verzoeken dus op aan de hoeveelheid dwangsommen die door gemeenten zijn betaald. Vreemde benadering, het gaat juist om het feit dat gemeenten heel veel tijd en kosten moet inzetten om die dwangsommen (uit principe!) te voorkomen. Het feit dat er (gemiddeld gezien) een relatief beperkt bedrag aan dwangsommen moet worden betaald, doet vermoeden dat gemeenten juist alles in het werk stellen om op de oneigenlijke verzoeken conform de Wob te reageren. Het lijkt mij vrij essentieel om juist dat helder te krijgen! Hier valt weinig waarde aan te hechten.
Door Richard (gemeentesecretaris) op
Studenten, juridische bureautjes; allemaal weten inmiddels de WOB als verdienmodel te gebruiken. En dan leidt je misbruik niet alleen af aan betaalde dwangsommen, maar aan de onnodige inzet van ambtelijke capaciteit op de meest belachelijke vragen. Winter moet zijn huiswerk overdoen!
Door Remko op
Eeen belachelijke conclusie, die niet strookt met de praktijk! Onze (kleine) gemeente ontving over 2013 48 Wob verzoeken, terwijl wij er in de jaren 2010-2012 gemiddeld 15 ontvingen. Zeker 30 noemen wij oneigenlijk.
Door Anne op
Beste Pierre, in het onderzoek is ook gekeken naar ingezette fte's en ook hier waren geen schokkende resultaten.