of 59250 LinkedIn

Blijf cdk benoemen bij Koninklijk Besluit

De commissaris van de koning (cdk) moet ook na deconstitutionalisering van de benoemingswijze uit de Grondwet worden benoemd bij Koninklijk Besluit. Dat betoogt Joop van den Berg in een essay, dat in opdracht van de Kring van commissarissen is geschreven.

De commissaris van de koning (cdk) moet blijvend worden benoemd bij Koninklijk Besluit. Gezien onder meer de rijkstaken die een cdk heeft, liggen rechtstreekse verkiezingen door Provinciale Staten niet voor de hand. Overwogen kan worden Provinciale Staten een vetorecht te geven.

Andere aanstellingswijze

Dat betoogt Joop van den Berg, emeritus hoogleraar aan de Universiteiten van Leiden (parlementaire geschiedenis) en Maastricht (parlementair stelsel) in zijn essay over commissaris en constitutie. De taken van een cdk zijn wezenlijk anders dan die van een burgemeester en vragen om een andere aanstellingswijze. Daar wordt bij het wetsvoorstel tot deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de commissaris van de koning en van de burgemeester geen rekening gehouden, maar dat zou wel moeten, vindt Van den Berg. Het ambt van commissaris van de koning heeft zijn eigen karakter en opdracht. Een cdk is geen burgemeester van de provincie. Het essay wordt maandagmiddag overhandigd aan minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren. Het is geschreven in opdracht van de Kring van commissarissen. De cdk's onderschrijven in hoofdlijnen het betoog van Van den Berg.

 

Veto

Bij de benoeming van de cdk bij Koninklijk Besluit (KB) zal, net zoals nu gebeurt, een vertrouwenscommissie vanuit Provinciale Staten betrokken moeten worden. ‘Die raadpleging zou moeten gaan over het profiel van de commissaris, dat per provincie immers kan verschillen, en over een beperkt aantal personen door de minister bij de commissie aan te dragen’, schrijft Van den Berg. Overwogen kan worden de Staten een recht van veto te geven. Zo’n recht hebben de Staten nu niet. ‘Aan de Staten kan immers geen commissaris worden opgedrongen, maar een volledig vrije keuze van een ambtsdrager met belangrijke rijkstaken – zoals de beoordeling van de kwaliteit van burgemeesterskandidaten – ligt evenmin voor de hand.’

 

Deconstitutionalisering

Aanleiding voor het essay is de behandeling van de Eerste Kamer tot deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de commissaris van de koning en van de burgemeester. Als de benoeming van beide gremia uit de Grondwet worden gehaald, wordt daarmee de weg vrijgemaakt voor een andere benoemingswijze. Naar verwachting wordt het wetsvoorstel voor de zomer plenair behandeld. De kans is groot dat een meerderheid van de Eerste Kamer zal instemmen met het wetsvoorstel, verwacht Van den Berg.

 

Wachter rechtstaat

‘Dat zou echter niet moeten betekenen dat voor het ambt van commissaris dezelfde wettelijke consequenties worden getrokken als reeds jaren voor de burgemeesters worden bepleit.’ Daarbij doelt hij op de ideeën die leven om de burgemeesters rechtstreeks door de raad of door de bevolking te laten kiezen. ‘Gelet op de aard van zijn ambt ‘tussen de overheden in’ als bemiddelaar, af en toe als arbiter en als wachter bij de rechtsstaat, derhalve als het ‘bestuurlijke kraakbeen’ bij uitstek, ligt net als bij de rechterlijke macht verkiezing, rechtstreeks of door de staten, niet in de rede. De commissaris kan het beste blijvend worden benoemd bij KB.’

 

Burgemeestersbenoeming

Los van de andere taken die een cdk heeft ten opzichte van de burgemeester, is er volgens Van den Berg nog een andere reden om de benoemingswijze van de cdk niet via verkiezingen te laten verlopen. De cdk zal mogelijk ook in de toekomst een rol blijven spelen in de benoeming van burgemeesters. Ook al wordt de kroonbenoeming voor burgemeesters uit de Grondwet gehaald, het is nog niet duidelijk wat daarvoor in de plaats komt. ‘De procedure kan zelfs identiek blijven aan de huidige’, aldus Van den Berg.

 

Integriteit

Maar ook als later wordt besloten tot benoeming van de burgemeester door de gemeenteraad, dan nog heeft de cdk een rol. ‘De commissaris zou kunnen worden belast met de bevoegdheid de integriteit en bestuurlijke kwaliteit van kandidaten te beoordelen, bij voorbeeld met behulp van AIVD-onderzoek of gebruikmaking van de Wet Bibob.’ Tevens zou wettelijk kunnen worden vastgelegd dat de commissaris toeziet op het verloop van de burgemeestersverkiezing, ‘eventueel voorzien van een bevoegdheid tot schorsing van de burgemeestersverkiezing.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door loekoek (vm jur.medew/gsd) op
@Sybren Singelsma. Lees ook.
https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-org …
Onze benoemde burgemeesters vinden het wat prachtig om hier bij te zijn.
De vergelijking met Frankrijk is voor Nederland toch echt meer een ver van mijn bed show dan een eventuele vergelijking met Duitsland. Gevoelsmatig zowel als qua ligging, ligt Duitsland denk ik mijlen voor op La douce France.
Overigens vind ik uw opmerking " In Nederland worden rijkstaken-steeds meer-vermengd met de lokale democratie. Dan wordt een belangenconflict ingebouwd" twijfelachtig.
Zodra Rijkstaken zijn overgedragen (neem de decentralisaties Zorg en Welzijn) dan behoort de lokale democratie dat te regelen. Er is geen voorbehoud en er is voor veel wetgeving daarnaast sprake van delegatie (geen mandaat). Niet voor niets dat er in overheidsland wordt gesteld dat het Rijk zaken over de schutting gooit. Dat zeg je niet zomaar.

"Het wordt tijd dat het Rijk erkend dat lokale democratie volwassen is." , stelt u.
Het is niet zo erg belangrijk of het Rijk dat erkent. Het Rijk is door bepaalde grote(re) gemeenten soms gewoon voor het blok gezet; een vb. uitgeprocedeerde asielzoekers.
Het Rijk haalt ze, al dan niet in opdracht van de EU, binnen en is kennelijk niet in staat om zaken af te ronden (al dan niet tegen gewerkt door de "lokale democratie" of zelfs maar medewerking van de EU..

Als er geen vernieuwing van ons systeem plaats vindt dan zal de burger (misschien is dat trouwens wel een wensdroom) zich steeds meer afwenden. De legitimiteit van het bestuur komt op termijn steeds meer onder druk.
Daarom kan ik me goed vinden in de korte en krachtige mening van Adriaan (onder uw bijdrage).
Door Sybren Singelsma (ambtenaar EU) op
op zichzelf is de redenering logisch. De reden dat de uitkomst-een niet directe verkiezing van de commisssaris-knelt, is dat het systeem onlogisch is. In Frankrijk worden de gedeconcentreerde rijkstaken uitgevoerd door een prefect, de vertegenwoordiger van de staat. In Nederland worden rijkstaken-steeds meer-vermengd met de lokale democratie. Dan wordt een belangenconflict ingebouwd. Dan komen er ook uitvoeringsorganisaties-gemeenten- dievolgens veel burgers te groot zijn om een juiste band met die eenheid te ontwikkelen. Nederland is het einge land ter wereld waar burgemeesters en voorzitters van parlementen worden benoemd, en niet gekozen. De oplossing is het weghalen van rijkstaken uit de portfeuille van commissarissen en burgemeesters. In deze digitale wereld is het niet meer nodig dat deze ambtsdragers ter plekke toezicht houden-controleren zeggen sommigen- op wat de gekozenen zoal doen. Het wordt tijd dat het Rijk erkend dat lokale democratie volwassen is.
Door Adriaan op
Al die Commissarissen van de Koning, dat zijn de provinciale zetbaasjes van de regering. Hun belangrijkste taak is het onder controle houden van de burgemeestersbenoemingen.

Heeft u zich wel eens afgevraagd waarom er nog steeds geen PVV of SP-burgemeesters zijn? Ondanks dat deze partijen al vele jaren bestaan? Wel, dat is omdat de Cdk-ers hun sollicitatiebrieven in de papierversnipperaar gooien.

Maakt niet uit hoe ze heten: Paas, Brok, Klijnsma, Staal, Cornielje, Van Beek, Remkes, Smit, Polman, Van der Donk of Bovens, het is 1 pot nat. Allemaal met 1 doel op pad gestuurd door de Minister van BiZa: zorg dat het partijkartel in stand blijft.
Door H. Wiersma (gepens.) op
Iedere slager wil zijn eigen vlees wel keuren. Uiterst
merkwaardig dat dit soort externe rapportages worden opgesteld. Wie betaalt eigenlijk deze subjectieve rapporten? Toch niet de burger hè? We zitten al jaren te wachten op objectieve rapporten van de commissie voor de bestuurlijke vernieuwing en van BiZa zelf.
Door p op
Een helder betoog van de CdK's, maakt meteen duidelijk waarom vanuit democratisch oogpunt hun positie onhoudbaar is
Door loekoek (vm jur.medew/gsd) op
Het is geschreven in opdracht van de Kring van commissarissen. De cdk's onderschrijven in hoofdlijnen het betoog van Van den Berg.
Hoe luidde de opdracht?
Waarom zou de CdK door PS moeten worden gekozen?
Eerder gaf ik aan dat de burgers dit ook kunnen. Voorts heeft de CdK toezicht op de gemeente incl. de burgemeester. Dus de piramide is nog steeds compleet.
Dit lijkt op halsstarrig vasthouden aan de baantjesmachinerie. Net zoals burgemeesters niets zien in gekozen burgemeesterschap (03-10-2017).
Vernieuwing lijkt zo op vernieling. De "terreur van ons kent ons" geeft geen duimbreed toe.