of 58952 LinkedIn

Burgerparticipatie is los durven laten

Justus Uitermark, hoogleraar Samenlevingsopbouw
Justus Uitermark, hoogleraar Samenlevingsopbouw

Gemeenten die burgerkracht aanmoedigen, kunnen niet verwachten dat burgers vervolgens precies doen wat er in de beleidsnota staat. Volgens bijzonder hoogleraar Samenlevingsopbouw, Justus Uitermark (35) moet zelforganisatie een zekere autonomie hebben en niet het  verlengstuk zijn van de overheid.

Kracht sociale verbanden
De jonge hoogleraar bekleedt de bijzondere leerstoel op de Erasmusuniversiteit Rotterdam en schreef hiervoor de oratie 'Verlangen naar Wikitopia'. Ideeën over een zelforganiserende stad die met behulp van eigen netwerken, zoals 'Wikipedia', haar samenleving vormgeeft. 'De kracht van onze sociale verbanden zal bepalen of onze kinderen worden opgevangen, of onze buurten veilig en leefbaar zijn en of onze ouderen kunnen rekenen op steunkousen. Zelforganisatie wordt van levensbelang en daarom kunnen we het maar beter nieuwsgierig zijn naar hoe het precies werkt,' concludeert hij in zijn oratie.
 
Strakke regie
De 'civil society' moet volgens de overheid een alternatief worden voor de huidige verzorgingsstaat. Alleen wil de overheid een strakke regie houden bij die zelforganisatie en dat is volgens Uitermark jammer. Overheden hebben volgens hem vaak verkeerde verwachtingen doordat nu vooral gekeken wordt waar zelforganisatie goed gaat. 'Zelforganisatie werkt soms wel en soms niet. Waarom moet het ene buurthuis sluiten en maakt het andere met behulp van bewoners een doorstart? Burgers kun je niet standaardiseren, initiatieven ontstaan soms wel, soms niet.'
 
Niet gelijkwaardig
'De overheid als partner' is een populaire kreet om burgerparticipatie te promoten. Volgens de onderzoeker is dit geen goed uitgangspunt. 'Je kunt niet zeggen dat de overheid een gelijkwaardige partner is voor burgers. De overheid heeft een enorm apparaat tot haar beschikking en burgers niet. Die relatie is per definitie in onbalans.'
 
Kerntaken overheid
Uitermark gelooft meer in politieke beslissingen en zelforganisatie buiten de staat en de markt om. 'Burgers zijn tot veel in staat, maar je moet de realiteit niet mooier maken dan hij is. Focus je als gemeente op je kerntaken. En accepteer dat wanneer je zaken uit handen geeft, het niet altijd gaat zoals je wilt of zoals het in je beleidsplan staat. En soms gebeurt het gewoon niet.'

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Marcel Pelzer (zzp & vrijwilliger www.tegenprestatiebaan.n.) op
Zelforganisatie en eigen kracht vraagt om een empowerend beleid met kaders, ondersteuning en deskundigheid. De overheid kan door dit proces te faciliteren voldoende sturing geven en het lerend vermogen stimuleren. Participerend ontdekken!!
Door Simon Henk Luimstra (beleidsadviseur leefbaarheid) op
@ Jaap: Over die generatie ambtenaren die niet kunnen loslaten. Mijn indruk is dat die wel willen. Ze zitten gevangen in 'evidence-based-aanpakken' en te sturende politici. Een andere overheid is een overheid die minder gelooft in een maakbare samenleving, die dat adagium durft los te laten, eigen acties veelvuldig baseert op initiatieven van anderen en dan 'liefdevol verwaarloost' (Evelien Tonkes).
Vooral onderzoekers van subsidieverstrekkende instanties snappen dit niet (en wijzen dus subsidieverzoeken af).
Door Peter Flohr (onderzoeker en lokale politicus) op
Boodschap voor lokale politici: zet in op het stimuleren en versterken van het zelforganiserend vermogen van inwoners. Zorg dat de overheid er is om juist op dat vlak duwtjes in de rug te geven, indien nodig.

Boodschap voor onderzoekers: Doe zelf mee met zelforganiserende groepen waar je affiniteit mee heb en ervaar hoe ingewikkeld, informatief en dankbaar werk dat is. Participerend onderzoek noemden we dat toch?
Door Jaap van Velzen (adviseur) op
Duidelijk verhaal. Participeren is ergens aan mee doen, er deel van uitmaken. Daar gaat nog wel een generatie van ambtenaren overheen voordat het zover is. Tot nu toe betekent loslaten door de overheid vooral het aanscherpen van de burokratie om die losgelaten activiteiten te bewaken.