of 59250 LinkedIn

Je kunt de windrichting niet veranderen, wél de stand van de zeilen

Je kunt de windrichting niet veranderen, wél de stand van de zeilen.  We hebben het steeds meer over een verandering van tijdperk in plaats van een tijdperk van verandering…
Reageer

Aan alles is duidelijk dat we in een wereld leven die steeds sneller verandert. Technologie (internet for everything, big data, 3d printing) en schaarse financiële overheidsmiddelen zorgen daar wel voor. Passend in ontwikkelingen als een economie zich transformeert van ‘bezit’ naar ‘gebruik’ (thuisbezorgd.nl is de grootste leverancier van maaltijden, bezit geen enkel restaurant) en een maatschappij van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’ (sterk sturend op eigen verantwoordelijkheden). Niet zo verwonderlijk dus dat we het steeds meer hebben over een verandering van tijdperk in plaats van een tijdperk van verandering…

Het is duidelijk dat de traditionele hiërarchie (top-down, command, control) hier niet meer in past: té langzaam, té omslachtig, té ver van de bal, onvoldoende appel op eigen kracht. Goeroe Peter Drucker omschreef dit niet voor niets lang geleden al als volgt: ‘Veel van wat wij management noemen bestaat uit het voor mensen moeilijker maken om te werken.’ Het spreekt voor zich dat degene die de vloer veegt ook z’n eigen bezem moet kunnen kiezen: het zou aanmatigend zijn om degenen die dagelijks on the floor bezig zijn te vertellen hoe ze hun werk moeten fiksen. Toch is ons systeem daar in hoge mate op gebaseerd. Waarbij we al micromanagementachtig hollen wat we kunnen zonder ons de vraag te stellen of we meters maken. Onlangs las ik over de Wet van Parkinson. Huh, Parkinson was daar dan een wet van? Jazeker. En die luidt als volgt: ‘De tijd die tijdens een vergadering wordt besteed aan een onderwerp is omgekeerd evenredig aan het bedrag dat ermee is gemoeid.’ Tsja. Iets in mij zegt dat dit wel herkenbaar moet zijn!

De vraag is natuurlijk hoe je dit verstikkende patroon doorbreekt. Waarbij je als overheid niet (autoritair) boven de partijen staat, maar (mét autoriteit) tussen de partijen. Op basis van mijn vlieguren kan ik zeggen dat het gaat om de mix van een paar cruciale ingrediënten:
 

- Zet het maatschappelijke vraagstuk centraal – niet het instituut of het organogram. Dat betekent: niet acteren op basis van machtsdwang, maar op basis van het creëren van klantwaarde. In de geest van Harry S. Truman: ‘It’s amazing what you can accomplish if you don’t care who gets the credit.’

- Realiseer je dat je die maatschappelijke vraagstukken uitsluitend mét elkaar kunt oplossen. Waarbij alle daarvoor noodzakelijke stakeholders – we noemen dat nu deftig ‘triple helix’, wat niets anders is dan samenwerking tussen publiek, privaat en kennisinstellingen – hun verantwoordelijkheid nemen. En waarbij er sterk wordt gestuurd op de onderlinge verbinding: de koppelvlakken. Gericht op het verzilveren van een geïntegreerde performance (geen lamp, maar licht; geen hr-ketel, maar warmte; geen voertuig, maar mobiliteit). Passend in de eeuwenoude Afrikaanse traditie: ‘Als je snel wilt zijn, ga je alleen, maar als je ver wilt komen, ga je samen.’
 
- Werk vanuit een visie met een duidelijke stip op de horizon als wenkend perspectief. Met heldere antwoorden op de ‘waarom-vraag’ uit de Golden Circle van goeroe Simon Sinek. Opdat je zo ook heldere kaders creëert (en daarmee vrijheden), waarbinnen je collega’s de klus kunnen klaren. Gericht op het implementeren van een gezonde balans tussen sturing en zelforganisatie. De top zet in cocreatie met de dominante stakeholders de kaders uit, de vloer organiseert z’n eigen werk binnen die kaders. Om zo dat gedroomde ondernemerschap ook daadwerkelijk te kunnen realiseren!
 
- Laat het zien, show it. Learning by doing. Waarbij niet de onderzoeksagenda leidend is, maar de praktijk. Zoals we hebben geleerd van de oude veldheer Julius Caesar: ‘De praktijk is de leermeester van alle dingen.’

 

Of dat alles nieuw is? Dacht het niet. Want we vergeten weleens dat we op de schouders van giganten staan. Oude wijn in nieuwe zakken dus, maar wel wijn die nu op dronk is. Santé!

H. Jackson Brown, Amerikaans auteur

Dirk-Jan de Bruijn is directeur van De Innovatiecentrale; zijn eigen veranderervaringen zijn recent toegankelijk gemaakt in Vastgeroeste patronen doorbreken (Scriptum 2016).

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Afbeelding

Persoonlijk studieadvies

Wilt u weten welke opleiding of training het best bij u past? Vraag dan een persoonlijk studieadvies aan. We nemen dan zo snel mogelijk contact met u op.

 

Heeft u vragen dan kunt u ons ook bereiken via info@bestuursacademie.nl of 035 – 760 48 50.

Start binnenkort

Bloggers

Whitepapers

  • Overtuigen is ‘iemand met bewijzen tot andere gedachten brengen’, lezen we in de...

    Overtuigen

    Overtuigen is ‘iemand met bewijzen tot andere gedachten brengen’, lezen we in de...
  • Presenteren. Het woord heeft het al in zich. Het gaat om het geven van een presentje aan je...

    Presenteren

    Presenteren. Het woord heeft het al in zich. Het gaat om het geven van een presentje aan je...
  • Veel vraagstukken zijn zo complex dat er vanuit verschillende belangen en disciplines naar...

    Procesbegeleiden

    Veel vraagstukken zijn zo complex dat er vanuit verschillende belangen en disciplines naar...

Agenda

26 & 27 juni 

VNG Congres

In één dag weer helemaal op de hoogte

Op de hoogte blijven van alle relevante wijzigingen en ontwikkelingen in uw vakgebied? Kom naar een van de actualiteitendagen. In één dag bent u weer helemaal bij en weet u wat die ontwikkelingen betekenen voor uw dagelijkse praktijk. 

Meer nieuws

Maatwerk

De Bestuursacademie Nederland organiseert opleidingen en trainingen op maat. Op basis van uw wensen en de leerdoelen in uw organisatie stellen we scherpe opleidings- en trainingsprogramma’s samen. We voeren deze trajecten uit waar en wanneer u dat wenst.

 

Laat uw opleidings- of trainingswensen bij ons achter en we nemen snel contact met u op om de mogelijkheden te bespreken.

Veranderende rol van de overheid

Verwijten aan het adres van burgers dat zij zich niet betrokken voelen bij de publieke zaak of hun verantwoordelijkheid niet nemen, zijn misplaatst. De vitale samenleving, waarin mensen zich volop inzetten, bestaat al. Dat schrijft de Raad voor het openbaar bestuur (Rob) in zijn advies ‘Loslaten in vertrouwen. Naar een nieuwe verhouding tussen overheid, markt en samenleving.’ In de nieuwe situatie maakt de overheid een bewuste keuze welke rol zij wil spelen bij initiatieven die in de samenleving ontstaan.

 

Wij helpen overheidsorganisaties om te gaan met de veranderende rol van de overheid.