of 59250 LinkedIn

Geen rechtstreekse verkiezingen regiobestuur

Er komen geen rechtstreekse verkiezingen voor het algemeen bestuur van regionale samenwerkingsverbanden. Er komt meer lokale en regionale ruimte om een passende samenwerkingsvorm ‘op te tuigen’. Dit zijn enkele maatregelen die minister Ollongren van Binnenlandse Zaken wil nemen.

Rechtstreekse verkiezingen voor het algemeen bestuur van regionale samenwerkingsverbanden komen er niet. Er komt meer lokale en regionale ruimte om een passende samenwerkingsvorm ‘op te tuigen’. Bepaalde, nader vast te leggen, besluiten die in een gemeenschappelijke regeling worden genomen, moeten in de toekomst eerst aan raadsleden worden voorgelegd voordat het bestuur een besluit mag nemen.

Doorsnijden banden

Dit zijn enkele maatregelen die minister Ollongren van Binnenlandse Zaken wil nemen om de legitimiteit van regionale samenwerkingsverbanden én de rol van gemeenteraden in gemeenschappelijke regelingen (GR’en) te versterken. ‘Een rechtstreekse verkiezing zou de banden met de gemeente doorsnijden en een einde betekenen van de zeggenschap van de gemeenten in het bestuur om hun lokale belangen veilig te stellen. Dat impliceert overigens ook dat daarmee een drempel zou worden opgeworpen om taken in een samenwerkingsverband onder te brengen’, schrijft Ollongren in een brief aan de Kamer. Daarin ontvouwt de minister haar plannen om de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) aan te passen.

 

Sterkere positie

‘Het toenemende belang van de regio voor de aanpak van grote maatschappelijke opgaven en het toenemende aantal verplichte gemeenschappelijke regelingen zorgen voor een toenemend gewicht en complexiteit van sommige gemeenschappelijke regelingen, waardoor ook een sterkere positie voor gemeenteraden gewenst is om een steviger positie te krijgen in het gesprek met colleges over de sturing op deze gemeenschappelijke regelingen’, aldus Ollongren in haar brief aan de Kamer.

 

Buitenspel

De politieke verantwoording binnen een gemeenschappelijke regeling kan onder meer worden versterkt door meer betrokkenheid van raadsleden in het bestuur of door inspraak van burgers en maatschappelijke organisaties. ‘Dit kan bijdragen aan het kantelen van het beeld dat samenwerking leidt tot bestuurdersbestuur of verlegd lokaal bestuur waarbij raadsleden buitenspel staan’, aldus de minister. Ollongren wil via een wetswijziging ruimte geven om af te wijken van de ‘strikte bepalingen in de Wgr over de samenstelling van het algemeen en dagelijks bestuur van een openbaar lichaam’. In lang niet alle gevallen mogen raadsleden deel uitmaken van een bestuur van een gemeenschappelijke regeling. Dat hangt af van de bevoegdheden die aan de GR worden overgedragen.

 

Inspraak

Verder wil de minister via de Wgr regelen dat er afspraken over inspraak moeten worden gemaakt. Ze wil tevens de verplichting van een periodieke evaluatie in de wet opnemen. ‘Een periodieke evaluatie kan een goed moment bieden om uittreding uit een gemeenschappelijke regeling onder passende voorwaarden mogelijk te maken.’ Gemeenten ervaren problemen met de uittreding uit een gemeenschappelijke regeling, stelt de minister. ‘De Wgr verplicht gemeenten om hierover afspraken te maken bij het aangaan van een regeling, maar in de praktijk leiden die er soms toe dat uittreding erg lastig (duur) wordt waardoor men als het ware ‘gevangen’ blijft in een samenwerkingsverband.’

 

Gele kaart

Ter versterking van de positie van gemeenteraden wil Ollongren verder de mogelijkheid in de wet opnemen om (categorieën van) besluiten aan te wijzen, waar gemeenteraden eerst hun mening over moeten geven voordat het bestuur van de GR een besluit mag nemen. Mogelijk dat daar een facultatief herroepingsrecht aan wordt gekoppeld; een soort ‘gele kaart’. De minister wil daarnaast bekijken of er in de Wgr controle-instrumenten ontbreken, die de Gemeentewet nu wel kent. ‘Daarbij denk ik onder meer aan de bevoegdheden van een rekenkamer(commissie) en het (regionale) recht van enquête voor gemeenteraden gezamenlijk.’

 

Eigen opgaven

De Wgr zal in de toekomst meer ruimte bieden voor differentiatie en variëteit in de manier waarop de samenwerking wordt vormgegeven. Iedere regio heeft zijn eigen opgaven, cultuur en voorkeuren. ‘Als samenwerking zo kan worden georganiseerd dat deze optimaal aansluit bij de opgaven en cultuur in een regio, kan dat bijdragen aan zowel de effectiviteit van de gemeenschappelijke regeling, als aan de legitimiteit daarvan’, aldus de minister.

 

Conceptwetsvoorstel

De komende tijd wil Ollongren in gesprek met tien regio’s die problemen ervaren met de legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen. Die gesprekken moeten leiden tot concrete voorstellen om de legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen te versterken, binnen de kaders van het verlengd lokaal bestuur. Daarnaast wil de minister met raadsleden en wethouders uit verschillende regelingen in gesprek over ervaren belemmeringen bij regionale samenwerking. De opbrengst van deze pilots en gesprekken worden meegenomen bij de uitwerking van de maatregelen die Ollongren voor ogen heeft. Eind dit jaar komt ze een conceptwetsvoorstel tot wijziging van de Wgr.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
@Johan Weijland. Het is zo simpel dat jouw voorstel het besluitvormingsproces minimaal 3 - 6 maanden vertraagd. Dat moet je natuurlijk niet willen!
Door Johan Weijland op
Waarom niet simpelweg belangrijke besluiten voorleggen aan de deelnemende raden en bij meerderheid van stemmen van alle raden tezamen wel of niet aannemen? Dan moet een GR wel draagvlak creëren. Iets wat nu nog al eens "vergeten" wordt. Hoe simpel is dat?
Door H. Wiersma (gepens.) op
Voeg aan de WGR-indeling ook de waterschappen toe en breng de functie van de Eerste Kamer onder bij de Raad van State en opeens ontstaat een uiterst efficiënte bestuurlijke indeling. Uiteraard wel met minder leden voor zowel de nieuwe Kamer als voor de Tweede Kamer. De bolide van Max Verstappen is er niets bij!
Door Hylke ten Cate op
De WGR-indeling moet gewoon de nieuwe indeling van Nederland worden. Dan kunnen provincies en gemeenten vervallen. De Eerste Kamer wordt dan gekozen door die nieuwe WGR-reden..
Door Els Boers (auteur/adviseur) op
Jammer, dat de minister denkt dat aanpassen van wetgeving de 'klachten' verhelpen. Binnen de bestaande wet kan heel veel wat nu niet gebeurt. Eigen verantwoordelijkheid van de regeling én de deelnemende gemeenten zelf is het om de betrokkenheid van de gemeenteraden te vergroten. Dus niet weer voor regelen, maar door laten regelen. Ga aan de slag zou de reactie kunnen zijn op een ieder die klaagt!