of 63606 LinkedIn

Miljarden aan overheidsinkoop verlopen via belastingparadijzen

Fredo Schotanus en Vitezslav Titl 8 reacties

Mogelijk zonder het zich te realiseren kopen Nederlandse overheden voor miljarden in via leveranciers die belasting vermijden. Ongeveer 6 procent van de leveranciers van Nederlandse overheden blijkt namelijk vestigingen te hebben in belastingparadijzen.

Dit blijkt uit recent onderzoek naar onder andere 11.000 Nederlandse aanbestedingen dat is uitgevoerd door Petr Jansky en Miroslav Palansky van Charles University. Aangezien uit recent onderzoek van adviesbureau Significant volgt dat Nederlandse overheidsinkoop jaarlijks € 87 miljard bedraagt, betreft de totale potentiële omvang van overheidsinkoop via belastingparadijzen miljarden euro’s per jaar.

 

Het toegang geven van belastingvermijdende leveranciers tot overheidsopdrachten met miljarden euro’s aan waarde bijt met diverse maatschappelijke doelstellingen die overheden nastreven met hun inkoopfunctie. Zo zetten veel gemeenten zich in om aanbestedingen toegankelijker te maken voor het lokale mkb en sociale ondernemingen. Maar het is juist lastiger voor hen om overheidsopdrachten te winnen als zij moeten concurreren met (grote) ondernemingen die minder belasting betalen. Daarnaast krijgen leveranciers steeds vaker een grotere rol bij het realiseren van sociale doelstellingen die overheden nastreven. Ook dit bijt met het contracteren van belastingvermijdende leveranciers.

 

Opmerkelijk genoeg is er nauwelijks media- en Kameraandacht voor belastingvermijding in relatie tot overheidsinkoop. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de aandacht voor de mondkapjesdeal, inkoop van coronatesten of buitenlandse bedrijven die met ongeoorloofde staatsteun oneerlijk concurreren. Dit zijn uiteraard ook belangrijke onderwerpen, maar de gevolgen van belastingvermijding voor overheidsinkoop zijn waarschijnlijk structureler, wijdverbreider en groter.

 

Er wordt gewerkt aan betere internationale afspraken over belastingen. Zo staan 130 landen, inclusief Nederland, de G20 en de OESO achter het plan voor een minimumbelastingtarief van 15 procent voor bedrijven. Ook zijn er voorstellen voor aanpassingen in de Europese aanbestedingsrichtlijnen en de introductie van een fair tax label. Dit is alleen een proces van de langere adem.

 

Vooruitlopend op betere internationale afspraken zijn in Spanje, Finland, Denemarken en Zweden al diverse pogingen gedaan om fair tax cities te creëren. Bijvoorbeeld door aan te geven geen zaken meer te doen met leveranciers die vestigingen hebben in een belastingparadijs. Ook in Nederland zijn er – nog grotendeels onbenutte – mogelijkheden voor het tegengaan van belastingvermijding via overheidsinkoop.

Maak allereerst op één openbare website zichtbaar welke leveranciers gebruik maken van vestigingen in landen die door Nederland worden beschouwd als belastingparadijzen. Ga met gecontracteerde leveranciers het gesprek hierover aan in het kader van het sociaal contract tussen overheid en leverancier. En vraag in aanbestedingen niet alleen expliciet uit wat een leverancier doet op het vlak van social return, wat vrij gebruikelijk is voor gemeenten, maar ook hoe eigendomsstructuren bijdragen aan de maatschappij.

 

Het met open data transparant maken van gedrag en het structureel uitvragen van specifieke onderwerpen als onderdeel van aanbestedingen leidt tot structurele wijzigingen bij leveranciers. Sociale en duurzame aanbestedingen laten dit al in enige mate zien. Totdat betere internationale belastingafspraken zijn gemaakt, pleiten wij dan ook voor meer aandacht voor belastingvermijding via overheidsinkoop. Hiermee kunnen al op de korte termijn structurele verbeteringen met betrekking tot het voorkomen van belastingvermijding in gang worden gezet bij leveranciers van de overheid.

 

Fredo Schotanus is bijzonder hoogleraar publieke inkoop aan de Universiteit Utrecht, Vitezslav Titl is universitair docent aan de Universiteit Utrecht

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Fredo Schotanus op
@Bimie, dat vind ik een mooie aanvulling: begin bij jezelf. Daar past ook het principe bij dat alleen bedrijven in aanmerking komen voor overheidsopdrachten die geen belasting ontwijken voor het hiermee verdiende geld.

Zo'n principe staat volgens mij los van de mate waarin NL zelf bijdraagt aan belastingvermijding mogelijk maken. Ik zou het te makkelijk vinden om dat als reden te gebruiken om dan maar niets te doen tegen bedrijven die gebruik maken van de mogelijkheid (belasting vermijden is een keuze) om belasting te vermijden.
Door Bimie Janssen (Ambtenaar ) op
@Spijker: uit principe koop ikniksvia Amazon en ja principes kosten ook geld, maar dat heb ik er wel voor over! En ja Nederland is ook een belastingparadijs en extreem rijk. Eerlijk delen kost ons dus geld! Verbeter de wereld begin bij jezelf!
Door de vries (Ambtenaar) op
Heeft iemand ook gecheckt of Nederland niet één van belastingparadijzen is waar hier naar verwezen wordt. Immers, Nederland wordt door iedereen die er verstand van heeft (behalve door 8nz zelf natuurlijk) gezien als de plek waar je moet zijn voor belastingontwijking. Typisch gevalletje van Hollandse hypocrisie. Eerst ontwijking mogelijk maken en vervolgens een beetje verontwaardigd lopen doen als er gebruik van gemaakt wordt.
Door Spijker (n.v.t.) op
@Birnie Janssen. En.....wie -denk je- zal in dat geval uiteindelijk opdraaien voor de te heffen belastingen? Juist jijzelf: ook consument. Ieder voordeel heeft dus ook een nadeel.
Door Spijker (n.v.t.) op
Prima dat het wordt aangezwengeld, maar zijn er eigenlijk wel zaken in de wereld waar nog wél kan worden ingekocht of waarmee wél zaken kunnen worden gedaan?
Door p op
En dan werk je als leverancier voor een overheid in belastingparadijs Nederland...
Door Bimie Janssen (Ambtenaar) op
Prima plan: weg met Shell, Facebook, Apple en Google. In principe is het natuurlijk 100% waar en een grof schandaal en dat juist vanuit Biden het initiatief komt zegt genoeg over de enorme onrechtvaardigheid die er in feite achter zit. Maar het moet wel internationaal want het zijn de grote spelers die dit doen. De drie ruimtevaart-musketiers profiteren ronduit ongehoord van belastingontduiking. Ze zijn achterlijk rijk betalen 0% belasting en vermaken zich over de rug van hun medewerkers in megalomane ruimteprogramma's. De sociale onrechtvaardigheid is in "beschaafde" landen inmiddels zo groot dat het een kruitvat is geworden en de vraag is wanneer het lont wordt aangestoken?
Nog even de cijfers dan: de rijkste 1 procent van de wereld bezit volgens Oeso-cijfers 200 biljoen dollar, meer dan de overige 99 procent samen. Dat is extreem veel geld. Als je daar 1 procent belasting over heft, zoals wij willen, dan heb je 2 biljoen dollar (2.000 miljard, red.). Dat is genoeg om alle zeventien ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties voor 2030 te financieren, zoals de bestrijding van klimaatverandering, kansenongelijkheid en armoede. Geen sinecure dus.
Door Robin (influencer) op
Lekker circulair, toch? Of is dat alleen maar voor de bühne?