of 59318 LinkedIn

Burger mag ook zichzelf toespreken als het om het klimaat gaat

Het klimaat leeft. Twee op drie Nederlanders maken zich ernstig zorgen om klimaatverandering en waar ‘het milieu’ tien jaar geleden nog onderaan bungelde als electoraal thema, is ‘klimaat’ voor kiezers nu een van de belangrijkste onderwerpen, zowel in de landelijke politiek als voor de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart. De overheid – zo vindt een groot deel van de bevolking – moet nu eindelijk eens doorpakken om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Op zondag 10 maart trotseerden maar liefst 40.000 mensen regen en kou om mee te lopen in een Klimaatmars in Amsterdam.

We zien echter een patstelling ontstaan, die ook kan uitmonden in een verwijdering. Het kabinet met ‘het meest duurzame regeerakkoord ooit’ kondigde aan dat we van het gas af gaan en presenteerde eind vorig jaar een conceptklimaatakkoord. Burgers worden al tijden in het ongewisse gelaten, ze horen niet van Rijk of gemeente wat er van ze verwacht wordt en beginnen de kosten te vrezen, effectief aangejaagd door de Telegraaf c.s. De scepsis over het klimaat neemt ondertussen toe: vond begin 2016 nog 64 procent dat de regering meer moest doen om klimaatverandering tegen te gaan, nu is dat nog 48 procent. Parallel hieraan groeit de weerstand: 19 procent vindt nu dat het kabinet minder moet doen, waar het drie jaar geleden nog 6 procent was. Ik verwacht dat na 13 maart – als het Planbureau voor de Leefomgeving met haar doorrekening komt – het nog lang gaat duren voordat duidelijk is wat de klimaatmaatregelen van de overheid zullen zijn. De verdeeldheid in de coalitie – die dan ook nog eens steun moet zoeken bij gedoogpartners als GroenLinks, PvdA of Forum voor Democratie – zal toenemen.

 

De burger wacht ondertussen op de overheid, maar zou ook eens bij zichzelf te rade kunnen gaan. Uit ons  onderzoek ‘Duurzaam denken is nog niet duurzaam doen’ blijkt dat veel Nederlanders vinden dat ze minder vlees zouden moeten eten en minder vaak in auto of vliegtuig moeten stappen. Maar per saldo doen ze het niet of nauwelijks. De lichte daling in de vleesconsumptie – een van de grootste boosdoeners van de opwarming – in de periode 2010-2015 (van 39,5 naar 39 kilo per hoofd van de bevolking) is sinds 2016 gestopt. Slechts 6 procent van de Nederlanders eet helemaal geen vlees. De gemiddelde Nederlander rijdt ruim 12.000 kilometer per jaar met de auto en ook dit is al jaren tamelijk stabiel. Alleen tijdens de economische crisis was er sprake van een dipje. Minder dan 1 procent rijdt volledig elektrisch en de verkoop van elektrische auto’s lijkt – mede als gevolg van fiscale maatregelen – in 2019 te stokken. Nederlanders gaan sinds 2016 weer vaker met vakantie en nemen daarvoor steeds vaker het vliegtuig, Schiphol barst uit zijn voegen. Het is prachtig dat jongeren zich ook laten horen, maar ze eten wel 1,5 keer meer vlees en staan twee keer langer onder de douche dan 65-plussers en vliegen ongeremd de hele wereld over.

 

Voelen we ons hier ongemakkelijk bij? Mwah. Slechts 13 procent voelt zich schuldig als hij met het vliegtuig reist. Eenzelfde percentage (12%) zegt CO2-compensatie te betalen om dat schuldgevoel af te kopen. Een kwart (27%) van degenen die vlees eten wil dat minderen, maar hier is het schuldgevoel nog lager: slechts 8 procent voelt zich schuldig om het eten van vlees.

 

Alles overziend is dit het beeld: de urgentie van het klimaat begint door te dringen, we vinden dat er nu iets moet gebeuren, mopperen op een overheid die maar niet doorkomt. Maar zelf passen we ons gedrag niet of nauwelijks aan. Vooral mensen met een boven modaal inkomen en hogere opleiding vliegen de hele wereld over en blijven ongegeneerd in de auto stappen. Bijna alle Nederlanders zien hun karbonaadje als een verworvenheid die niet opgegeven kan worden. Het klinkt misschien als een jij-bak als Rob Jetten door GeenStijl wordt gejend met kiekjes van zijn frequente vlieggedrag. Maar als dit gedrag exemplarisch is voor zijn achterban – hoger opgeleide wereldburgers die met de mond de klimaatrevolutie belijden – dan mag die burger ook wel eens in de spiegel kijken.

 

Peter Kanne

11 maart 2019

Onderzoeker I&O Research

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ben (gemeentejurist) op
Geen geld weggooien waar geen enkel rendement uitkomt. Niet van het gas af en bouw 3 kerncentrales. En stop massa immigratie. En blijf gewoon lekker je stukje vlees eten, dat gaat de overheid geen bal aan. En noem dat 'Klimaatakkoord' geen akkoord. Ik ben niet akkoord in ieder geval! Je kunt net zo goed 1000 miljard verbranden of in de zee dumpen.
Door Broadcaster op
Geboortebeperking helpt wel overigens.
Door Broadcaster op
Dit is natuurlijk helemaal waar en een vliegtax van € 7,-- helpt in ieder geval niet.

Contactgegevens

AfbeeldingI&O Research 
Postbus 563

7500 AN  Enschede

T 053 200 52 00

T 020 308 48 00 (Amsterdam)

www.ioresearch.nl 

info@ioresearch.nl

Meer nieuws

Onze bloggers

Welke waarden drijven burgers tot duurzaam gedrag?

I&O Research 20 jaar: verleden, ontwikkeling, heden & toekomst. Bekijk hieronder de film

Afbeelding

Blijf op de hoogte!

Meld u nu aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het nieuws in de branche en bij I&O Research ...

 

Klik hier

Whitepapers