of 59345 LinkedIn

Burgemeester pleit voor 100.000+ gemeenten

Burgemeester Pieter Broertjes (Hilversum) roept het kabinet op tot een drastische vernieuwing van het politieke bestuur. Flink grotere autonomie voor gemeenten, de mogelijkheid om tussentijds gemeenteraadsverkiezingen uit te schrijven en een door de gemeenteraad benoemde burgemeester. Dat zijn een aantal ideeën die Broertjes opperde tijdens de Ben Pauw lezing voor bestuurders, lobbyisten en journalisten in Den Haag.

Burgemeester Pieter Broertjes (Hilversum) roept het kabinet op tot een drastische vernieuwing van het politieke bestuur. Flink grotere autonomie voor gemeenten, de mogelijkheid om tussentijds gemeenteverkiezingen uit te schrijven en een door de gemeenteraad benoemde burgemeester.

 

Dat zijn drie van de zeven ideeën die Broertjes opperde tijdens de Ben Pauw lezing voor bestuurders, lobbyisten en journalisten in Den Haag. Hij doet zijn oproep op grond van zijn eigen ervaringen in ‘het woud van regels en procedures.’  Volgens Broertjes raken mensen de draad kwijt in dat woud. ‘Niet alleen burgers maar ook bestuurders.’

 

Opheffen gemeenschappelijke regelingen

Broertjes pleit voor volwassen, herkenbare regiogemeenten van ‘minstens 100.000 inwoners’ die op lokaal niveau de enige bestuurslaag zouden vormen. Die grote gemeenten kunnen meer en zouden dan ook meer moeten mogen. Dan zijn ook constructen als de gemeenschappelijke regelingen niet meer nodig, die hij als ‘gebrekkig democratisch gelegitimeerde bestuurlijke constructies’ betitelt.

 

Tussentijdse raadsverkiezingen

Broertjes stelt verder voor de gemeenteraadsverkiezingen los te koppelen van een uniform geldende landelijke datum. ‘Dat kan eenvoudig door gemeenten zelf verkiezingen uit te laten schrijven bij een lokale bestuurscrisis’, zegt hij. Belangrijke bijvangst is dat het ‘vervuilende karakter’ van al die verkiezingen als graadmeter voor de landelijke politiek dan uit beeld raakt.

Kleinere gemeenteraden zijn daarbij wel een voorwaarde, waarbij hij denkt aan één raadslid per 4.000 inwoners met een maximum van 40 raadsleden. ‘Een gemeente van meer dan 100.000 inwoners krijgt dan 25 raadsleden. Dat zijn er nu 39, en boven 200.000 inwoners zelfs 45.’

 

Raad kiest en benoemt burgemeester

De positie van de burgemeester zelf mag anders. ‘Laten we een einde maken aan de spagaat dat de burgemeester zowel voorzitter van het college is als voorzitter van de gemeenteraad. Die rollen verhouden zich niet met elkaar omdat de raad, met name in zijn controlerende functie jegens het college, weinig heeft aan een voorzitter die boegbeeld is juist van dat college.

Ten tweede is de praktijk dat de raad via een sollicitatieprocedure de burgemeester kiest maar formeel niet verantwoordelijk is voor diens benoeming. Dat maakt de wereld ingewikkeld en diffuus. Niet alleen de keuze, maar ook de benoeming kan aan de raad worden overgelaten, stelt Broertjes.

 

Termijn van vijf jaar

De huidige bevoegdheden van de burgemeester zouden bij het college gelegd kunnen worden, waarbij de burgemeester eerst verantwoordelijk en eerst aanspreekbaar blijft voor de uitvoering ervan. Broertjes: ‘Het geeft de burgemeester een volwaardige portefeuille en de raad de mogelijkheid de burgemeester via gebruikelijke politieke mechanismen af te rekenen op zijn functioneren. De kans op een burgemeester afkomstig uit de lokale politiek neemt er aanzienlijk door toe – wat goed is voor het functioneren van de lokale democratie.’ Het verdient verder de aanbeveling zijn termijn en die van de raad gelijk te trekken. ‘Dat mag van mij vijf jaar worden, dat brengt meer rust in het gemeentebestuur.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
"In het woud van regels en procedures raken mensen de draad kwijt" aldus Broertjes. Dat pleit eerder voor kleinere dan voor grotere gemeenten.
Door Jantje op
Dat er wijzigingen mogelijk zijn en misschien goed zouden zijn, vind ik ook maar laten we eerst kijken wat democratischer is. Een grote gemeente, zeker als er een aantal van de huidige gemeenten worden samengevoegd, zorgen dat het bestuur verder van de mensen af staat. Dat maakt democratisch gehalte lastiger. Afschaffen van de burgemeester vind ik een interessant en leuk idee. Dat het college zelf een voorzitter kiest is inderdaad beter. Laat een clubje mensen hierover verder denken hoe het beter zou kunnen maar laat dat clubje niet uit huidige ministers, burgemeesters of wethouders bestaan.
Door borgemeester op
Waarom schaalvergroting de lokale democratie zou versterken wordt nergens onderbouwd, waarschijnlijk omdat er geen steekhoudende argumenten zijn.
Door August Biels (gewezen ICT ambtenaar) op
Eens met Broertjes: het is hoog tijd dat de democratie op lokaal niveau aangepast wordt aan de eisen van de tijd.

Maar of die merkwaardige en niet door enig argument ondersteunde 100.000-gemeente dat nou moet worden? Met een kleinere raad ook nog? Dat wordt een verdere beperking van de lokale demoocratie.
Mij lijkt dat de bestuurlijke en politieke eenheden eerder kleiner moeten (25-30 duizend), en dat er regionale uitvoeringsdiensten moeten komen met zo'n 10-15 gemeenten als opdrachtgever. dat geeft de uitvoerende diensten de slagkracht van een gemeente met 300/450 duizend inwoners. Zo breng je de democratie naar de burgers, en bereik je voor de bedrijfsvoering de gewenste schaalgrootte.

De vaste verkiezingsdatum opdoeken lijkt me ook uitstekend, deels omdat dan het effect van 'landelijke toetssteen' eindelijk verdwijnt, maar ook omdat het de ruimte vrijmaakt voor tussentijdse verkiezingen bij een bestuurlijke crisis.

De burgemeester kan eigenlijk gewoon worden afgeschaft. Het is een erfenis van een paternalistische rijksoverheid die via de benoemingen een vinger in de pap wil houden. De raad kiest zichzelf een voorzitter, naar analogie van de Tweede Kamer, en stelt een college samen dat zichzelf een voorzitter kiest. Dan vemijden we ook allerlei gekonkel en gehannes met de gekozen burgemeester.

De termijn van vier jaar is duidelijk tekort, iedere leerling ambtenaar der derde klasse kan je vertellen dat je in vier jaar nauwelijks iets kunt bereiken of veranderen. Zes jaar lijkt me een betere termijn, zeker als er de ruimte komt om tussentijds (voor de raad) in te grijpen in colleges, of bij zware crises tussentijds verkiezingen uit te roepen.

Het enige probleeem dat er bij dit soort oplossingen speelt is dat er politici met lef voor nodig zijn. Die het aandurven de macht van de pluchklevers en de gevestigde partijen aan te pakken. Waar we die vandaan moeten gaan halen? Ik weet het niet.....
Door Harry Staring (Fractieleider) op
Nu nog een doortastende regering die de gemeentes b.v. tot 5 jaar geeft dit vrijwillig te organiseren en het daarna een verplichte aanwijzing geeft