of 61869 LinkedIn

Hoe de gemeente de lerende organisatie ziet

Al jaren wordt er gepraat over de lerende organisatie. Deze gaat uit van de inwoners. Leren draait om beter laten werken van het overheidsbedrijf. Zo worden werkprocessen, procedures en organisatiestructuren hierop ingericht. Leidinggevenden zijn vanuit hier continu in de weer te ordenen en prioriteiten te stellen. Zij zorgen dat taken, rollen en verantwoordelijkheden zijn afgebakend en een gezonde check & balance bestaat. Emoties mogen worden geuit. Veiligheid is voorwaarde. Het adagium ‘fouten maken mag’ viert hoogtij. Tot hier de theorie.

Er wordt binnen overheden best geleerd maar niet zoals bedoeld. Gebrek aan compassie en mededogen voor inwoners en nadruk op politiek wensdenken tonen hoe overheden anders in elkaar zitten. Bij politiek gestuurde organisaties is op de eerste plaats gehoorzaamheid, niet tegen spreken en loyaliteit naar boven voorwaarde voor een succesvolle carrière. Een kritische houding of intelligenter zijn dan de baas kan je kop al kosten. Evalueren is uit den boze. De klok luiden over misstanden komt neer op zoeken naar ander werk.

Beleidsambtenaren die praten over ‘mijn bestuurder’ is een uiting van extreme loyaliteit. Ze geeft het ambtenarengedrag aan waarbij de bestuurder ten alle tijden uit de wind moet worden gehouden. Met name ambitieuze ambtenaren kijken het spel af waardoor hun bazen op hun plek zijn gekomen. Wat helpt is een zich strikt aan de wet houdende risicomijding en vluchten in vage termen als juridische precedentwerking. Een andere kwaliteit is bemoeizuchtige afdelingen of diensten buiten de deur houden. Het gaat immers om de wensen van ‘mijn’ bestuurder.

Hoe gaat dat. Beleid wordt vastgesteld en de uitvoering gaat van start. Sinds jaar en dag eist de nadruk op beleid een extra tol. Zo speelt de werkvloer nauwelijks een rol als het om beleidsadvisering gaat. Bewonersinspraak is ook zoiets. Ze lijkt democratisch maar nadat de ambtelijke kneedmolen haar werk heeft gedaan begrijpen inwoners niet dat drukke buslijnen toch worden opgeheven, windmolens toch in de achtertuin komen of ongevraagd schaarse parkeerplaatsen plotseling alleen beschikbaar zijn voor elektrische auto’s. Protest wordt afgedaan als maatschappelijk gewauwel.

Soms schijnt een lichtpuntje. Een actiegroep of een individuele inwoner blijkt ernstige fouten op te sporen en loopt naar de pers of stapt naar de Raad van State. De bestuurder moet zich verantwoorden aan de gemeenteraad. Vragen worden gesteld zoals ‘was de wethouder wel goed bezig’ of ‘heeft de burgemeester wel de juiste keuzes gemaakt’. Met zwetend voorhoofd in het nauw gedrukt ligt het aan iemand anders of de uitvoering heeft het gedaan of cruciale details zijn vergeten. Vaak krijgen ambtenaren de schuld. Komisch is dat de ambtenarenloyaliteit ogenblikkelijk als sneeuw voor de zon verdwijnt.

Om de dienstverlening te verbeteren wordt in veel bedrijven geleerd van fouten. Zo niet bij de overheid. De vraag is hier ‘wie is verantwoordelijk’ of ‘wie is schuldig’. Objectiviteit raakt snel zoek. Doel is immers dat een of ander Barbertje moet hangen. Soms overleeft een bestuurder door schuld op anderen af te schuiven of diep in het stof te duiken. Inwonersvertrouwen is dan allang verdwenen. Een beetje terugwinnen hiervan zou misschien lukken via deskundig integriteitsonderzoek naar de gang van zaken. Helaas gebeurt dit zelden. Laat staan dat het overheidsbedrijf er beter van gaat werken. 


Piet van Mourik
Lees hier alle columns van Piet van Mourik

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Elisabeth Nymus (schrijfster "seksueel misbruik" en "Vrouw van") op
De burger loopt hier al jaren tegenaan en krijgt géén gehoor, want het is makkelijker om de burger de mond te snoeren als werkelijk het probleem aan te pakken. Zo kwamen wij er ook achter dat de facultatieve protocollen van de VN resolutie 48/96 nog steeds niet zijn geratificeerd en daarmee hoeft Nederland geen enkele wetgeving te maken om de VN resolutie 48/96 uit te voeren. Zo kwamen we via de commissie van de Rechten Van De Mens erachter dat de belastingdienst en de gemeente valt de situatie niet onder de gelijke behandelingswetgeving omdat er sprake is van ‘eenzijdig overheidshandelen’. Onder eenzijdig overheidshandelen vallen handelingen die behoren tot typische taken van de overheid. De wetgever heeft het handelen van de overheid bewust uit de gelijke behandelings-wetgeving gelaten. Alleen voor onderscheid van ras bij sociale bescherming bestaat er een wettelijke uitzondering.
Dan hebben we het nog niet op gemeentelijk niveau waarbij in onze gemeente ( met legerplaats in Zuid-Oost Brabant) de persoonlijke en vertrouwelijke brieven geopend worden door ambtenaren en nooit bij de geadresseerden uitkomt. Je tegenwoordig per keer een link moet aanvragen om een opiniërende/informerende vergadering als burger passief te mogen bekijken alléén op het tijdstip waarin het wordt uitgezonden. (uitsluiting van digibeten en gehandicapten die gedwongen worden en afhankelijk gemaakt van de welwillendheid van andere personen om hun mailadres af te geven en hun laptop/computer en ruimte voor de digibeet en gehandicapte op het tijdstip dat de gemeente wel uitkomt en AVG is in het geding i.v.m. openbare vergaderingen) . Bij burgerparticipatie zitten de burgers voor de sier hun inbreng te geven en de ambtenaren voeren hun eigen plannetje door waarbij alles is geoorloofd tot strafbare feiten aan toe.( 19 wetsovertredingen in WMO beleid; KW 03 fietsbrug in gebied van een naftapijpleiding leggen; langzaam verkeersbrug toegankelijkheidseisen negeren...zoals geen afrijbeveiliging in een bocht met trap . etc.etc.
Door Hans op
Beste Piet, heer van Mourik. De basisregel is en blijft dat een gekozen bestuur(der) er voor 4 jaar zit. Al het andere is daaraan ondergeschikt. Van die 4 jaar gaan er 2 verloren: het 1e jaar inwerken, wennen, kennis maken en het 4e jaar conflict zoeken, ruzie maken want nieuwe verkiezingen. Liep daar als directeur vaak en hard tegenaan; nu als ZZP'er is het gewoon vraag- (en factuur) gericht werken.