of 60220 LinkedIn

‘Kiesdrempel nodig tegen versnippering’

Burgemeester Jan Broertjes van de gemeente Midden-Drenthe pleit voor een kiesdrempel bij gemeenteraadsverkiezingen. Hij ziet de bestuurbaarheid door de toenemende versnippering afnemen en ziet een kiesdrempel als remedie.

Een gemeentelijke kiesdrempel is nodig om Nederlandse gemeenten bestuurbaar te houden. Dat vindt burgemeester Jan Broertjes van Midden-Drenthe. ‘Straks heb je een personenraad in plaats van een partijenraad.’

Waarom is het volgens u tijd voor een kiesdrempel bij gemeenteraadsverkiezingen?
‘Mij valt op dat de versnippering en versplintering steeds verder doorzet. Laat ik vooropstellen dat ik geen probleem heb met meer partijen, maar als je het aantal eenmansfracties ziet toenemen, dan komt dat de bestuurbaarheid niet ten goede.’

Waaraan merkt u dat het ontbreken van een kiesdrempel een slechte zaak is?
‘Ik ken een gemeente in het Noorden, Bellingwedde, die dertien raadsleden heeft en waar de grootste partij twee zetels heeft. Als je dan uitgaat van drie wethouders, dan heb je geen echte meerderheid in de raad. Daarbij komt de continue profileringsdrang van partijen. De bestuurbaarheid wordt niet beter. Dat geldt trouwens ook voor provinciaal en rijksniveau. Voor de burger wordt de duidelijkheid ook niet beter. Die snapt er nu niks meer van. Met een kiesdrempel en minder partijen wordt het bestuur voor hen ook helderder.’

En wat merkt u in uw eigen gemeente?
‘Als ik kijk naar mijn eigen gemeente, dan zijn daar acht partijen, straks misschien negen. We hebben drie partijen in het college en vijf kleine partijen met een of twee zetels. Partijen met twee zetels zullen de kiesdrempel nog wel halen, maar voor de eenmansfracties is dat onzeker. Kleine partijen hebben te maken met grote werkdruk. Dat snap ik. Met de decentralisaties komt er nog veel meer bij en wordt het voor hen ondoenlijk om zich gedegen in de materie te verdiepen. Als er steeds meer partijen bijkomen krijg je een schijndemocratie. Het is beter om dan een kiesdrempel in te stellen. Daarmee zijn we in Nederland echt niet uniek.’

Wat bedoelt u met schijndemocratie?
‘Iedereen heeft het gevoel dat het democratisch is dat iedere stroming een kans krijgt en dat de democratie daar zelfs mee is gediend. Volgens mij is het omgekeerde het geval: de bestuurbaarheid gaat achteruit. Machtspolitiek van collegepartijen is dan het verwijt, maar het is echt gemakkelijker besturen met minder partijen.’

Wordt het probleem dan niet automatisch opgelost door herindeling van gemeenten?
‘Ik denk dat je dan nog meer versnippering krijgt. Je krijgt dan partijen als Gemeentebelangen, maar dan nog meer lokaal, Plaatsbelangen inderdaad. Je krijgt dan een belangendemocratie met partijen die alleen nog voor deelbelangen opkomen en niet meer naar het grote geheel kijken.’

Gaat u zelf nog lobbyen voor de invoering van een kiesdrempel?
‘Ik wil het onderwerp van debat maken. Vinden wij de versnippering niet te ver gaan? Je onderscheiden als partij wordt minder gemakkelijk. In kleine gemeenten krijg je straks een personenraad in plaats van een partijenraad. In Almere hebben ze nu tien partijen. Dat worden er straks misschien wel vijftien. Ik moet er niet aan denken. Alleen al de vergadertijd die je dan krijgt.’

Heeft u al reacties gekregen op uw voorstel?
‘Binnen de gemeente wel. Heel voorspelbaar: grote partijen zijn voorstander, kleine niet.’

Ik kan me daar wel iets bij voorstellen. Die denken: de grote partijen gooien het op een akkoordje.
‘Maar dat kunnen die partijen nu ook al doen. Versnippering is onwenselijk. Dat geldt ook voor de landelijke politiek. Dit onderwerp is al aan de orde gekomen bij het Genootschap van Burgemeesters. Ook collega’s zien wel iets in een kiesdrempel.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door A. ten Hoeve op
Er is al een kiesdrempel! Namelijk, een verhoudingscijfer tussen enerzijds het aantal kiesgerechtigden en anderzijds het aantal zetels binnen een gemeenteraad. Hierdoor kunnen mensen, die (zeer) laag op een kieslijst staan toch met voldoende (voorkeur)temmen) in de gemeenteraad komen.

Tot nu toe wordt dat niet toegepast, men kijkt alleen naar het aantal stemmers per kieslijst. Hierdoor komen ook mensen binnen met slechts paar stemmen op zijn eigen naam, een aantal dat significant onder deze kiesdrempel ligt.

Wat in het artikel wordt voorgesteld, is om deze kiesdrempel nog verder te verhogen. Maar. dat is niet nodig, wel door nu de huidige drempel los te laten op alle kandidaten op een kieslijst. En, daarmee de kieslijst niet meer leidend te laten zijn.
Door A. ten Hoeve op
De gemeenteraad is een personenraad! Immers, Staatsrechtelijk gezien, ziet ieder lid van de gemeenteraad op persoonlijke titel en zonder last en ruggenspraak.

In het licht hiervan staat het fenomeen Fractie van meet af aan ter discussie. Immers, dat fenomeen werkt ‘verstikkend’. Dat de rol van een fractie minder wordt is dan ook gewenst. De democratie, zoals we dat vanaf het ontstaan van de Grondwet voor ogen hebben, komt nu dan toch tot uiting.

Het werken met fracties maakt het gemakkelijk en overzichtelijk. De situatie waar we naar toe gaan vraagt dan ook om een ander type Burgemeester (in de rol van Voorzitter van de Gemeenteraad. Burgemeester die nu ‘zuchten’ geven daarmee aan, dat zij niet de gewenste competenties hebben die bij deze nieuwe situatie horen. Het is dan te loven dat deze burgemeester zich kwetsbaar durven op te stellen door in dat in het openbaar toe te geven (zoals d.m.v. onderhavige interview). Maar, dat is geen reden om de geschiedenis terug te draaien.

De nieuwe burgemeester zal zich dan ook moeten beperken tot zijn wettelijke taken en de politieke taken aan de wethouders moeten overlaten. Hierdoor is hij meer ‘neutraal’. En, hij/zij heeft dan meer tijd om ‘Haarlemmer olie’ te zijn tussen de individuele raadsleden (voor zover deze rol in een bepaalde situatie nodig is).

Als de positie van de Burgemeester versterkt moet worden, dan is de meest gangbare oplossing een gekozen burgemeester. Een niet gekozen burgemeester sterker maken is not done (gelet op de internationale Staatrechtelijke opvattingen). In het buitenland zal Nederland dan terecht worden gekapitteld. En, dit is slecht voor het imago van een land dat hamert op ‘democratie’.

Tot slot: de kiezer heeft altijd gelijk! Wie kritiek heeft op individualisering van de raad heeft daarmee kritiek op de kiezer. Wie dat doet is zijn positie in het Openbaar Bestuur niet waardig.
Door M. Hoogerdijk (Ambtenaar) op
Hoe zit het met de kiesdeler?!
Door H.(Appie) Kootstra (Oud wethouder GroenLinks Winschoten) op
Als de bestaande partijen goed werk leveren en naar de mensen luisteren is er geen drempel nodig en onverstandig. Een aantal grote partijen met name de VVD,PvdA en CDA willen graag een kiesdrempel,om zo ontevreden mensen de mond snoeren. Ook willen die partijen de lokale groepen buitenspel zetten zeer ondemocratisch gewoon zo laten als het is .Heel goed voor Nederland
Door Ruud Grondel (wethouder Diemen) op
Ik ben niet voor een kiesdrempel hoger dan het aantal stemmen dat nodig is voor een zetel. Maar het is wel merkwaardig dat je in de gemeenteraad al gekozen kunt worden met minder stemmen, nml. met een restzetel. Dat is voor de gemeenteraad anders dan bij de Kamer. Daar geldt wel een kiesdrempel, nml. het aantal stemmen nodig voor een hele zetel. Het lijkt nu of de wetgever het een goed idee vindt, die versnippering, tenminste in een gemeente, maar niet landelijk...
Door Jan Ebbeling op
Ik ben het hier niet mee eens. Want dat zou de gevestigde partijen in de kaart spelen en een slag voor de democratie zijn.
Dan word het steeds moeilijker voor de lokale partijen om zich te manifesteren.
Nu weet ik wel dat de gemiddelde burgemeester niet zo van democratie houd. Dat komt omdat dan een gekozen burgervader de hoek om komt zetten. En dat zou de gevestigde partijen niet uitkomen.
Dus streven naar meer openlijke democratie dan zogenaamde verhoging van kiesdrempels.
Door Jwj (gepensioneerd) op
'Kiesdrempel nodig tegen versnippering'? Onzin, gevestigde partijen maken zich schuldig aan 'versnippering van het gesproken woord' en aan 'mystificatie door woordmanipulatie'. Met kort en bondig woordgebruik kan van ieder debat in ieder vertegenwoordigend orgaan weer een 'leefbaar' debat maken, ook al zijn er kleine fracties aanwezig die door een kiesdrempel afwezig zouden zijn.
Door Niels op
Is de tijd wellicht al rijp voor stemmen op thema? Dus niet meer op een partij, maar afhankelijk van je standpunt bij een thema. Moderne technieken moeten dit toch mogelijk kunnen maken? Enige nadeel (op het eerste gezicht) is dan dat je wellicht vaker zal gaan stemmen...
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
Prima suggestie. een dergelijke drempel moet ook landelijk worden ingesteld. Dat voorkomt "one issue" bewegingen als "de partij voor de Dieren", "50Plus" en referendumpartij D66".
Door Kiezer (Kiezer) op
Een kiesdrempel van 5% is een prima idee. Maar dan moet ook voorkomen worden dat fractieleden (en fractieassistenten) zich naar hartelust afscheiden, hun zetel (functie) meenemen, voor zichzelf beginnen en dan later elders neerstrijken. Er is gestemd. De zetels zijn verdeeld en vervolgens komt jouw stem ergens terecht waar je hem absoluut niet wilt hebben. Volstrekt onbetrouwbaar en ongeloofwaardig. Wij begonnen met 3 VVD en 2 PvdA zetels in een raad van 19. Wij eindigen met 2 VVD en 1 PvdA. Die twee zetels zijn ieder voor zichzelf begonnen en geeindigd bij een lokale partij die nu ruim de absolute meerderheid heeft. Dat kan niet de bedoeling zijn van verkiezingen. Ik stem op een partij met een programma. Niet op Jantje of Pietje die daarna maar doet wat hem goed dunkt.