of 59295 LinkedIn

Eerste Kamer is 'partijkartel op poten'

Schaf de Eerste Kamer toch gewoon helemaal af. Het is 'stratego voor partijbesturen', waar kiezers niets over te zeggen hebben. 'Dat wakkert anti-establishmentgevoelens aan, en terecht. Mensen vinden dat ze niets te zeggen hebben en dat klopt. Het is een partijkartel op poten.' Dat is de boodschap van Wim Voermans, hoogleraar Staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden.
11 reacties

Schaf de Eerste Kamer toch gewoon helemaal af. Het is 'stratego voor partijbesturen', waar kiezers niets over te zeggen hebben. 'Dat wakkert anti-establishmentgevoelens aan, en terecht. Mensen vinden dat ze niets te zeggen hebben en dat klopt. Het is een partijkartel op poten.' Dat is de boodschap van Wim Voermans, hoogleraar Staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden.

Twee dingen

Het probleem van de Eerste Kamer, zegt Voermans, is dat hij twee dingen tegelijk probeert te zijn: een juridische instelling die wetten test, en een politieke instelling waar gedebatteerd wordt. Maar daardoor is de Eerste Kamer geen van beide. ‘Ze hangen er een gordijn voor dat ze naar de kwaliteit van wetten kijken, maar er zitten maar weinig juristen in.’ De Eerste Kamer heeft dezelfde discussies en dezelfde verhoudingen als de Tweede Kamer. Een partij die in de Tweede Kamer tegen een wet heeft gestemd, omdat ze tegen de plannen is, zal in de Eerste Kamer niet ineens voor stemmen wanneer de tekst van de wet juridisch gezien klopt.

 

 

Nul controle

Op die discussies in de Eerste Kamer hebben burgers veel minder invloed. Partijen bepalen de kandidaten, partijpolitici kiezen de senatoren. ‘Als kiezer heb je nul controle. Je moet lid van een partij zijn om nog enige invloed uit te oefenen. Het is een feestje van partijen die geen leden meer hebben, want de partijen lopen leeg. Het is niet uit te leggen.’

 

Districtenstelsel

Voermans ziet twee mogelijke oplossingen. Als de Eerste Kamer politiek moet zijn, kan een districtenstelsel helpen. Inwoners van bijvoorbeeld Friesland kunnen dan rechtstreeks kiezen wie namens hun provincie naar Den Haag gaan om de regering te controleren. Of maak er een juridische instelling van, met rechters die getraind zijn om de kwaliteit van wetten te controleren. Voermans: ‘Dat heet een Constitutioneel Hof. Òf je doet politiek òf je doet het niet. Wij hinken nu op twee gedachten.’

 

Schade beperken

De Provinciale Staten stemmen op 27 mei voor de Eerste Kamer. Forum voor Democratie wordt vrijwel zeker de grootste partij in de senaat. De coalitie verliest de meerderheid, maar de partijen kunnen elkaar via strategisch stemmen wel helpen om de schade te beperken. Dat is te regisseren, maar het moet ook niet overschat worden, zegt Voermans. ‘Stel dat je als D66 tegen een Statenlid in Drenthe zegt: jij gaat SGP stemmen. Het kan zijn dat het Statenlid dan zegt: ben je helemaal van de ratten besnuffeld, we zijn meer dan stemvee. Daar is diplomatie van de hogere soort voor nodig.’

 

 

Terug naar school

Bovendien heeft elke partij eigen belangen. De partner van nu kan na de volgende Kamerverkiezingen de tegenstander zijn. Afspraken zijn beperkt houdbaar. Voermans: ‘Als je nu iets weggeeft en denkt dat je er later iets voor terug zal krijgen, moet je echt terug naar school.’ (ANP)

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Keijzer op
@jan

Onafhankelijke niet politieke betaalde deskundigen toevoegen aan de Tweede Kamer lost die toetsing ook op. Geen Eerste Kamer meer daar voor nodig.

Betreffende deskundigheid kan ook bij debatten ingeschakeld worden voor feiten controle of ongevraagd dat doen. Als ook de Tweede Kamer wordt gereduceerd tot 100 leden, kun je veel investeren in veel neutrale onafhankelijke deskundigheid.

De uitkomsten in de praktijk van besluiten worden weinig opgevolgd en getoetst door de Tweede Kamer.
Dus wat vaak voorspelbaar slecht gaat, duurt ook nog veel te lang. Correctie gebeurt in de regel pas bij ernstige incidenten.

De toegevoegde groep aan Tweede Kamer kan net als de Tweede Kamer ook wetten uit die Kamer teruggeven als niet haalbaar of betaalbaar etc., maar wellicht ook medewerkers hebben die bovengenoemde controle doen. Een ondergesneeuwde taak van Tweede Kamer leden. Zelfs Wouter Bos had meer dan 20 jaar terug daar al kritiek op geuit.

Voor de burgers zou dit vernieuwde systeem m.i. het vertrouwen vergroten en zij niet alsmaar voor de enorme gevolgen van geforceerde ideologische blunders in het huidige gedateerde systeem, moeten opdraaien.

De politieke versnippering en coalities als huidige met 4 partijen, verzwakt de bestuurbaarheid eveneens.

Apolitieke deskundigheid als onderdeel van de (tweede) Kamer houdt zowel kabinet en politieke partijen scherp en burgers hebben degelijk neutraal toezicht namens hun allen daarop als tweede apolitieke controlerende macht.

De Raad van Staten blijft het opperste orgaan.
Door doeterniettoe (-) op
Interessant idee om de Eerste Kamer of direct gekozen te laten worden (door burgers!) of te vervangen door een Constitutioneel Hof. Beiden zijn een oplossing voor de partijpolitiek en weinig democratische manier waarop Eerste Kamerleden nu worden gekozen.
Leuk en leerzaam als dit verder uitgewerkt zou worden.
Door Jan op
De Eerste Kamer moet m.i. wel blijven bestaan om de praktische en juridische haalbaarheid van wetten te toetsen. Maar dan wel rechtstreeks door de burgers gekozen, bijvoorbeeld twee jaar na de Tweede Kamerverkiezing. Dan wordt het geen preciese afspiegeling van elkaar. En alsjeblieft geen districtenstelsel. Dan gaan veel stemmen verloren, want alleen degene met de meeste stemmen komt dan in de Kamer. Al degenen die op de minderheid gestemd hebben, worden dan niet vertegenwoordigd. Bovendien leidt een districtenstelsel tot vriendjespolitiek voor het eigen district en wordt het algemeen belang dus minder gediend. De taak van de Eerste Kamer laten overnemen door de Raad van State is evenmin een goed idee, want die kan slechts adviseren. De Eerste Kamer kan wetten tegenhouden of ter correctie terugsturen.
Door Keijzer op
@Faber

De laatste zin lijkt mij een boute bewering! Het zijn vaak ook kopstukken van een partij met veel invloed in de partij!
Door Jan Jaap Faber (jurist) op
Dom populistisch geleuter. De Eerste Kamer zorgt voor meer continuïteit in het besluitvormingsproces en vele slechte wetten kunnen worden tegengehouden. In de tweede kamer geldt hetzelfde partijkartel en geldt dezelfde partijdiscipline. Vanwege de tijd die er tussen zit bij verkiezing tweede en eerste kamer, kan het e.e.a. erg verhelderend werken. Eerste Kamerleden zitten ook minder aan een partij vast dan Tweede Kamerleden.
Door WJB (adviseur) op
Geheel eens met het artikel. De Tweede Kamer heeft het politieke primaat, daar hebben we geen Eerste Kamer voor nodig, waarvan een groot aantal leden discutabele nevenfuncties hebben met niet verenigbare belangen. Denk hierbij aan die "keurige" mevrouw van de VVD die zich zelf en haar man opdrachten geeft, waarover ze een portefeuille heeft in de Eerste Kamer. Over corruptie gesproken! De Raad van State kan prima een (versterkte) rol van chambre de reflection vervullen. De taakverdeling tussen Tweede Kamer en Raad van State nog een keer staatsrechtelijk goed regelen en foetsie met die Eerste Kamer!!
Door Keijzer op
@van Klaveren
De Raad van State is het allerhoogste orgaan en blijft dat, zoals nu toch ook het geval is!

Al die partijpolitieke toestanden in 1ste kamer, plus dat er ook sprake is van enige lobby daarbij, omdat deel leden in een bepaalde grote sector ernaast werken, kun je m.i. beter wijzigen door een onafhankelijke deskundige groep over voorkomende zaken, aan de Tweede Kamer toe te voegen, waarop vanuit de kamer op ieder moment een beroep gedaan kan worden en voor burgers in elk geval onafhankelijke deskundigheid mee in het debat wordt geworpen, al op het moment dat die gevoerd worden in deze particratie, waaraan kamerleden zich dienen te conformeren, tegen de geest van de wet in.

Die onafhankelijke deskundigen dus leniger en sneller kunnen reageren. Dit dempt hopelijk die parlementaire showtjes en profilering acts en wordt het efficiënter. Er is meteen een toetsing over zaken die gedebiteerd worden als feiten door leden van de Tweede Kamer.

Door die feiten controle zal de dominant links georiënteerde media ook bij de les worden gehouden.
Door Spijker (n.v.t.) op
Voor het opheffen van de Eerste Kamer, maar ook van Provincies en Waterschappen, pleit ik al jaren. De functie van de Eerste Kamer kan worden overgenomen via wat aanpassingen bij de Raad van State. Wanneer staat er eens een nieuwe Thorbecke op?
Door Karel van Klaveren op
@Keizer: we hebben toch al een Raad van State? Is onafhankelijk en deskundig.
Door Joop (medewerker) op
Als we toch fijn bezig zijn, schaf dan de tweede kamer ook maar af in de huidige opzet. Het heeft niets meer van doen met democratie. Er wordt gekeken en gewerkt voor het stoeltje, daarna iets voor de partij met naar verhouding heel weinig leden. Wat het volk via de verkiezingen heeft gekozen komt niet in de kamer/kabinet, er wordt dan weer handjeklap gedaan in het torentje zonder dat de burgers daar invloed op hebben. En vervolgens krijg je als antwoord dat ze niet kunnen samenwerken met partij x om reden y. Verder liegt en bedriegt men dat het gedrukt staat. Denkt u dat ik een keuze heb op mijn werk met wie ik samen wil werken? En toch gaat dat altijd goed, dus wat zitten die amateurs in de tweede kamer dan te zeuren?