of 59212 LinkedIn

Misbruik Wob ‘sterk overdreven’

Het oneigenlijk gebruik van de Wet openbaarheid bestuur (Wob) kost een gemeente gemiddeld hooguit duizend euro per jaar aan dwangsommen. Hoogleraar Heinrich Winter, die de omvang van het misbruik onderzocht, noemt de opwinding over massaal oneigenlijk wobben ‘sterk overdreven.'

Het oneigenlijk gebruik van de Wet openbaarheid bestuur (Wob) kost een gemeente gemiddeld hooguit duizend euro per jaar aan dwangsommen. Hoogleraar Heinrich Winter, die de omvang van het misbruik onderzocht, noemt de opwinding over massaal oneigenlijk wobben ‘sterk overdreven'.'

Uit zijn onderzoek Afrekenen met de Wob! blijkt dat er vergeleken met 2008 inderdaad sprake is van een toename van het aantal verzoeken om openbaarheid. Maar die is volgens Winter, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), niet volledig toe te schrijven aan de toename van oneigenlijke verzoeken, omdat het goed denkbaar is dat de grotere bekendheid van de Wob ook tot meer eigenlijke Wob-verzoeken heeft geleid.

 

Informatie overheid moet openbaar zijn
‘De toename is dus niet sec als negatief te beschouwen. Soms zelfs als positief, omdat het uiteindelijke doel van de Wob is dat informatie openbaar wordt gemaakt’, aldus Winter. ‘Overheidsfunctionarissen en bestuurders zouden daar eigenlijk verheugd over moeten zijn, want de Wob is juist gericht op het bevorderen van openbaarheid. Minder mooi is uiteraard dat Wob-verzoeken soms inderdaad oneigenlijk zijn en gezien kunnen worden als misbruik van de regeling.’

 

Aandacht VNG averechs

De aandacht van de VNG voor de problematiek rondom de Wob heeft volgens veel gemeenten – vier op de tien – mensen bovendien juist op het paard geholpen die iets slechts in de zin hadden. Het is volgens de onderzoekers goed voor te stellen dat burgers, doordat de VNG de noodklok over de problematiek luidt, op het idee komen om op oneigenlijke wijze gebruik te maken van de Wob. Een onvoorzien en onbedoeld effect.

 

Toename niet erg groot

Gemeenten hebben de afgelopen maanden een flinke lobby gevoerd op het tegengaan van oneigenlijke verzoeken, met name vanwege de hoeveelheid werk, tijd en geld die ze kosten. Het RUG-onderzoek maakt duidelijk dat het met de negatieve financiële gevolgen van oneigenlijke verzoeken alleszins meevalt. an de hand van een door meer dan de helft van alle gemeenten ingevulde vragenlijst – 215  van de 403 gemeenten deden mee – concluderen de onderzoekers dat het de afgelopen jaren (2012 en 2013) gaat om een bedrag van maximaal 400.000 euro dat door alle gemeenten gezamenlijk aan dwangsommen is betaald voor oneigenlijke verzoeken. ‘Daarbij gaan we ervan uit dat bij elke dwangsom het maximum wordt verbeurd; in de praktijk is dat slechts zelden het geval, meestal gaat het om (veel) lagere bedragen dan de maximale 1.260 euro. In totaal is het bedrag aan jaarlijks betaalde dwangsommen per gemeente daarmee veel lager dan 1.000 euro per gemeente. Er is wel sprake van een toename, maar die is niet erg groot.’ Gemeenten zijn meer geld kwijt aan proceskostenvergoedingen bij oneigenlijke Wob-verzoeken, maar ook daar zijn de bedragen volgens de bestuurskundige overzichtelijk: ‘In totaal volgens hun eigen opgave jaarlijks maximaal 650.000 euro, dus per Nederlandse gemeente nooit meer (maar waarschijnlijk veel minder) dan 1.500 euro.’

 

Lees het hele artikel in Binnenlands Bestuur (nr. 7) van deze week.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Joost op
Zoals veel juristen die als rechtsbijstandsverlener fungeren al vermoedden blijkt het dus voornamelijk huilie huilie te zijn van gemeenten die hun processen gewoon niet op orde hebben...

Bij 40 Wob verzoeken per jaar schiet men in de stress terwijl 1000 Woz bezwaren als heel normaal wordt ervaren...
Door Sjors van Beek (journalist en WOB-deskundige) op
Winter heeft het grootste gelijk van de wereld. De uitvoering van de WOB in Nederland is bedroevend. Dát veroorzaakt die hoge kosten.
Archieven niet op orde, termijnen nooit halen, lukraak 'zwartmaken', weigergronden niet onderbouwen.
De 'kosten' (ambtelijke werktijd) van een WOB-verzoek in Nederland zijn gemiddeld 10 x hoger dan in de omringende landen (ongeveer 4000 euro per verzoek, tegen zo'n 400 euro elders). Bron: onderzoek SEO.
Het aandeel WOB-verzoeken 'gericht op frustreren en vertragen' bij gemeenten is gemiddeld zo'n 14% (bron: Research voor Beleid). Kost alle gemeenten tesamen ongeveer 30 fte per jaar. In geld: nog geen 4 miljoen. Dat zijn er 4 miljoen teveel. Maar het misbruik van de andere kant (dwz. door de bestuursorganen zelf) is vele malen ernstiger.
Om die reden hebben journalisten (onder wie ondergetekende) deze week een Meldpunt Wobstructie opgericht. http://www.vvoj.nl/2014/04/08/start-meldpunt-wob …

Geachte klagende ambtenaren: we spreken elkaar vast nog wel!
Door Mijn mening op
Er wordt en is inmiddels veel poeha over WOB verzoeken gemaakt. Maar het lijkt er toch nog op dat gemeentes niet scheutig zijn met het geven van de gevraagde informatie...wellicht omdat het in het nadeel van die gemeentes is. Dan is het makkelijk om zulke opmerkingen over misbruik te maken (is dat door een rechter getoetst?) in de hoop op strengere regelgeving...wat dan zal inhouden dat het nog moeilijker wordt om de gewenste informatie te verkrijgen. En dat er misbruikers zijn zal best....maar die vind je tegenwoordig overal en helaas worden die niet of te weinig bestraft. Het misbruiken van macht bijvoorbeeld...in de politiek en daarbuiten!
Door Jack van Zijp (Juridisch adviseur) op
Jammer. De relatieve ernst van het probleem wordt door dit artikel volledig miskent.

Wat ik mis in het onderzoek:

Het neemt (landelijk gezien bij de gehele (semi-) overheid) oneigenlijk veel capaciteit bij de overheid in beslag om de grote hoeveelheid onzin/dwangsom WOB verzoeken op tijd te behandelen om de proces- en dwangsomkosten "daarmee juist" zo laag mogelijk te houden.

De tendens van stijgende aantallen oneigelijke WOB verzoeken is vorig jaar ingezet en nog steeds stijgende.
Door Henry Olsman (coordinator Belastingen) op
Jammer dat de de conclusie van het onderzoek zich met name heeft gericht op de door de gemeenten betaalde finaciele vergoedingen. Die vergoedingen zijn slechts bijzaak. Waar het om gaat bij het uitvoeren van oneigenlijke WOB-verzoeken is in hoofdzaak de tijd en energie die het kost om aan het verzoek te voldoen. Die tijd en energie en dus de kosten zijn buitensporig en staan in geen enkele verhouding tot het maatschappelijk nut dat de wetgever met de WOB heeft willen bereiken. maatschappelijk nut van het WOB-misbruik.
Door pierre op
In de eerste drie maanden van dit jaar al 4 oneigenlijke verzoeken gehad tegeonver 0 'gewone'wob-verzoeken. Dat dit niet leidt tot dwangsommen, omdat wij als gemeente adequaat reageren, wil niet zeggen dat deze misstand niet moet worden aangepakt.
Als je kijkt naar de mankracht die de afhandeling van deze oneigenlijke verzoeken vergt ......
Door peter op
Het belanrghijkset probleem waar ik echter tegenaan loop is toch nog steeds nietszeggende antwoorden van gemeenten en allerlei pogingen om niet welgevallge informatie toch niet te moeten delen.
Ik kan me dus moeilijk vinden in de veel antwoorden van ambtenaren hieronder. Natuurlijk is de WOB onwelvallig, tijdsrovend en vervelend. Dat is net de reden weaarom openbaarheid in een wet is gegoten, zodat burgers niet afhankelijk zouden zijn van de welwillenheid van een gemeente.
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
Er is wel degelijk een probleem. Het aantal onechte wob-verzoeken is vele malen groter dan het aantal serieuze verzoeken. Dat probleem kan het rijk simpel oplossen door het wettelijk mogelijk te maken beperkt leges te vragen voor een wob-verzoek, bijvoorbeeld €5,-- Dat kan iedereen betalen en daarmee scheidt je het kaf van het koren. De verantwoordelijke minister is echter Oost-Indisch doof.
Door Ton (temleider) op
en dat is een onderzoek van een hoogleraar?
Ik wil de rest van zijn onderzoeken niet eens zien!
het lijkt mij verstandig als de overige 215 (!) gemeenten voortaan dergelijke vragenlijsten niet meer invullen, dat scheelt weer tijd die gebruikt kan worden voor de Wob verzoeken.
Door Cor (juridisch beleidsadviseur) op
Meneer Winter kan zijn huiswerk gewoon niet goed gedaan hebben. Bij veel, zo niet alle gemeenten is wel degelijk sprake van een substantiële toename van WOB-verzoeken die, gelet op de inhoud van de verzoeken, uitsluitend verschuldigde dwangsommen tot doel lijken te hebben.

Wellicht is het onderzoek van deze hoogleeraar aanleiding WOB-verzoeken aan de RUG te doen, zodat het hem duidelijk wordt welke impact WOB-verzoeken kunnen hebben op overheidsinstellingen.