of 64231 LinkedIn

Miljarden aan overheidsinkoop verlopen via belastingparadijzen

Fredo Schotanus en Vitezslav Titl 12 reacties

Mogelijk zonder het zich te realiseren kopen Nederlandse overheden voor miljarden in via leveranciers die belasting vermijden. Ongeveer 6 procent van de leveranciers van Nederlandse overheden blijkt namelijk vestigingen te hebben in belastingparadijzen.

Dit blijkt uit recent onderzoek naar onder andere 11.000 Nederlandse aanbestedingen dat is uitgevoerd door Petr Jansky en Miroslav Palansky van Charles University. Aangezien uit recent onderzoek van adviesbureau Significant volgt dat Nederlandse overheidsinkoop jaarlijks € 87 miljard bedraagt, betreft de totale potentiële omvang van overheidsinkoop via belastingparadijzen miljarden euro’s per jaar.

 

Het toegang geven van belastingvermijdende leveranciers tot overheidsopdrachten met miljarden euro’s aan waarde bijt met diverse maatschappelijke doelstellingen die overheden nastreven met hun inkoopfunctie. Zo zetten veel gemeenten zich in om aanbestedingen toegankelijker te maken voor het lokale mkb en sociale ondernemingen. Maar het is juist lastiger voor hen om overheidsopdrachten te winnen als zij moeten concurreren met (grote) ondernemingen die minder belasting betalen. Daarnaast krijgen leveranciers steeds vaker een grotere rol bij het realiseren van sociale doelstellingen die overheden nastreven. Ook dit bijt met het contracteren van belastingvermijdende leveranciers.

 

Opmerkelijk genoeg is er nauwelijks media- en Kameraandacht voor belastingvermijding in relatie tot overheidsinkoop. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de aandacht voor de mondkapjesdeal, inkoop van coronatesten of buitenlandse bedrijven die met ongeoorloofde staatsteun oneerlijk concurreren. Dit zijn uiteraard ook belangrijke onderwerpen, maar de gevolgen van belastingvermijding voor overheidsinkoop zijn waarschijnlijk structureler, wijdverbreider en groter.

 

Er wordt gewerkt aan betere internationale afspraken over belastingen. Zo staan 130 landen, inclusief Nederland, de G20 en de OESO achter het plan voor een minimumbelastingtarief van 15 procent voor bedrijven. Ook zijn er voorstellen voor aanpassingen in de Europese aanbestedingsrichtlijnen en de introductie van een fair tax label. Dit is alleen een proces van de langere adem.

 

Vooruitlopend op betere internationale afspraken zijn in Spanje, Finland, Denemarken en Zweden al diverse pogingen gedaan om fair tax cities te creëren. Bijvoorbeeld door aan te geven geen zaken meer te doen met leveranciers die vestigingen hebben in een belastingparadijs. Ook in Nederland zijn er – nog grotendeels onbenutte – mogelijkheden voor het tegengaan van belastingvermijding via overheidsinkoop.

Maak allereerst op één openbare website zichtbaar welke leveranciers gebruik maken van vestigingen in landen die door Nederland worden beschouwd als belastingparadijzen. Ga met gecontracteerde leveranciers het gesprek hierover aan in het kader van het sociaal contract tussen overheid en leverancier. En vraag in aanbestedingen niet alleen expliciet uit wat een leverancier doet op het vlak van social return, wat vrij gebruikelijk is voor gemeenten, maar ook hoe eigendomsstructuren bijdragen aan de maatschappij.

 

Het met open data transparant maken van gedrag en het structureel uitvragen van specifieke onderwerpen als onderdeel van aanbestedingen leidt tot structurele wijzigingen bij leveranciers. Sociale en duurzame aanbestedingen laten dit al in enige mate zien. Totdat betere internationale belastingafspraken zijn gemaakt, pleiten wij dan ook voor meer aandacht voor belastingvermijding via overheidsinkoop. Hiermee kunnen al op de korte termijn structurele verbeteringen met betrekking tot het voorkomen van belastingvermijding in gang worden gezet bij leveranciers van de overheid.

 

Fredo Schotanus is bijzonder hoogleraar publieke inkoop aan de Universiteit Utrecht, Vitezslav Titl is universitair docent aan de Universiteit Utrecht

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Fredo Schotanus op
Het zou allereerst helpen als er een openbare database is met informatie over bedrijven die vestigingen hebben in belastingparadijzen. Dat zou bewijsvoering en controleren tijdens aanbestedingen makkelijker maken. Nu is het wel mogelijk om te controleren maar dat is niet altijd even makkelijk. Vanuit de UU zouden we hier wellicht mee kunnen helpen voor een pilot. Of denk anders aan bijvoorbeeld een verklaring van een onafhankelijke accountant.
Ik kan mij ook voorstellen dat een verliezende inschrijver (met soms meer kennis over concurrenten) een belang heeft om een winnende inschrijving die niet volledig transparant is over de eigendomstructuur ter discussie te stellen.

In de uitvraag zelf denk ik aan bijvoorbeeld het toevoegen van een extra bullet aan het criterium Social return. Daarin vraag je de leverancier om aan te tonen dat er geen belasting wordt vermeden mbv. de eigendomsstructuur. Ik ken nog geen goede best practice bestektekst; we hopen dat onze opiniebijdrage tot eerste voorbeelden gaat leiden.

Het uitvragen van de eigendomstructuur gaat in ieder geval druk creëren op overheidsleveranciers om transparanter te zijn over dit onderwerp en om waar nodig gedrag aan te passen.

Ik ben het verder met je eens dat dit op termijn goed zou passen in het UEA.
Door L. Leurink (Projectleider) op
@Fredo.
In je artikel adviseer je in aanbestedingen niet alleen expliciet uit te vragen wat een leverancier doet op het vlak van social return maar ook hoe eigendomsstructuren bijdragen aan de maatschappij.

Zou je dat verder kunnen concretiseren voor een aanbesteding? Hoe zou een AD het principe dat alleen bedrijven in aanmerking komen voor overheidsopdrachten die geen belasting ontwijken voor het hiermee verdiende geld, dat kunnen uitvragen? En hoe en met welke bewijzen kan een AD dat controleren /toetsen?

Zou dit principe niet mooi in het rijtje van verklaringen door inschrijvvers zoals opgenomen in het UEA passen? Zitten we gelijk op Europees niveau.
Door Fredo Schotanus op
Aanbestedingen van EU lidstaten zijn onderzocht, waaronder dus ook Nederlandse aanbestedingen. Meer informatie over het totale onderzoek is te vinden via onder andere www.tenderhaven.eu.
Door Vastgoedmeisje op
De Charles University in Praag onderzoekt onze aanbestedingen?
Door Fredo Schotanus op
@Bimie, dat vind ik een mooie aanvulling: begin bij jezelf. Daar past ook het principe bij dat alleen bedrijven in aanmerking komen voor overheidsopdrachten die geen belasting ontwijken voor het hiermee verdiende geld.

Zo'n principe staat volgens mij los van de mate waarin NL zelf bijdraagt aan belastingvermijding mogelijk maken. Ik zou het te makkelijk vinden om dat als reden te gebruiken om dan maar niets te doen tegen bedrijven die gebruik maken van de mogelijkheid (belasting vermijden is een keuze) om belasting te vermijden.
Door Bimie Janssen (Ambtenaar ) op
@Spijker: uit principe koop ikniksvia Amazon en ja principes kosten ook geld, maar dat heb ik er wel voor over! En ja Nederland is ook een belastingparadijs en extreem rijk. Eerlijk delen kost ons dus geld! Verbeter de wereld begin bij jezelf!
Door de vries (Ambtenaar) op
Heeft iemand ook gecheckt of Nederland niet één van belastingparadijzen is waar hier naar verwezen wordt. Immers, Nederland wordt door iedereen die er verstand van heeft (behalve door 8nz zelf natuurlijk) gezien als de plek waar je moet zijn voor belastingontwijking. Typisch gevalletje van Hollandse hypocrisie. Eerst ontwijking mogelijk maken en vervolgens een beetje verontwaardigd lopen doen als er gebruik van gemaakt wordt.
Door Spijker (n.v.t.) op
@Birnie Janssen. En.....wie -denk je- zal in dat geval uiteindelijk opdraaien voor de te heffen belastingen? Juist jijzelf: ook consument. Ieder voordeel heeft dus ook een nadeel.
Door Spijker (n.v.t.) op
Prima dat het wordt aangezwengeld, maar zijn er eigenlijk wel zaken in de wereld waar nog wél kan worden ingekocht of waarmee wél zaken kunnen worden gedaan?
Door p op
En dan werk je als leverancier voor een overheid in belastingparadijs Nederland...