of 63428 LinkedIn

Beknotten advisering ambtenaren uit den boze

Voor rijksambtenaren moet veiligheid en ruimte worden gewaarborgd, nu vanaf 1 juli beslisnota’s actief openbaar worden gemaakt. Ook als het gaat om kritische of afwijkende adviezen. Het kabinet en de Kamer zijn daar beiden verantwoordelijk voor. Ambtenaren moeten zich niet geremd voelen om hun advies op papier te zetten.

Ambtenaren moeten zich niet geremd voelen hun advies op papier te zetten. Ook als het gaat om kritische of afwijkende adviezen. Nu vanaf 1 juli beslisnota's door het kabinet actief openbaar worden gemaakt, moet de veiligheid en ruimte voor rijksambtenaren worden gewaarborgd. Het kabinet en de Kamer zijn daar beiden verantwoordelijk voor. 

Beleidslijn

Dat stellen minister Ollongren en staatssecretaris Knops van Binnenlandse Zaken in de (concept)beleidslijn actieve openbaarmaking nota’s. Vanaf 1 juli wordt een (beperkt) aantal beslisnota’s, waarop het kabinet besluiten baseert, actief openbaar gemaakt. Ambtenaren moeten zich ervan bewust zijn dat hun stukken ‘op enig moment openbaar zullen worden gemaakt’, aldus de beleidslijn die naar de Kamer is gestuurd.     

 

Open adviseren

Dit mag er echter niet toe leiden dat ambtenaren zich ‘professioneel beknot of beperkt voelen in wat zij op papier zetten’. Ze moeten open blijven adviseren. Relevante afwegingen moet worden opgeschreven, ook over gevoelige onderwerpen. Ambtenaren moeten professioneel blijven, ook nu zijn adviezen openbaar worden. ‘Scenario’s en alternatieven dienen te worden benoemd, net zoals risico’s en beheersmaatregelen’, aldus de beleidslijn.

 

Tegenspraak

Interne tegenspraak moet door ministers en staatssecretarissen worden gerespecteerd ‘als een belangrijk onderdeel van goed en behoorlijk bestuur’, benadrukken Ollongren en Knops. Ambtenaren moeten zich niet gehinderd voelen door ‘politieke of gangbare standpunten’. Managers en leidinggevenden moeten hen daarin steunen, ook als ambtenaren ‘onverhoopt toch in het maatschappelijke of parlementaire debat ‘in de wind’ komen te staan’. Bestuurlijke rugdekking is dan een must. Ambtenaren adviseren; bewindspersonen nemen het uiteindelijke besluit en zijn daar verantwoordelijk en aanspreekbaar voor.

 

Mond snoeren

Een krappe meerderheid van de rijksambtenaren (51 procent) is voor actieve openbaarmaking van de ambtelijke afwegingen waarop een kabinetsbesluit is gebaseerd. Dat bleek eerder dit jaar uit onderzoek van Binnenlands Bestuur in samenwerking met FNV Overheid, toen het demissionaire kabinet had besloten vanaf 1 juli onderliggende stukken van ambtenaren, waarop het besluit is gebaseerd, actief openbaar te gaan maken. Zowel voor- als tegenstanders gaven in dat onderzoek aan dat ambtenaren terughoudend zullen worden bij het opstellen van adviezen. Ook leefde er de vrees dat kritische ambtenaren de mond zullen worden gesnoerd en op een zijpad gerangeerd. Als tot actieve openbaarmaking wordt besloten, moet de anonimiteit van ambtenaren worden gewaarborgd, stelde een aantal. Daaraan wordt in ieder geval tegemoetgekomen. ‘Namen, functies en contactgegevens van ambtenaren worden niet opgenomen op de openbaar te maken nota’s’, aldus de beleidslijn.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
Pakweg 20 jaar geleden werd bij (sommige) gemeenten op de beslisnota's aangegeven of deze wel dan niet geschikt waren voor openbaarheid. Gewoon simpel door aankruisen: openbaar ja/nee. Niet openbaarmaking moest uiteraard worden toegelicht met de reden.
Bij het Rijk doen ze er wel erg lang over om 'een wiel' uit te vinden voor zelf opgestelde wetgeving.
Door prof dr G H Addink (hgl bestuursrecht en goed bestuur (em)) op
Het lijkt er op dat BZK nog niet voldoende op de hoogte is van de huidige inzichten met betrekking tot goed bestuur. Immers het concept van goed bestuur omvat de beginselen van behoorlijk, transparant, participatief, effectief, verantwoordend en mensenrechtenbestuur. Zie Good Governance: Concept and Context (OUP 2019). Dat heeft alles te maken met een nieuwe bestuursstijl.en dat heeft consequenties ook in de relatie tussen ambtenaren en verantwoordelijke bestuursorganen. Angst en onzekerheid die spreekt uit de opgenomen ambtelijke reacties past evenmin bij de nieuwe bestuursstijl. Ik denk dat het Nederlands ambtelijk apparaat voldoende kwaliteit heeft om op een volwassen wijze die bestuursstijl mede vorm en inhoud te geven.
Door de vries (ambenaar (niet rijks)) op
Ik voorspel u: zodra de eerste adviezen van ambtenaren de afwijken van het besluit van de minister openbaar worden gaat de oppositei in de Tweede Kamer los. Die tegen-adviezen zullen tegen de minister in stelling gebracht worden. Wat er dan gaat gebeuren is ook voorspelbaar: de ambtenllijke adviezen zullen in toenemende wijze op uiteindeijke besluit gebaseerd worden (ja, u leest het goed, het advies gaat zich voegen naar besluit ipv andersom). Weg is de onafhankelijke advisering, welkom de gepolitiseerde ambtelijke dienst.
Door Onderzoeker op
"Bestuurlijke rugdekking is een must". Als die rugdekking net zo stevig is als de door medewerkers van de Belastingdienst ervaren rugdekking, vrees ik het ergste.

Zie wat daarover in november geschreven is door de Personeelsraadspersonen Belastingdienst:
"Het ervaren ontbreken van rugdekking is problematisch geworden, niet alleen voor direct betrokken medewerkers maar veel breder binnen de organisatie. De betrokkenen groeien zienderogen uit elkaar en dreigen niet meer met elkaar in verbinding te staan of te willen staan. Wanneer onderdelen van het overheidsapparaat op belangrijke punten en momenten elkaar niet ontmoeten of erger, niet willen ontmoeten, is dat een belemmering voor een doelmatig en zorgvuldig handelen van de overheid, kortom voor de goede gang van zaken."

Bron: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporte …

Vacatures

Van onze partners