of 59147 LinkedIn

Het nemen van innovatierisico’s

Het nemen van innovatierisico’s. Om te innoveren móet je risico’s nemen, anders innoveer je niet.
Universiteit Twente Reageer

Met zekerheid in onzekerheid: over innovatie en het nemen van innovatierisico’s. Om te innoveren móet je risico’s nemen, anders innoveer je niet.

Afscheid hoogleraar Risicomanagement

Na een lange, succesvolle loopbaan neemt hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement prof. dr. ir. Joop Halman officieel afscheid van de Universiteit Twente. In zijn afscheidsrede ‘Met zekerheid in onzekerheid: over innovatie en het nemen van innovatierisico’s’ op 19 oktober as. blikt hij terug op zijn carrière en reflecteert hij op zijn vakgebied. Als voorproefje een interview met deze bevlogen hoogleraar.

 

           

Het is belangrijk te weten welke issues er echt toe doen; die zijn belangrijk voor het beheersen van de risico’s en het veiligstellen van de toekomst.

De rest niet.

Prof. dr. ir. Joop Halman, hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement

 

Managen van risico’s innovatieprojecten

De hoogleraar met Antilliaanse roots heeft er nooit een geheim van gemaakt: in innovatie schuilt een grote paradox. Toen hij, na een studie Bouwkunde en Bedrijfskunde in Delft en een baan als hoofingenieur bij de Dienst van Openbare Werken op Curacao en bij de Rijksgebouwendienst in Arnhem uiteindelijk aan de TU in Eindhoven een start maakte met zijn wetenschappelijke carrière, stelde hij grote industriëlen de vraag: ‘Waar lig je ’s nachts wakker van?’ Deze vraag stelde hij in het kader van zijn onderzoek naar innovatie. ‘Een vaak gegeven antwoord was: “Het managen van de risico’s in mijn innovatieprojecten. Om te innoveren móet ik risico’s nemen, anders innoveer ik niet. Maar als ik te veel risico’s neem, mislukt mijn innovatieproject. Wat is een acceptabel niveau van risico in een innovatieproject?”. Deze paradox sprak mij aan’, aldus Halman.

 

Risico’s voorspellen

Het onderzoek luidde het begin in van een grootse carrière op het gebied van innovatie en risicomanagement. Zo ontwikkelde Halman voor Philips een Risicodiagnosemethode (RDM); dit is een methode die de kansen op succesvolle innovatie aanzienlijk vergroot. De methode werd succesvol uitgebreid naar andere branches en bijvoorbeeld wereldwijd bij Unilever toegepast. 

 

        

Als je maar in een vroegtijdig stadium van het project de potentiële risico’s systematisch in kaart brengt

Prof. dr. ir. Joop Halman, hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement

 

Met de methode verdeelt Halman risico’s onder in vier categorieën, afhankelijk van de frequentie van voorkomen en de wijze van besluitvorming.

 

Vorstverletdagen

Halman: ‘Een voorbeeld van een “frequent voorkomend” verschijnsel waarvoor een “onherroepelijk besluit” genomen moet worden is het door de aannemer in de begroting op te nemen aantal vorstverletdagen. Bij het vaststellen van het aantal op te nemen vorstverletdagen in zijn begroting kan de aannemer terugvallen op de verzamelde statistische data uit het verleden over het weer in Nederland. De aannemer kan het aantal te verwachten vorstverletdagen overnemen, maar hij kan ook kiezen voor een hoger aantal vorstverletdagen – wanneer hij verwacht dat het in tegenstelling tot de voorgaande jaren wel een strenge winter zal worden – of juist voor een lager aantal vorstverletdagen – wanneer hij bijvoorbeeld verwacht dat met de opwarming van de aarde ook het aantal vorstdagen lager zal uitvallen. Nadat hij de aannemersbegroting heeft ingediend, kan hij niet meer op zijn gemaakte keuze terugkomen.

 

Russian roulette  

Een ander voorbeeld is dat van Russian roulette. Je hebt bij het overhalen van de trekker van het pistool een kans van een op de zes om heel rijk te worden, maar het kan ook zijn dat je overlijdt. De genomen beslissing is ook in dit geval onherroepelijk. In tegenstelling tot Russian roulette en het aantal vorstverletdagen in een aannemersbegroting, is het mooie aan innovatieprojecten dat het uiteindelijk resultaat in grote mate wél beïnvloedbaar is, als je maar in een vroegtijdig stadium van het project de potentiële risico’s systematisch in kaart brengt. Dan heb je ook nog voldoende tijd om voor de geïdentificeerde risico’s passende oplossingen te bedenken.’

 

        

Wil je blijvend innoveren en de financiële risico’s beperkt houden, dan is modulair werken een vereiste.

Prof. dr. ir. Joop Halman, hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement

 

Projectoverstijgend denken

Vijftien jaar geleden kwam Joop Halman naar de Universiteit Twente. ‘Ik wilde de mogelijkheden verkennen om de bouwbranche innovatiever te maken, want van oudsher is deze vrij conservatief’, vertelt hij. ‘De sector was in die tijd nog sterk prijsbepaald en dacht niet genoeg projectoverstijgend. Maar om innovatief te zijn, moet je durven te investeren en verder kijken dan alleen het project van dat moment. De industriële sector werkt al langer projectoverstijgend, op een modulaire manier met standaardelementen waarop je naar behoefte kunt variëren om het product op de consument toe te snijden. Neem bijvoorbeeld de auto-industrie. Merken als Volkswagen, Seat en een Skoda komen in principe allemaal van dezelfde band rollen als het gaat om de motor en de carrosserie, maar zijn verschillend in de afwerking om zo verschillende doelgroepen te kunnen bedienen. Wil je blijvend innoveren en de financiële risico’s beperkt houden, dan is modulair werken een vereiste. De bouw wordt gelukkig steeds innovatiever, wat ook wel moet gezien onze klimaatdoelstellingen. Daarom nemen ontwikkelingen zoals circulariteit een hoge vlucht. We kunnen niet meer heen om het hergebruik van onderdelen.’

 

Overheid moet sturen op innovatie

Maar er is meer nodig voor de bouw om blijvend innovatief te worden, stelt Halman. ‘Overheden moeten veel meer sturen op innovatie.

 

        

Daag marktpartijen uit om innovatieve concepten te ontwikkelen.

Prof. dr. ir. Joop Halman, hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement

 

Bijvoorbeeld in aanbestedingen bij grote bouw- en infrastructurele projecten. Als je in aanbestedingen een innovatieve aanpak net zo zwaar of misschien zelfs zwaarder laat meewegen in de gunning dan de prijs, worden marktpartijen uitgedaagd om innovatieve concepten te ontwikkelen. Mooi voorbeeld is de bouw van een brug in de gemeente Hengelo afgelopen jaar, waarvoor ik in de aanbestedingscommissie zat. Bouwbedrijven kregen de opdracht om na te denken over een innovatief, duurzaam ontwerp. Daar konden ze veel punten op scoren. Een bouwbedrijf dat zonnepanelen in het wegdek had ontworpen waarmee de brug zichzelf kan verlichten, heeft uiteindelijk de aanbesteding gewonnen. Innovatie in bouw en infrastructuur richt zich nu steeds meer op slimme, duurzame oplossingen.’  

 


Masterclass Risicomanagement in de publieke sector

Innovatie sturende overheid. 

Bekijk masterclass


 

Ecosysteem van bedrijven

Om definitief de sprong naar duurzaamheid te kunnen maken, is het volgens Halman noodzakelijk om niet meer zozeer in objecten te denken, maar in functionaliteiten. ‘In de toekomst zullen we steeds meer toegaan naar het vervullen van een behoefte – aan een werkplek die goed verlicht is bijvoorbeeld – in plaats van naar een kantoor van 1.000 m2 langs de A12. Wil de bouwwereld voldoen aan de behoeften die voortkomen uit dit functionaliteitsdenken, dan is het nodig dat bedrijven als het ware een “ecosysteem” vormen. Daarmee bedoel ik dat ze zodanig met elkaar samenwerken, dat ze complementair aan elkaar zijn en ze de hele cyclus van ontwerpen, uitvoeren, onderhouden, upgraden en afbreken samen kunnen vormgeven. Dit vraagt om stabiele relaties met elkaar, zodat het bouwen goedkoper, efficiënter en kwalitatief beter wordt.’

 

        

De maatschappij wordt steeds complexer, maar dat moeten we niet met complexiteit beantwoorden.

Prof. dr. ir. Joop Halman, hoogleraar en wetenschappelijk programmaleider Master Risicomanagement

 

Beheersen van risico's

Joop Halman is er trots op dat hij als Wetenschappelijk Programmaleider een rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van de Master Risicomanagement aan de Universiteit van Twente. ‘Het is de enige masteropleiding in Nederland die risicomanagement op een multidisciplinaire manier benadert: niet alleen technische aspecten van risicomanagement komen aan bod, maar ook psychologische, organisatorische en sociologische. Alle faculteiten werken eraan mee.’ Voor wat de betreft de toekomst van het vakgebied is Halman helder. ‘De maatschappij wordt steeds complexer, maar dat moeten we niet met complexiteit beantwoorden. Het gaat erom dat je als organisatie tot een aantal simpele regels komt waarmee je de risico’s kunt beheersen. Je kunt je als organisatie bijvoorbeeld afvragen: “Als het misgaat, besta ik dan nog?” Het is belangrijk te weten welke issues er echt toe doen; die zijn belangrijk voor het beheersen van de risico’s en het veiligstellen van de toekomst. De rest niet.’

 


Master Risicomanagement

Risicomanagement op een multidisciplinaire manier benaderen?

Bekijk master


Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Afbeelding

 

 

 

 

 

 

Email: 

Professional-learning@utwente.nl

Website:  www.utwente.nl/pld
Volg ons op  LinkedIn
Tel.nr. 053-4891275

 

Meer nieuws

Agenda

Kijkje achter de schermen

Alumna Laura Tuller (gemeente Enschede) vertelt in dit korte filmpje waarom zij koos voor de academische parttime opleiding. Wat het heeft betekend voor haar dagelijkse werkpraktijk en over de toegevoegde waarde van de groepsdynamiek.


Aankomende opleidingen

-

 

Masterclass Strategie, Beleid & Politiek

Start op 20 december

-

 

Masterclass Innovatieve Bedrijfsvoering

Start op 20 december

-

Masterclass Risicomanagement in de publiek sector

Start op 20 december

-    

Masterclass Financieel Management & Bedrijfsvoering

Start op 28 maart 2019

-

Masterclass HR-management & Innovatie

Start op 28 maart 2019

-

Master Public Management 

Start op 20 september 2019

-

Meer opleidingen

Persoonlijk studieadvies

Kies ook voor persoonlijke groei. Onze studieadviseur Marjolein van der Leer helpt u graag o.b.v. uw ambities en doelstellingen.

Verdiepen en verbreden van uw kennis?

Bent u een manager, adviseur of projectleider en wilt u de volgende stap zetten in uw carrière?

 

Download nu de brochure!

Onze bloggers

Contactgegevens Universiteit Twente

Professional Learning & Development:

Drienerlolaan 5, 7522 NB Enschede

Postbus 217, 7500 AE  Enschede

Email: 

Professional-learning@utwente.nl

Website:  www.utwente.nl/pld
Volg ons op  LinkedIn
Tel.nr. 053-4891275