of 58952 LinkedIn

Groot compliment voor gemeente Súdwest-Fryslân

Sinds de herindeling tot de gemeente Súdwest-Fryslân zijn de lokale democratie en de dienstverlening in de gemeente verslechterd, maar de gemeente heeft een betere ambtelijke organisatie en is beter in staat strategische visies te formuleren, beleid te maken en regie te voeren dan haar voorgangers. 'Een groot compliment voor de gemeente.'

Sinds de herindeling tot de gemeente Súdwest-Fryslân heeft de gemeente een betere ambtelijke organisatie en is zij beter in staat om strategische visies te formuleren, beleid te maken en regie te voeren dan haar voorgangers. Wel zijn de lokale democratie en de dienstverlening verslechterd.

Vergelijking met oude gemeenten
Dit blijkt uit een evaluatierapport over de herindelingsgemeente dat op verzoek van de Tweede Kamer is gemaakt (motie-Heijnen, april 2010). De gemeente Súdwest-Fryslân ontstond in januari 2011 uit de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel. Het rapport vergelijkt het functioneren van de nieuwe gemeente met de vijf oude gemeenten aan de hand van vragen over de bestuurskracht en het behalen van doelstellingen. Ook is gekeken naar kansen en ontwikkelpunten. De onderzoekers zien zowel verbeteringen als verslechteringen en wijzen die deels toe aan de herindeling en deels aan eigen keuzes van de gemeente.

Meer bestuurskracht
De gemeente was door de herindeling gedwongen om keuzes te maken, schrijven de onderzoekers, zoals in beleidsharmonisatie en organisatievernieuwing. Dat hoeft niet goed uit te pakken, maar dat deed het in Súdwest-Fryslân wel. Beter dan de oude gemeenten doet Súdwest-Fryslân het in het formuleren van strategische visies, beleid maken en regie voeren. Ook heeft de nieuwe gemeente een betere ambtelijke organisatie.

Nog geen definitieve conclusies
Dat burgers de dienstverlening minder goed vinden noemen de onderzoekers een opmerkelijke ontwikkeling. Meestal wordt de dienstverlening na een herindeling immers beter. Een verklaring is dat de discussie over bezuinigingen tot negatievere gevoelens zou hebben geleid bij burgers. Maar in andere gemeenten was dit niet zo. Een andere verklaring is dat het gevolgen zijn van de organisatorische problemen in de gemeente. Een reorganisatie in 2013 zou daar verbetering in moeten brengen. Voor definitieve conclusies hierover is het nog te vroeg.

Democratie en ontwikkelpunten
Een andere conclusie is dat de lokale democratie, een van de zeven onderzochte beleidsterreinen, is verslechterd. Het gaat om zowel de representatieve als de participatieve democratie. De onderzoekers noemen dit een inherent effect van een herindeling. Het zou na een herindeling regelmatig gebeuren. Het versterken van de lokale democratie is ook een van de ontwikkelpunten voor de gemeenten. De andere zijn: beter zicht krijgen en sturen op maatschappelijke effecten van beleid en het zoeken naar allianties met maatschappelijke partijen (cocreatie). De grootste uitdaging ligt misschien wel in de koppeling van zoeken naar allianties en de versterking van de democratie. De drie onderwerpen raken allemaal aan de democratische legitimatie van de gemeente.

Apotheker: bewijs dat schaalsprong kan
‘Ik ben heel blij met de hoofdconclusie van het rapport: van vijf gemeenten naar een grote gemeente kan’, reageert burgemeester Hajo Apotheker. ‘In de Kamer was destijds veel twijfel over de grootte van de gemeente in oppervlakte en aantal inwoners. Nu is bewezen dat zo’n schaalsprong kan.’ Dat de resultaten deels aan de herindeling en deels aan de keuzes van de gemeente wordt toegewezen vindt Apotheker een “tautologische discussie”. ‘Een vreemde en onnodige zoektocht. Het kwam door allebei. En als bestuur hebben we meer gedaan dan sec de herindeling.’ Dat de toegenomen bestuurskracht een gevolg is van de keuzes van het gemeentebestuur hoeft dan ook niet later bewezen te worden, vindt Apotheker.

Vertroebeling en leerpunten
Ook de verslechterde dienstverlening is slechts een vertroebelde perceptie van de burger. ‘De feitelijke dienstverlening is op peil gebleven. De burger dacht dat iedere ombuiging een gevolg was van de herindeling. Dat is niet zo.’ Dat de lokale democratie versterking nodig heeft, onderschrijft Apotheker wel. ‘We zijn met tien fulltimers bezig met het dorpen/kernen/wijkenbeleid en zitten nog in de fase van informatie halen en brengen. We gaan nu het beleid verdiepen: wat is haalbaar? Hoe past dat in de meerjarenvisie? Dat zijn leerpunten.’ Cocreatie is hierbij erg van belang, beaamt hij. ‘Zonder kritische massa kun je geen interessante agenda maken. Alleen met een grotere gemeente kun je mee met de grotere organisaties in het maatschappelijk middenveld.’

Schokker: groot compliment
Gedeputeerde Tineke Schokker denkt dat de gemeente haar voordeel kan doen met het rapport, al komt het wel vroeg. ‘Dat constateert iedereen, maar dan vind ik toch dat ik een groot compliment moet geven aan de fusiegemeenten voor het feit dat ze in bestuurs- en beleidskracht en in het opzetten van het ambtelijk apparaat al zo goed bezig zijn.’ Ook met de conclusie dat de afstand tussen burger en bestuur groter is geworden moet de gemeente haar voordeel doen, vindt ze. Over de conclusie over de dienstverlening zegt ze dat ook de burger zijn weg moet leren vinden. ‘Als gemeente moet je daar actief op inzetten, maar voor de burger is het ook even wennen.’

Rapport voorbeeld voor fuserende gemeenten
Cocreatie met maatschappelijke organisaties is grosso modo al de manier van werken in Friesland, weet ze. ‘Dat zit ook al in het kernenbeleid besloten.’ Ze ziet, naar het advies van de onderzoekers, graag een nieuwe evaluatie over drie jaar en wijst op het belang van deze evaluatie voor andere gemeenten in Friesland. ‘Voor gemeenten die overwegen te fuseren is dit absoluut een voorbeeld. Wij zullen dit rapport ook gebruiken naar deze gemeenten toe.’ Niet alleen Friese gemeenten, ook voor gemeenten buiten de provincie staan zodanige zaken in het rapport dat zij daar hun voordeel mee kunnen doen, vindt Schokker. ‘Landelijk is dit goed te gebruiken.’

Voorzichtig met conclusies
Volop optimisme dus. En toch is enige voorzichtigheid geboden, schrijven de onderzoekers. Zo baseren zij beoordelingen en conclusies in hoge mate op "intersubjectiviteit" en kunnen ze niet uitsluiten dat meningen gebaseerd zijn op gebrekkige kennis of gekleurd worden door belangen. Daarnaast is het evaluatieonderzoek uitgevoerd binnen drie jaar na de herindeling “en dat kan voor sommige veranderingen in bestuurskracht te vroeg zijn”. Zij adviseren daarom een volgende evaluatie over drie jaar. Tot slot wijzen de onderzoekers erop dat niet alle verschillen tussen de bestuurskracht van de voormalige gemeenten tot 2011 en die van de nieuwe gemeente in 2013 gevolgen zijn van de herindeling.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Mark de Vries (Adviseur Aantrekkelijk Werkgeverschap) op
Als je het positief uitlegt: de gemeente SWF lijkt op de goede weg, maar nog niet alle verbeterpotentieel is benut...
Maar: de lagere waardering voor dienstverlening ligt aan de perceptie van de burger. Dat klinkt hetzelfde als: mijn bedrijf verkoopt te weinig, maar dat komt door mijn klanten die niet snappen dat mijn product zo goed is. Het is de schuld van mijn klanten dat mijn bedrijf failliet is...
Sorry, dat kan er bij mij niet in....
Door Th. Dykstra (lid rekkenkeamer ) op
Is de posysje fan it Frysk troch de saneamde gruttere 'bestuurskracht' der no ek better op wurden? Mear Frysk yn de kommunikaasje mei de boarger en de media? (Sjoch kêst 7 fan it Hânfêst minderheidstalen)

Gjin probleem mei Frysktalige plaknammen mear? Of moatte de doarpen yn de eardere Wymbrits harren Fryske nammen mar ferjitte? Wie dat ek de ynset fan de weryndieling?

Is alle enerzjy en kosten yn it proses fan weryndieling ek yn de evaluaasje meinommen?

Skaalfergrutting soe nedich wêze foar de desintralisaasjetaken , de 3'd's. Is dat ek sa? Kin SWF al dy taken selsstannich oan of jilde hjir wer hiel oare skaalgruttes foar en blykt de weryndieling in sprong yn it tsjuster te wêzen ?

De gemeente SWF smart tefolle de doarpen de eagen ticht mei finansjele bonussen en in djoer doarpe-apparaat . Logysk dat de lju dan wer tefreden binne. Mar wienen de minsken foar de weryndieling dan ûntefreden oer de de tsjinstferliening fan de gemeente?
It is mar krekt wat jo sizze en ferswije yn in evaluaasje.
Door Willem Oosting (Adviseur) op
De afstand tussen burger en bestuur is kleiner te maken. Je moet het alleenorganiseren. #participatie #lef  http://t.co/XuLQSCpbhh
Door De Groot (Projectleider I en A) op
In andere (minder dure) woorden: In de oude situatie werd de telefoon opgenomen (dienstverlening) en kreeg de burger antwoord. Nu zijn er betere rapporten waarin de strategieen mbt het opnemen van de telefoon beter zijn beschreven maar wordt de telefoon niet meer opgenomen en/of krijgt de burger geen antwoord?
Door Nobby (animal cop) op
Operatie geslaagd, patient overleden.
Door Teun Juk op
De locale democratie is verslechterd, zo constateren de onderzoekers. En dat is nou precies de reden waarom ik tegen bestuurlijke schaalvergroting ben. Schaalvergroting vergroot de afstand kiezer en gekozene en ondermijnt de democratie.
Door Wim van Dalen (ambtenaar) op
Hier lees ik toch de kern van de problematiek in Nederland. Wij vinden het systeem belangrijker dan de inhoud. De gemeente heeft een goede visie, heeft een helder beleid en organisatie. De rapportages en verantwoording zijn op orde.
Vergeten is de context waarom wij dit doen. Dat zijn namelijk de inwoners. Zij vragen juist een goede dienstverlening en moeten weer vertrouwen krijgen in de politiek. Helaas is dat slechter geworden. Uit de meeste onderzoeken blijkt ook dat de kosten na een herindeling stijgen. Als inwoner zou ik dan de conclusie trekken dat schaalvergroting niet leidt tot het beter bewaken van mijn belangen.